Silver & Glass

Kraków

Filtry
Szukaj
Miasta

Zbiór pocztówek i fotografii zakładowych

Jedno miasto, wysyłane pocztą
przez pół wieku.

Dział pocztówek to sto sześćdziesiąt trzy widokówki Krakowa — Wawel z każdej strony, Rynek, Sukiennice, brama, barbakan, kościoły i zwykłe ulice. Krążyły między Krakowem a Pragą, Wiedniem, Petersburgiem i morawskim Nový Jičín. Każda niesie znaczek, stempel, czasem kilka zdań skreślonych w pośpiechu — a na kilku Rynek nosi już niemiecką nazwę.

czytaj dalejzwiń

Drugi dział strony to czterdzieści trzy fotografie z krakowskich zakładów, z lat 1867–1925 — między innymi B. Hennera przy Szewskiej 27, Franciszka Kryjaka i zakładu J. Sebalda, dawniej Walerego Rzewuskiego. Ich opisy przeniesiono z katalogu kolekcji, bez zmian.

206karty
401skanów
1867–1948zakres dat

portret starszego mężczyzny w binoklach, wizytówka (CDV), datowana 1881

J. Krieger, Fotograf w Krakowie·1881

Wizytówka (CDV) z renomowanego krakowskiego zakładu J. Kriegera (Rynek Główny, ul. św. Jana, L. 37). Owalny, winietowany portret popiersiowy starszego mężczyzny w binoklach, z wąsem i bródką. Rewers ozdobny (fioletowy) z monogramem: „J. Krieger, Fotograf w Krakowie, w głównym Rynku przy ulicy Śgo Jana w domu narożnym pod L. 37; Vervielfältigung vorbehalten / Naśladowanie zastrzega”. Na rewersie odręczna inskrypcja (pionowo): miejscowość i data „…kwietnia 1881”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:1 · wizytówka (carte de visite, CDV)

żołnierz austro-węgierski z szablą

E. Kleinberger, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Rakowicka·ok. 1900–1914

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu E. Kleinbergera (ul. Rakowicka). Całopostaciowy portret młodego żołnierza armii austro-węgierskiej w polowej czapce, jasnej bluzie mundurowej ze sznurem na piersi, bryczesach i wysokich butach, z płaszczem zarzuconym na ramiona i szablą kawaleryjską w dłoni. Rewers ozdobny (zielony) z godłem cesarskim: „E. Kleinberger, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Rakowicka; Płyty przechowuje się w celu dalszych zamówień”. Osoba niezidentyfikowana; formacja do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:8:2 · fotografia gabinetowa

portret kobiety (Albina Frank)

M. A. Olma, Zakład artystyczno-fotograficzny, Kraków, Podwale 14·ok. 1890–1900

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu M. A. Olmy (Podwale 14). Popiersiowy portret kobiety w ciemnej sukni z wysokim kołnierzem i plisowanym plastronem. Rewers ozdobny (niebieski) z widokiem gmachu i sygnaturą „Zakład artystyczno-fotograficzny M. A. Olma w Krakowie, Podwale 14; Klisze przechowują się” (litografia K. Krziwanek, Wien). Na rewersie ołówkowa inskrypcja „Albina Frank” (nazwisko modelki) oraz „80.-” (dawna wycena).

więcejzwiń

DZF:8:3 · fotografia gabinetowa

portret dziewczyny z warkoczem, wizytówka (CDV)

Zakład Artystyczno-Fotograficzny Józefa Sebalda·ok. 1890–1895

Wizytówka (CDV) z krakowskiego zakładu Józefa Sebalda — następcy słynnej pracowni Walerego Rzewuskiego (jednego z ojców krakowskiej fotografii) — przy ul. Kolejowej 27b. Winietowany portret młodej dziewczyny z długim warkoczem, w jasnej sukni z koronkowym karczkiem i kokardą. Rewers ozdobny (czerwony) z monogramem „JS”: „Zakład Artystyczno-Fotograficzny Józefa Sebalda, dawniej Walerego Rzewuskiego, w Krakowie, ul. Kolejowa No 27b”. Ołówkowa data „28/I 189?” (do potwierdzenia). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:4 · wizytówka (carte de visite, CDV)

portret młodego mężczyzny (Brzechwa), wizytówka (CDV)

M. A. Olma, Zakład artystyczno-fotograficzny, Kraków, Podwale 14·ok. 1895–1905

Wizytówka (CDV) z krakowskiego zakładu M. A. Olmy (Podwale 14). Popiersiowy portret młodego mężczyzny w ciemnej marynarce, jasnej kamizelce i krawacie. Rewers ozdobny (niebieski) z widokiem gmachu i sygnaturą Olmy (litografia K. Krziwanek, Wien). Na rewersie ołówkowe nazwisko „BRZECHWA” (model).

więcejzwiń

DZF:8:5 · wizytówka (carte de visite, CDV)

portret mężczyzny w binoklach

Tadeusz Jabłoński, Zakład Art.-Fotograficzny, Kraków, ul. Franciszkańska L. 4·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Tadeusza Jabłońskiego (ul. Franciszkańska L. 4). Popiersiowy portret mężczyzny w binoklach i z podkręconym wąsem, w ciemnej marynarce i wzorzystym krawacie. Rewers ozdobny: „Tadeusz Jabłoński, Zakład Art.-Fotograficzny, ul. Franciszkańska L. 4, Kraków; Płyty przechowuje się dla dalszych zamówień; Naśladownictwo zastrzeżone” (litografia Bernhard Wachtl, Wien). Ołówkowe dopiski: wymiary „6,5×10,4”, „No”, „20.-”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:7 · fotografia gabinetowa

portret mężczyzny w binoklach

Zakład Art.-Fotograficzny J. Sebalda·ok. 1895–1905

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu J. Sebalda (następcy pracowni Walerego Rzewuskiego), ul. Kolejowa 11. Popiersiowy, mocno wyblakły portret mężczyzny w binoklach, z bujnym wąsem, w jasnym ubraniu. Rewers ozdobny (zielony) z godłem: „Zakład Art.-Fotograficzny, dawniej W. Rzewuskiego, Kraków, ul. Kolejowa 11; Klisze przechowują się dla dalszych zamówień”. Na rewersie kilka odręcznych wpisów atramentem (brązowy i niebieski), m.in. możliwe nazwisko — nieczytelne (do potwierdzenia). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:8 · fotografia gabinetowa

portret starszej kobiety

Zakład Art.-Fotograficzny J. Sebalda·ok. 1895–1905

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu J. Sebalda (następcy pracowni W. Rzewuskiego), ul. Kolejowa 11. Popiersiowy portret starszej kobiety w ciemnej sukni z koronkowym karczkiem i kolczykami. Rewers ozdobny (zielony) — częściowo uszkodzony (ubytki), z sygnaturą Sebalda i informacją „Klisze przechowują się dla dalszych zamówień”; ołówkowe dopiski (numer/data, nieczytelne). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:9 · fotografia gabinetowa

portret młodej kobiety z żetową broszą

Zakład Art.-Fotograficzny J. Sebalda·ok. 1895–1905

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu J. Sebalda (następcy pracowni W. Rzewuskiego), ul. Kolejowa 11. Popiersiowy portret młodej kobiety w ciemnej sukni z bufiastymi rękawami i ozdobnym dżetowym żabotem, z perłową kolią i kolczykami. Rewers ozdobny (zielony): „J. Sebald, Zakład Art.-Fotograficzny, dawniej W. Rzewuskiego, Kraków, ul. Kolejowa 11; Klisze przechowują się dla dalszych zamówień” (Esbe, Siegm. Bondy, Wien). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:11 · fotografia gabinetowa

portret mężczyzny w czapce jeździeckiej (Felix Proskowa)

Zakład Art.-Fotograficzny J. Sebalda·ok. 1895–1905

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu J. Sebalda (następcy pracowni W. Rzewuskiego), ul. Kolejowa 11. Popiersiowy portret mężczyzny w okrągłej aksamitnej czapce jeździeckiej/myśliwskiej z daszkiem i kokardką. Rewers ozdobny (zielony) z sygnaturą Sebalda („Esbe”, Siegm. Bondy, Wien). Na rewersie ołówkiem „Felix Proskowa…” (nazwisko modela; końcówka do potwierdzenia).

więcejzwiń

DZF:8:12 · fotografia gabinetowa

portret kobiety w stroju rokokowym (kostium)

B. Henner·ok. 1910–1920

Fotografia pocztówkowa (RPPC) z krakowskiego kręgu B. Hennera / St. Stadlera. Portret kobiety w stroju rokokowym: pudrowana peruka, ciemny gorset z koronkową bertą i kokardą, jasny frędzlowany szal, korale. Awers z ślepym tłokiem „B. Henner / St. Stadler, Kraków”. Rewers pocztówkowy (podzielony), z ołówkowym numerem. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:13 · fotografia pocztówkowa (real-photo postcard)

portret łysiejącego mężczyzny z wąsem

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Popiersiowy portret łysiejącego mężczyzny z bujnym wąsem, w ciemnej marynarce na wzorzystej kamizelce z dewizką. Awers ze złoceniem „B. Henner, Kraków”. Rewers ozdobny (niebieski) z cesarskim dwugłowym orłem i medalami wystawowymi: „C. i K. Nadworny Fotograf / k.u.k. Hof-Photograph, B. Henner, Kraków, ul. Szewska 27; Płyty przechowuje się dla dalszych zamówień i powiększeń” (litogr. Bernhard Wachtl, Wien). Zakład Hennera — nadworny fotograf cesarsko-królewski. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:14 · fotografia gabinetowa

dziewczynka w stroju do Pierwszej Komunii

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·ok. 1905–1912

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Całopostaciowy portret dziewczynki w białej komunijnej sukience z wiankiem i kokardami, z gromnicą, w bogato zaaranżowanym wnętrzu atelier (świeczniki, klęcznik). Awers ze złoceniem „B. Henner, Kraków”. Rewers ozdobny (niebieski) z cesarskim dwugłowym orłem i medalami wystawowymi: „C. i K. Nadworny Fotograf / k.u.k. Hof-Photograph, B. Henner, Kraków, ul. Szewska 27; Płyty przechowuje się dla dalszych zamówień i powiększeń” (litogr. Bernhard Wachtl, Wien). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:15 · fotografia gabinetowa

elegancka kobieta w futrze i kapeluszu z woalką

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·ok. 1905–1912

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Trzy-czwarte portret eleganckiej kobiety w futrze z dużym kołnierzem i ozdobnym kapeluszu z woalką. Awers ze złoceniem „B. Henner, Kraków”. Rewers ozdobny (zielony) z cesarskim dwugłowym orłem i medalami wystawowymi: „C. i K. Nadworny Fotograf / k.u.k. Hof-Photograph, B. Henner, Kraków, ul. Szewska 27; Płyty przechowuje się dla dalszych zamówień i powiększeń” (litogr. Bernhard Wachtl, Wien). Efektowny portret modowy z prestiżowego zakładu. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:16 · fotografia gabinetowa

portret młodego mężczyzny

Atelier „Adela”, Zakład Nowoczesnej Fotografii, Kraków·1925

Fotografia gabinetowa z krakowskiego „Atelier Adela” (Zakład Nowoczesnej Fotografii; Grand Prix Paris 1908; Plac Szczepański 2 / ul. Grodzka 49). Popiersiowy portret młodego mężczyzny w garniturze i krawacie w paski. Rewers ozdobny (brązowy) z medalami i sygnaturą „Adela”; obszerna odręczna dedykacja atramentem, datowana „…lutego 1925” (podpis i treść nieczytelne, do potwierdzenia). Datowana fotografia międzywojenna. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:17 · fotografia gabinetowa

portret młodego duchownego w sutannie

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·ok. 1905–1915

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Popiersiowy portret młodego duchownego w okularach, w czarnej sutannie z rzędem guzików i koloratce. Awers ze złoceniem „B. Henner, ces. i król. nadw. fotograf, Kraków, Szewska 27”. Rewers ozdobny (niebieski) z cesarskim dwugłowym orłem i medalami wystawowymi: „C. i K. Nadworny Fotograf / k.u.k. Hof-Photograph, B. Henner, Kraków, ul. Szewska 27; Płyty przechowuje się dla dalszych zamówień i powiększeń” (litogr. Bernhard Wachtl, Wien). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:18 · fotografia gabinetowa

żołnierz austro-węgierski (I wojna światowa)

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·1916

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Całopostaciowy portret żołnierza armii austro-węgierskiej w polowej czapce i bluzie mundurowej, z pasem i bagnetem, przy stoliku. Awers ze ślepym tłokiem/sygnaturą „B. Henner, Kraków”. Rewers ozdobny (zielony) z cesarskim orłem oraz obszernym odręcznym wpisem (list/dedykacja) datowanym 1916. Osoba niezidentyfikowana; formacja do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:8:19 · fotografia gabinetowa (format panelowy)

żołnierz austro-węgierski w zimowym płaszczu z szamerunkiem

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·ok. 1914–1916

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Całopostaciowy portret wojskowego w polowej czapce i zimowym płaszczu z futrzanym kołnierzem i oliwkowym szamerunkiem (pętlice), w bryczesach i wysokich butach, na tle leśnej dekoracji. Awers ze ślepym tłokiem/sygnaturą „B. Henner, Kraków”. Rewers ozdobny (zielony) z cesarskim orłem. Osoba niezidentyfikowana; formacja do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:8:21 · fotografia gabinetowa (format panelowy)

podwójny portret mężczyzny i młodej kobiety

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·ok. 1910–1914

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Podwójny portret mężczyzny i młodej kobiety przy secesyjnym stoliku z książką i kwiatami. Awers ze złoceniem „B. Henner, Kraków, Szewska 27”. Rewers ozdobny (zielony) z cesarskim orłem i medalami wystawowymi Hennera; „Płyty przechowuje się dla dalszych zamówień i powiększeń”. Prestiżowy zakład. Osoby niezidentyfikowane.

więcejzwiń

DZF:8:22 · fotografia gabinetowa

tylko awers

dziewczynka czytająca książkę

Kuczyński i Gürtler, Kraków, Pałac Spiski·prawdopodobnie lata 1910–1925

Fotografia z krakowskiego zakładu Kuczyński i Gürtler (Pałac Spiski, Rynek Główny). Ujęcie rodzajowe dziewczynki w jasnej sukience, zaczytanej w otwartej książce. Odbitka na dużym kremowym passe-partout, sygnowana na czerwono „Kuczyński i Gürtler, Kraków, Pałac Spiski”. Renomowany krakowski zakład. Osoba niezidentyfikowana. (Skan tylko awersu — rewers niedostępny w montażu.).

więcejzwiń

DZF:8:23 · fotografia na passe-partout (odbitka naklejana)

tylko awers

małe dziecko w białej sukience

Kuczyński i Gürtler, Kraków, Pałac Spiski·ok. 1910

Fotografia z krakowskiego zakładu Kuczyński i Gürtler (Pałac Spiski, Rynek Główny). Portret małego dziecka w białej sukience z falbanami i wysokich bucikach, na tle kotary. Odbitka na dużym kremowym passe-partout, sygnowana na czerwono; ołówkowa data „1910”. Osoba niezidentyfikowana. (Skan tylko awersu — rewers niedostępny w montażu.).

więcejzwiń

DZF:8:24 · fotografia na passe-partout (odbitka naklejana)

portret mężczyzny z sumiastym wąsem

J. Wien·ok. 1890–1900

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu J. Wien (ul. Sławkowska 31). Popiersiowy portret mężczyzny z sumiastym wąsem i bokobrodami, w marynarce z aksamitnym kołnierzem i wzorzystym plastronie. Awers ze złoceniem „J. Wien, Cracovie” (z lilijką). Rewers ozdobny (bordowy): „J. Wien, Cracovie, Sławkowska 31” (litogr. Türkel & Steiner, Wien). Ołówkowe dopiski: wymiary „6,3×10,1”, „20.-”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:25 · fotografia gabinetowa

portret mężczyzny (Jundziłł), wizytówka (CDV)

J. Zajączkowski, Fotograf przy ulicy Ś. Józefa w Hotelu Narodowym w Krakowie·ok. 1870–1880

Wczesna wizytówka (CDV) z krakowskiego zakładu J. Zajączkowskiego (przy ul. Ś. Józefa, w Hotelu Narodowym). Winietowany portret mężczyzny z wąsem i bródką, w surducie. Rewers ozdobny (z herbem Krakowa): „J. Zajączkowski, Fotograf przy Ulicy Ś. Józefa w Hôtelu Narodowym w Krakowie”. Na rewersie odręcznie „Jundziłł” (nazwisko modela; ród szlachecki — do potwierdzenia).

więcejzwiń

DZF:8:26 · wizytówka (carte de visite, CDV)

portret młodego mężczyzny z dedykacją

Zakład „Marya”, Kraków, ul. Szewska 20·1917

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu „Marya” (ul. Szewska 20). Popiersiowy portret młodego mężczyzny; odbitka niestety silnie zdegradowana (zsrebrzenie, niebieskawy nalot, zacieki). Rewers z obszerną odręczną dedykacją atramentem, datowaną „Kraków 8/I 1917”, skierowaną do „Michała” („kochanemu koledze i przyjacielowi na pamiątkę wspólnych chwil na klinice…”), podpisaną „…Ellmann de Halband” (odczyt do potwierdzenia).

więcejzwiń

DZF:8:27 · fotografia gabinetowa

całopostaciowy portret młodego mężczyzny, wizytówka (CDV)

Franciszek Kryjak, Zakład Artystyczno-Fotograficzny, Kraków, ul. Dominikańska L. 3·ok. 1900

Wizytówka (CDV) z krakowskiego zakładu Franciszka Kryjaka (ul. Dominikańska L. 3). Całopostaciowy portret młodego mężczyzny w długim surducie, przy stoliku z książką. Awers ze srebrzeniem „Fr. Kryjak, Kraków”. Rewers secesyjny (zielony) z motywem wodnym: „Franciszek Kryjak, Zakład Artystyczno-Fotograficzny w Krakowie, ul. Dominikańska L. 3; Klisze przechowuje się celem dalszych zamówień”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:29 · wizytówka (carte de visite, CDV)

portret mężczyzny (Stanisław Borkiewicz)

Franciszek Kryjak, Zakład Artystyczno-Fotograficzny, Kraków, ul. Dominikańska L. 3·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Franciszka Kryjaka (ul. Dominikańska L. 3). Popiersiowy portret mężczyzny z sumiastym wąsem. Awers ze srebrzeniem „Fr. Kryjak, Kraków”. Rewers secesyjny (zielony) z sygnaturą Kryjaka. Na rewersie odręcznie „Stanisław Borkiewicz” oraz ołówkiem „Staś Borkiewicz” (model).

więcejzwiń

DZF:8:31 · fotografia gabinetowa

portret młodego mężczyzny

Franciszek Kryjak, Zakład Artystyczno-Fotograficzny, Kraków, ul. Dominikańska L. 3·ok. 1905–1915

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Franciszka Kryjaka (ul. Dominikańska L. 3, tel. 1406). Popiersiowy portret młodego mężczyzny w garniturze i krawacie w paski. Awers ze srebrzeniem „Fr. Kryjak, Kraków”. Rewers ozdobny (szary) z godłem i sygnaturą „Zakład Art. Fotograficzny Franciszka Kryjaka … w Krakowie, ul. Dominikańska L. 3”. Na rewersie ołówkowe nazwisko — nieczytelne (do potwierdzenia). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:32 · fotografia gabinetowa

portret młodego mężczyzny w kraciastym garniturze (mniejszy format, ok. 1900–1918)

Franciszek Kryjak, Zakład Artystyczno-Fotograficzny, Kraków, ul. Dominikańska 3·ok. 1900–1918

Fotografia z krakowskiego zakładu Franciszka Kryjaka (Zakład Artystyczno-Fotograficzny, ul. Dominikańska 3). Popiersiowy portret młodego mężczyzny z wąsem, w kraciastym garniturze i luźno wiązanej muszce. Rewers z secesyjną winietą (uskrzydlona alegoria fotografii z aparatem, kwiaty, putto): „Zakład Artystyczno-Fotograficzny Franciszek Kryjak w Krakowie, ul. Dominikańska L.3. Klisze przechowuje się celem dalszych zamówień” — wariant bez numeru telefonu; ołówkowy dopisek z prawej strony (miejscowość? — do potwierdzenia). Kryjak prowadził zakład przy Dominikańskiej 3 od początku XX w. do lat 20. Ten sam model i najpewniej ta sama sesja/negatyw co DZF:8:34 (tam w formacie gabinetowym). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:33 · fotografia (mniejszy format / karta wizytowa)

portret młodego mężczyzny w kraciastym garniturze (fotografia gabinetowa, ok. 1905–1918)

Franciszek Kryjak, Zakład Artystyczno-Fotograficzny, Kraków, ul. Dominikańska 3·ok. 1905–1918

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Franciszka Kryjaka (ul. Dominikańska 3). Popiersiowy portret tego samego młodego mężczyzny co na DZF:8:33 — najpewniej ta sama sesja/negatyw, wykonana w dwóch formatach. Awers na ciemnym kartonie ze srebrzonym podpisem „Fr. Kryjak [monogram] Kraków”. Rewers z secesyjną winietą Kryjaka, w tym wariancie z dopiskiem „Telefon Nr 806”, co wskazuje na późniejsze wydanie kartonu. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:34 · fotografia gabinetowa

mężczyzna w mundurze austro-węgierskim z szablą (fotografia gabinetowa, datowana 15 II 1904)

M. Kremski, Fotograf, Kraków, ul. Karmelicka 15·15 II 1904

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu M. Kremskiego (ul. Karmelicka 15). Całopostaciowy portret mężczyzny w ciemnym mundurze austro-węgierskim: stójka z gwiazdkami na kołnierzu, lewa dłoń na kepi (z rozetą) na stoliku, w prawej szabla z temblakiem. Zielony druk awersu „M. Kremski Kraków” z herbem. Rewers zielony: „M. Kremski, Fotograf w Krakowie, ul. Karmelicka 15; Płyty przechowuje się w celu dalszych zamówień i powiększeń” (druk „L.E. & Co. Wien”), z odręczną dedykacją atramentem (pismo niemieckie — do potwierdzenia) i datą 15/II 04. Osoba niezidentyfikowana; formacja/ranga do potwierdzenia (mundur austro-węgierski — możliwa służba mundurowa/urzędnik).

więcejzwiń

DZF:8:35 · fotografia gabinetowa

żołnierz austro-węgierski z bagnetem (fotografia gabinetowa, ok. 1908–1914)

E. Kleinberger, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Rakowicka·ok. 1908–1914

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu E. Kleinbergera (ul. Rakowicka). Całopostaciowy portret żołnierza armii austro-węgierskiej w polowej czapce i jednorzędowej bluzie mundurowej, z medalem/zawieszką na piersi i odznaką, dłoń na rękojeści bagnetu. Rewers ozdobny (zielony) z koroną i godłem cesarskim: „E. Kleinberger, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Rakowicka; Płyty przechowuje się w celu dalszych zamówień” (druk „W. Kleinberg, Kraków”). Osoba niezidentyfikowana; formacja i odznaczenie do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:8:37 · fotografia gabinetowa

żołnierz austro-węgierski z szablą (fotografia gabinetowa, ok. 1900–1914)

E. Kleinberger, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Rakowicka·ok. 1900–1914

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu E. Kleinbergera (ul. Rakowicka). Całopostaciowy portret żołnierza armii austro-węgierskiej w polowej czapce i bluzie mundurowej, z szablą opartą ostrzem o podłoże; malowane tło atelier z murkiem ceglanym i płotkiem. Rewers ozdobny (zielony) z koroną i godłem cesarskim: „E. Kleinberger, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Rakowicka; Płyty przechowuje się w celu dalszych zamówień” (druk „W. Kleinberg, Kraków”) — identyczny jak w DZF:8:37. Osoba niezidentyfikowana; formacja do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:8:38 · fotografia gabinetowa

portret siedzącego mężczyzny z podkręconym wąsem (fotografia gabinetowa, ok. 1905–1912)

J. Sebald, Kraków·ok. 1905–1912

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu J. Sebalda. Portret siedzącego starszego mężczyzny z podkręconym wąsem, w trzyczęściowym garniturze z dewizką i sygnetem, w rzeźbionym fotelu, z dłonią wspartą pod brodą. Awers ze złoconym podpisem „J. Sebald Kraków” i wytłaczaną tarczą herbową; rewers czysty, bez nadruku (sygnatura wyłącznie na awersie). Zakład Sebalda mieścił się w dawnym atelier Walerego Rzewuskiego — istotny kontekst proweniencji lokalu. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:41 · fotografia gabinetowa

portret młodej kobiety (Marya Kruśnicka, ur. 1891)

Zakład Art. Fotograficzny Józefa Sebalda, Kraków, ul. Batorego 12·ok. 1909–1912

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Józefa Sebalda (ul. Batorego 12). Popiersiowy portret młodej kobiety z bujną edwardiańską fryzurą, w białej bluzce z wysokim kołnierzem i broszką. Awers z wytłaczaną tarczą i czerwonym, złoconym podpisem „J. Sebald Kraków” oraz fioletowym podpisem odręcznym. Rewers z secesyjną winietą (widok gmachu) „Zakład Art. Fotograficzny Józefa Sebalda, Kraków, ul. Batorego 12” oraz odręcznym wpisem atramentem: „Marya Kruśnicka, ur. w. 1891” (odczyt nazwiska do potwierdzenia). Osoba zidentyfikowana (nazwisko na rewersie).

więcejzwiń

DZF:8:43 · fotografia gabinetowa

portret mężczyzny z wąsem (wizytówka, ok. 1885–1893)

Zakład Fotograficzny Stanisława Bizańskiego, Kraków, Plac Szczepański 3·ok. 1885–1893

Fotografia wizytowa z krakowskiego zakładu Stanisława Bizańskiego (Plac Szczepański 3). Popiersiowy portret mężczyzny z wąsem, w ciemnej marynarce, z widoczną kamizelką i dewizką. Awers z czerwoną ramką i drukiem „Stanisław Bizański — Kraków”. Rewers ozdobny z monogramem SB: „Zakład Fotograficzny Stanisława Bizańskiego w Krakowie, Plac Szczepański No 3; Klisze przechowują się” (druk „Krziwanek Wien”). Bizański to znany krakowski fotograf 2. poł. XIX w. (m.in. pionierskie widoki Tatr i Zakopanego). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:44 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret młodej dziewczyny (wizytówka, ok. 1878–1882)

A. Szubert, Kraków i Szczawnica·ok. 1878–1882

Fotografia wizytowa z zakładu Awita Szuberta (1837–1919) — jednego z trzech pierwszych wielkich fotografów krakowskich, pioniera fotografii tatrzańskiej i cenionego portrecisty (fotografował m.in. Modrzejewską, Matejkę, Witkiewicza). Popiersiowy portret młodej dziewczyny w owalnej winiecie, w ciemnej atłasowej sukni z dużą kokardą. Awers z czerwoną ramką i drukiem „A. Szubert w Krakowie”. Rewers czerwony, bogato zdobiony (orzeł cesarski, medale: Wiedeń 1873, Bruksela 1875, Lwów 1877, Paryż 1878): „A. Szubert w Krakowie i Szczawnicy”. Krakowski zakład Szuberta mieścił się przy ul. Krupniczej 17 (1867–1882). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:47 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret chłopca ze słomkowym kapeluszem (wizytówka, ok. 1878–1882)

A. Szubert, Kraków, ul. Krupnicza 17·ok. 1878–1882

Fotografia wizytowa z zakładu Awita Szuberta w Krakowie (ul. Krupnicza 17). Całopostaciowy portret małego chłopca siedzącego na giętym krześle, w zapinanej kurtce i krótkich spodenkach, ze słomkowym kanotierem w dłoni. Rewers czerwony, bogato zdobiony (medale: Wiedeń, Bruksela, Lwów 1877, Paryż 1878): „A. Szubert w Krakowie, ulica Krupnicza No 17”. Karton wtórnie przycięty do owalu. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:48 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret brodatego mężczyzny w kożuchu (wizytówka, ok. 1867–1877)

Walery Rzewuski, Kraków, Wesoła, ul. Podwale 27B·ok. 1867–1877

Fotografia wizytowa z krakowskiego zakładu Walerego Rzewuskiego (1837–1888) — jednego z najwybitniejszych polskich fotografów XIX w., patrona krakowskiego Muzeum Fotografii (MuFo), mistrza portretu i pioniera fotografii teatralnej. Popiersiowy portret brodatego mężczyzny w płaszczu z szerokim futrzanym kołnierzem. Awers z drukiem „W. Rzewuski w Krakowie”. Rewers z winietą ukazującą gmach jego atelier: „Zakład Fotograficzny Walerego Rzewuskiego w Krakowie, Wesoła, ulica Podwale No 27B”. Adres „Podwale 27B” to wczesna forma (później ul. Kolejowa, obecnie Westerplatte 11); atelier czynne od 1867 do śmierci fotografa w 1888. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:49 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret młodego mężczyzny, datowany 1873, z dedykacją (wizytówka)

Walery Rzewuski, Kraków, Wesoła, ul. Podwale 27B·20 III 1873

Fotografia wizytowa z krakowskiego zakładu Walerego Rzewuskiego (1837–1888). Popiersiowy portret młodego mężczyzny w owalnej winiecie, z bujną kręconą czupryną, w ciemnym surducie z muszką. Awers z drukiem „W. Rzewuski w Krakowie”. Rewers z winietą gmachu atelier („Wesoła, ulica Podwale No 27B”) oraz odręczną dedykacją atramentem — czytelne „w dowód przyjaźni” i data „20.3.73” (20 marca 1873); podpis/nazwisko nieczytelne, zakończenie na „…żelazowski” (do potwierdzenia). Wczesne, datowane CDV z pracowni czołowego fotografa krakowskiego, z dedykacją.

więcejzwiń

DZF:8:50 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret kobiety w boa (fotografia gabinetowa, ok. 1905–1912)

Tadeusz Jabłoński, Kraków, ul. Franciszkańska 1·ok. 1905–1912

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Tadeusza Jabłońskiego (ul. Franciszkańska 1). Miękko rysowany, piktorialny portret młodej kobiety w koronkowej bluzce i puszystym boa z piór. Awers z wytłaczaną plakietką „T. Jabłoński Kraków”. Rewers z secesyjną winietą „Dyplom honorowy — Tadeusz Jabłoński, Kraków, ulica Franciszkańska 1, Telefon 614” (druk „Leop. Loebenstein, Wien”). Wcześniej Jabłoński pracował przy Franciszkańskiej 4 (1896–1902); adres nr 1 z telefonem wskazuje na okres późniejszy. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:51 · fotografia gabinetowa

karta tożsamości c.k. Kolei Państwowych ze zdjęciem kobiety, datowana 3 XI 1914

Tadeusz Jabłoński, Kraków·3 XI 1914

Karta tożsamości c.k. austriackich Kolei Państwowych (k.k. österr. Staatsbahnen) ze zdjęciem wykonanym w krakowskim zakładzie Tadeusza Jabłońskiego. Awers: popiersiowy portret młodej kobiety, opatrzony wytłaczanymi suchymi pieczęciami c.k. Dyrekcji Kolei w Krakowie (uwierzytelnienie). Rewers: drukowany, niemieckojęzyczny formularz „Identitätskarte der k.k. österr. Staatsbahnen”, wypełniony odręcznie dla „Frau … Kohl(?)” jako żony pracownika kolei (Gattin des …), z datą 3 listopada 1914, czerwonym stemplem „Der k.k. Staatsbahn-Direktor” i podpisem oraz fioletowymi skreśleniami unieważniającymi. Dokument urzędowy z okresu I wojny światowej (K.u.K.); nazwisko i szczegóły do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:8:52 · urzędowa karta tożsamości ze zdjęciem (fotografia gabinetowa użyta jako zdjęcie legitymacyjne)

młody mężczyzna w mundurze z futrzanym kołnierzem, datowany 1899 (fotografia gabinetowa)

Szymon Balicer, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Kolejowa 16·16 I 1899

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Szymona Balicera (ul. Kolejowa 16, „obok Kasyna Wojskowego”). Popiersiowy portret młodego mężczyzny w mundurze ze stójką i sznurem na piersi, z narzuconą pelisą o szerokim futrzanym kołnierzu. Rewers niebieski: „Szymona Balicera w Krakowie, ulica Kolejowa No 16, obok Kasyna Wojskowego; Przyjmuje się powiększenia…” (druk „Lith. K. Krziwanek Wien”), z odręczną datą „16/I 1899”. rodzaj munduru/formacja — do potwierdzenia (mundur austro-węgierski z zimowym płaszczem/pelisą).

więcejzwiń

DZF:8:55 · fotografia gabinetowa

portret ślubny (Marya i Franciszek Tylko), datowany 1885

Szymon Balicer, Fotograf, Kraków, ul. Kolejowa 16·1885

Fotografia gabinetowa (duży format) z krakowskiego zakładu Szymona Balicera (ul. Kolejowa 16, „obok gmachu straży ogniowej”). Całopostaciowy portret ślubny: pan młody siedzący przy stoliku, panna młoda stojąca obok w białej sukni z welonem, wiankiem i bukietem. Rewers różowy: „Szymon Balicer, Fotograf w Krakowie, ulica Kolejowa No 16, obok gmachu straży ogniowej” (druk „Leop. Turkel, Wien”), z odręcznym wpisem: „Marya i Franciszek Tylko, połączeni d. 12/2 1885 o godzinie 6 wieczór; Fotografowani d. 5[?] sierpnia 1885 r.” (odczyt do potwierdzenia).

więcejzwiń

DZF:8:56 · fotografia gabinetowa (duży format)

Wawel spod przęsła mostu

Akropol, Kraków·ok. 1942

Nietypowy kadr — zamek i katedra sfotografowane od dołu, spod przęsła mostu na Wiśle, z barką na pierwszym planie. Niemiecki podpis na awersie i nadruk „9-42” sugerują, że karta powstała już w czasie okupacji, choć dokładna data pozostaje niepewna.

więcejzwiń

PT:3:1 · pocztówka fotograficzna

Brama Herbowa i pomnik Kościuszki w tle

Franciszek Gazda·ok. 1930–1938

Brukowany podjazd pod Bramę Herbową (Wazów), mur najeżony kartuszami herbowymi, a w głębi, na bastionie, konny pomnik Kościuszki. Fotografia autorska Franciszka Gazdy z warszawskiego cyklu „Polonia admirabilis”, poświęconego najważniejszym zabytkom kraju.

więcejzwiń

PT:3:2 · pocztówka fotograficzna, autorska

Kartka z lipca 1942

Heinrich Hoffmann, Poznań·21 lipca 1942

Panorama Wawelu znad Wisły w technice rotograwiury, zapisana 21 lipca 1942 roku z krótką niemiecką wiadomością „Mein liebes Hani!”. Wydawcą jest Verlag Heinrich Hoffmann z Poznania — firma należąca do prywatnego fotografa Adolfa Hitlera, która w czasie okupacji wydawała też serie widokówek z ziem polskich.

więcejzwiń

PT:3:3 · pocztówka (rotograwiura), obiegowa

Zamek nad torami, 1910

Salon Malarzy Polskich·1910

Widok zamku i katedry od strony miasta — na pierwszym planie tory kolejowe i słupy trakcyjne, przypominające, że Wawel od zawsze sąsiadował z codziennym życiem miasta, nie tylko z historią. Dwujęzyczny, polsko-niemiecki podpis; data wydania pewna: 1910.

więcejzwiń

PT:3:4 · pocztówka fotograficzna

Kurza Stopa, kolorowana, do Pragi

wydawca nieustalony·obieg 1904

Narożna wieża zamku, zwana Kurzą Stopą, w ręcznie kolorowanej litografii. Karta obiegła pocztę w 1904 roku — z austriackim znaczkiem i adresem w praskich Královskich Vinohradach, z krótkim pożegnaniem „Bądź zdrów!” na awersie.

więcejzwiń

PT:3:5 · pocztówka kolorowana, obiegowa

Wawel akwarelą Stanisława Tondosa

wg St. Tondosa / Salon Malarzy Polskich·2 października 1913

Barwna reprodukcja akwareli — Wawel od strony Wisły, z łódką na pierwszym planie — według obrazu Stanisława Tondosa, wydrukowana w krakowskiej drukarni Anczyca z nadrukiem „Made in Galicia (Austria)”. Rewers pokrywają liczne pamiątkowe podpisy, datowane 2 października 1913 roku.

więcejzwiń

PT:3:6 · pocztówka, reprodukcja akwareli

Spojrzenie przez arkadę na dziedziniec

Mikrofot·ok. 1920–1935

Zamiast klasycznego widoku z zewnątrz — kadr przez sklepioną arkadę, prosto na renesansowy dziedziniec zamku, oprawiony w ozdobną ramkę w duchu art déco. Wydawnictwo Mikrofot zastrzegło ten wzór w Urzędzie Patentowym; karta obiegła pocztę do Lublina, dokładny rok obiegu jest trudny do odczytania.

więcejzwiń

PT:3:7 · pocztówka fotograficzna, obiegowa

Wawel nocą, list żołnierza z listopada 1939

Bromoton·11 listopada 1939

Nocne ujęcie oświetlonego zamku. Na odwrocie długi list niemieckiego żołnierza, datowany „Krakau, d. 11.11.39” — dziesięć dni po zajęciu miasta wspomina m.in. grób marszałka Piłsudskiego i krakowskie lotnisko, zapewniając, że miasto „nie zostało zniszczone”. Jeden z niewielu przedmiotów w tym zbiorze, który wprost dokumentuje pierwsze tygodnie okupacji.

więcejzwiń

PT:3:8 · pocztówka fotograficzna, obiegowa

Scena patriotyczna z krypty wawelskiej

K.S. Wolski / Salon Malarzy Polskich·1904

Nie widok, lecz scena — rycerz i postać wskazująca na trumnę w krypcie wawelskiej, podpisana cytatem z wiersza „Patrz! oto wiozą Sołtyka…”. Barwna karta literacko-patriotyczna według ilustracji K.S. Wolskiego, wydana przez Salon Malarzy Polskich w 1904 roku — Wawel jako miejsce pamięci narodowej, nie tylko architektura.

więcejzwiń

PT:3:9 · pocztówka, scena patriotyczna

Baszta Kurza Stopka nad afiszami na parkanie

Salon Malarzy Polskich·1908

Widok Wawelu z basztą Kurza Stopka górującą nad kamienicami i zwyczajną krakowską uliczką, na której parkanie wiszą afisze. Rewers wydrukowano w czterech językach, w tym po rosyjsku — karta z 1908 roku, myślana od razu na eksport poza granice zaboru.

więcejzwiń

PT:3:10 · pocztówka fotograficzna

Zamek z szerokiego kadru

Fischer i Spółka·ok. 1905–1914

Panorama Wawelu z rozległym, pustym przedpolem — zamek pokazany z dystansu, bez sztafażu miejskiego. Wydawnictwo Fischera i Spółki z Krakowa, karta nieobiegowa, sprzed pierwszej wojny światowej.

więcejzwiń

PT:3:11 · pocztówka fotograficzna

Kaplica Zygmuntowska od fabryki czekolady

A. Piasecki, Fabryka Czekolady·ok. 1925–1939

Sepiowa fotografia kopuł i wież katedry wawelskiej — ale to nie jest zwykła widokówka. Rewers zdradza prawdziwego wydawcę: krakowską Fabrykę Czekolady A. Piaseckiego, która rozdawała takie karty bezpłatnie jako reklamę. Zabytek narodowy jako gest dobrej woli firmy czekoladowej — para z pocztówką Bramy Floriańskiej w ostatniej sekcji.

więcejzwiń

PT:3:12 · pocztówka reklamowa

Do Nyitry, na Węgry

Salon Malarzy Polskich·ok. 1899

Winietowa fotografia zamku i katedry z trójjęzycznym podpisem — polskim, niemieckim i francuskim. Znaczek za 2 krajcary i stempel „KRAKAU” datują kartę na sam koniec XIX wieku; adresatka mieszkała w węgierskiej Nyitrze (dziś słowacka Nitra) — jedna z najdalej podróżujących kart w tym zbiorze.

więcejzwiń

PT:3:13 · pocztówka fotograficzna, obiegowa

Do Emila w Morawach, 31 marca 1899

Salon Malarzy Polskich·31 marca 1899

Klasztor Norbertanek na Zwierzyńcu, nad Wisłą — ale najciekawsze jest to, co napisano na odwrocie. Krótka niemiecka wiadomość „Lieber Emil!” z dokładną datą 31 marca 1899 roku, zaadresowana do Emila Winkelmanna w morawskim Nový Jičín. Najstarsza precyzyjnie datowana karta w tym zbiorze.

więcejzwiń

PT:3:14 · pocztówka fotograficzna, obiegowa

Teatr nocą, do Wiednia

wydawca nieustalony·18 listopada 1937

Nocne ujęcie Teatru Miejskiego im. Juliusza Słowackiego, wysłane do Wiednia 18 listopada 1937 roku, zaadresowane do niejakiej Elise Glas. Tworzy parę z kolejną kartą — ten sam budynek, zupełnie inny nastrój.

więcejzwiń

PT:3:15 · pocztówka fotograficzna, obiegowa

Teatr za dnia, ręcznie kolorowany

J.R.K.·13 lipca 1903

Ten sam Teatr Miejski, tym razem za dnia i ręcznie podkolorowany — trzydzieści cztery lata wcześniej niż nocne ujęcie obok, wysłany w 1903 roku do Skawiny. Wydawca podpisany jedynie inicjałami „J.R.K.” — pełna nazwa firmy pozostaje nieustalona.

więcejzwiń

PT:3:16 · pocztówka kolorowana, obiegowa

Pomnik w świetle reflektorów

Stanisław Mucha·ok. 1930–1939

Pomnik Grunwaldzki — konny król Władysław Jagiełło — oświetlony reflektorami w nocnym ujęciu Stanisława Muchy, jednego z najbardziej płodnych krakowskich wydawców widokówek międzywojnia. Para z kolejną kartą, tym razem za dnia.

więcejzwiń

PT:3:17 · pocztówka fotograficzna

Ostatnia wiosna pomnika

Salon Malarzy Polskich·maj 1939

Ten sam pomnik za dnia, na placu Matejki, z dokładną datą wydania — maj 1939 roku. Pół roku później, w listopadzie 1939, Niemcy zburzyli pomnik doszczętnie. Ta karta pokazuje go takim, jakim widzieli go krakowianie tamtej ostatniej przedwojennej wiosny.

więcejzwiń

PT:3:18 · pocztówka fotograficzna

Brama Floriańska wydana w Petersburgu

Wspólnota Św. Eugenii, Petersburg·ok. 1900–1904

Brama Floriańska z dwujęzycznym, rosyjsko-polskim podpisem — wydawcą nie jest krakowska drukarnia, lecz petersburska Wspólnota Świętej Eugenii, dobroczynna organizacja Czerwonego Krzyża, która sprzedawała takie widokówki na cele charytatywne. Nietypowy trop w zbiorze zdominowanym przez lokalnych wydawców.

więcejzwiń

PT:3:19 · pocztówka fotograficzna

Barbakan od fabryki czekolady

A. Piasecki, Fabryka Czekolady·ok. 1925–1939

Mury obronne, baszta Pasamoników i Barbakan w tle — druga z bezpłatnych kart reklamowych fabryki czekolady Piaseckiego (patrz też Kaplica Zygmuntowska w sekcji Wawel). Ta sama firma, dwa różne zabytki, jedna strategia: zabytek Krakowa jako wizytówka marki.

więcejzwiń

PT:3:20 · pocztówka reklamowa

Rycerz i księżyc nad Bramą Floriańską

Salon Malarzy Polskich·ok. 1899

Nocna scena widziana przez arkadę Bramy Floriańskiej, a obok niej rycerz z tarczą i Orłem — barwna litografia z trójjęzycznym nadrukiem. Wiadomość musiała zmieścić się na awersie, bo rewers jest jeszcze niepodzielony, przeznaczony wyłącznie na adres. Znaczek 2 krajcary osadza obieg przed reformą walutową 1900, a adresat — Emil Winkelmann z Neutitschein — powtarza się na karcie :14.

więcejzwiń

PT:3:21 · pocztówka (litografia barwna, kompozycja artystyczna, rewers niepodzielony, Correspondenz-Karte 2 kr.), obiegowa (na Morawy)

Dwa tygodnie przed wojną, do Jasła

A. S., Kraków·17 lipca 1914

Tory tramwajowe, latarnia i pierzeja kamienic prowadząca wzrok ku Bramie Floriańskiej — widok, jakich w Krakowie drukowano setki. Stempel 17 lipca 1914, dwa tygodnie przed wybuchem wielkiej wojny. Treść jest całkiem domowa — wzmianka o wyjeździe przez Chrzanów i podpis „Żona”, adres do Jasła.

więcejzwiń

PT:3:22 · pocztówka (światłodruk), obiegowa (do Jasła)

Ambulansem kolejowym do Oderbergu

Salon Malarzy Polskich·16 maja 1901

Wieża ratuszowa i Sukiennice ujęte w winietę, z przechodniami i latarniami, opisane po polsku, niemiecku i francusku. Autor zapisał niemiecką wiadomość wprost na obrazku — rewers niepodzielony nie zostawiał na nią miejsca. Kartę ostemplowano nie w mieście, lecz w ambulansie kolejowym Krakau–Wien; adresat mieszkał w Oderbergu, dzisiejszym Bohumínie.

więcejzwiń

PT:3:23 · pocztówka (światłodruk, winieta, rewers niepodzielony, Karta korespondencyjna), obiegowa (na Śląsk Austriacki)

Miejsce na datę pod wieżą ratuszową

nakładca nieustalony·ok. 1900–1905

Barwiona litografia z wieżą ratuszową, Sukiennicami i pojedynczym drzewem, ale najciekawszy jest nadruk: „Kraków, dnia [___]”, jakby karta miała służyć raczej jako blankiet notatki niż widokówka. Wielojęzyczny, niepodzielony rewers sytuuje ją przed około 1905 rokiem; nakładcy nie da się na razie wskazać. Nigdy nie wysłana — por. obiegową :23 z tą samą wieżą.

więcejzwiń

PT:3:24 · pocztówka (litografia barwiona, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Prawdziwa fotografia Rynku, maj 1939

Salon Malarzy Polskich·maj 1939

Wieża ratuszowa, Sukiennice i kościółek św. Wojciecha na jednej odbitce fotograficznej — nie druku, co wydawca zaznaczył na rewersie napisem „Prawdziwa fotografia”. Kod 5-39 datuje nakład na maj 1939, cztery miesiące przed wojną. Rewers zapisano po niemiecku. Ta sama kompozycja wróci na karcie okupacyjnej :26 — para do zestawienia obok siebie.

więcejzwiń

PT:3:25 · pocztówka fotograficzna (RPPC, „Prawdziwa fotografia”), zapisana

Rynek jako Adolf-Hitler-Platz

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·ok. 1940–1944

Ten sam Rynek Główny, ale pod niemiecką nazwą — sepiowa rotograwiura powtarza kadr polskiej karty :25, dokładając nadruk z „Adolf-Hitler-Platz”, Rathaus, Tuchhalle i Adalbert-Kirche. Tak przemianowano Rynek w Generalnym Gubernatorstwie i tak sprzedawała go krakowska oficyna „Akropol”. Rewers czysty: karty nikt nie wysłał.

więcejzwiń

PT:3:26 · pocztówka (rotograwiura), okupacyjna, nieobiegowa

Do Budapesztu, listopad 1899

Salon Malarzy Polskich·1899

Winieta z Rynkiem, wieżą ratuszową i Sukiennicami, podpisana w trzech językach — jeden z najwcześniejszych typów w tym zbiorze. Znaczek 2 krajcary i niepodzielony rewers to sygnatura końca lat dziewięćdziesiątych; datownik przybycia Budapest 21 XI 1899 zamyka datowanie. Wchodzi w klaster wczesnych obiegówek Salonu razem z :13, :21 i :23.

więcejzwiń

PT:3:27 · pocztówka (światłodruk, winieta, rewers niepodzielony, Karta korespondencyjna 2 kr.), obiegowa (do Budapesztu)

Dachy Starego Miasta z wieży Mariackiej

„Sztuka”, Kraków·1914

Fotograf wspiął się na wieżę kościoła Mariackiego: pod nim gęstwina dachów, dalej wieża ratuszowa, jeszcze dalej Wisła i widnokrąg. Nadruk podaje widok dwujęzycznie — „Z wieży Maryackiej” i „Totalansicht”. Rejestracja z 1914 roku, rewers czysty; karta z roku wybuchu wojny, która nigdy nie trafiła do skrzynki.

więcejzwiń

PT:3:28 · pocztówka (litografia barwna, panorama), nieobiegowa

Mężczyźni pod pomnikiem wieszcza

„Sztuka”, Kraków·ok. 1918–1919

Pomnik Mickiewicza z cokołem „Adamowi Mickiewiczowi Naród”, a przed nim grupa mężczyzn — sztafaż, który zamienia widok w scenę rodzajową. Austriacki znaczek 10 halerzy typu Krone i niemiecka wiadomość lokują obieg około 1918 roku. Oryginał pomnika, odsłonięty w 1898, Niemcy zburzyli w 1940; dzisiejszy jest rekonstrukcją z 1955.

więcejzwiń

PT:3:29 · pocztówka (światłodruk), obiegowa; wyd. „Sztuka”

Tłum mieszczan przy Rygierowskim cokole

„J. K.”, Kraków·1915

Litografia zaludniona tak gęsto, że pomnik ledwie się przez tłum przebija: kapelusze, damy, pies, w tle arkady Sukiennic. Dłuto Teodora Rygiera, odsłonięcie 1898, figury alegoryczne u stóp cokołu — wszystko to przetrwało do 17 sierpnia 1940, gdy Niemcy pomnik rozebrali. Karta z 1915 roku, rewers nietknięty.

więcejzwiń

PT:3:30 · pocztówka (litografia barwna), nieobiegowa

Nokturn z iluminowanym pomnikiem

Franciszek Gazda, Kraków·lata 30. XX w.

Pusty nocny Rynek, gazowe latarnie, połysk bruku i światło wydobywające pomnik oraz attykę Sukiennic — jedno z lepszych ujęć cyklu „Polonia Admirabilis”. To odbitka bromowa, prawdziwa fotografia, nie druk; ktoś dopisał ołówkiem „Kraków w nocy, Rynek Gł.”. Rok pozostaje nieustalony — wytwórnia Gazdy pracowała w latach 1927–1944.

więcejzwiń

PT:3:31 · pocztówka fotograficzna (odbitka bromowa, nokturn), nieobiegowa

Przekupki u stóp Mickiewicza

Franciszek Gazda, Kraków·1936, w obiegu 1937

Trzy kobiety w chustach siedzą na bruku z koszami i workami, tuż pod pomnikiem; z lewej żeliwny kandelabr, w tle stragany przy Sukiennicach. Czwarta klatka cyklu „Polonia Admirabilis”, wykonana w 1936 roku na polskim papierze „Alfa”, o czym wytwórca informuje na rewersie. Wysłana rok później, ze znaczkiem Poczty Polskiej.

więcejzwiń

PT:3:32 · pocztówka fotograficzna (odbitka „Alfa”), obiegowa

Styczeń 1898 i trzy galicyjskie stemple

J. F. Fischer, Linia A-B·14 stycznia 1898

Podłużne ujęcie Sukiennic z handlem i tłumem, nakładem J. F. Fischera — adres firmy, Linia A-B, to pierzeja samego Rynku, kilkadziesiąt kroków od fotografowanego budynku. Karta poszła do Lwowa już w styczniu 1898: znaczek 2 halerze, rewers niepodzielony i komplet datowników Kraków, Lwów, Podzamcze-Lemberg. Jedna z najwcześniejszych dat w zbiorze.

więcejzwiń

PT:3:33 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony, Karta korespondencyjna), obiegowa (do Lwowa)

Oskarżenie wypisane na rewersie

fot. Jerzy Grzegorzewicz·prawdopodobnie 1945–1946

Awers to spokojny widok pomnika na tle Sukiennic; rewers jest aktem oskarżenia. Wydrukowano tam wyliczankę niemieckich zniszczeń: spalony „Hołd Pruski”, pocięty na kawały „Grunwald”, zagarnięty ołtarz Wita Stwosza, wysadzony pomnik wieszcza. Pomnik istotnie rozebrano 17 sierpnia 1940. Numer serii M-00835 wiąże tę kartę z :39; dokładny rok wydania pozostaje do ustalenia.

więcejzwiń

PT:3:34 · pocztówka (rotograwiura), patriotyczno-martyrologiczna, nieobiegowa

Attyka od strony południowej

nakładca nieustalony·ok. 1899–1902

Sukiennice od południa, z attyką i wieżyczkami, i ledwie kilkoma przechodniami — ujęcie rzadsze niż obowiązkowy front od Rynku. Nadruk dwujęzyczny, „Sukiennice, strona południowa — Tuchhalle (Südseite)”. Niepodzielony rewers wskazuje na przełom wieków, ale poza numerem 1029 nic nie zdradza nakładcy; karta nigdy nie była w obiegu.

więcejzwiń

PT:3:35 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Lwowski nakład ze znaczkiem za trzy kopiejki

S. W. Niemojowski, Lwów·obieg 1905

Barwna litografia Sukiennic z wieżami Mariackimi w tle, sygnowana we Lwowie. Filatelistycznie to najciekawsza rzecz w tej grupie: galicyjski nakład ofrankowano rosyjskim znaczkiem 3 kopiejki i ostemplowano w rejonie Kamieńca Podolskiego, a więc karta wyruszyła dopiero zza kordonu. Wiadomość zapisano na awersie, bo rewers pozostaje niepodzielony.

więcejzwiń

PT:3:36 · pocztówka (litografia barwna, rewers niepodzielony), obiegowa (zabór rosyjski)

Bezlistne drzewa nad Sukiennicami

Bromoton·międzywojnie

Zimowa rotograwiura: pomnik Mickiewicza i Sukiennice bez liści zasłaniających bryłę, nadruk polsko-niemiecki, na rewersie stanowcze „Przedruk wzbroniony”. Ujęcie mniej oczywiste niż letnie, choć nakład był masowy, a karty nikt nie wysłał. Rok pozostaje nieustalony — mieści się gdzieś między latami dwudziestymi a trzydziestymi.

więcejzwiń

PT:3:37 · pocztówka (rotograwiura), nieobiegowa

Pozdrowienia z Grand Hôtelu do Wiednia

Römmler & Jonas, Drezno·ok. 1898–1900

Sukiennice od strony Rynku, wokół nich handel, studnia i naprawdę spory tłum — druk renomowanej drezdeńskiej oficyny światłodrukowej, sygnowany w stopce „R. & J. D.”. Na awersie niemieckie pozdrowienia z „Grand Hôtel Krakau” i zbiorcze „Grüße alle”; adresatka, Frau Fanni Eugens, odebrała kartę w Wiedniu. Rewers jeszcze niepodzielony.

więcejzwiń

PT:3:38 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa (do Wiednia)

Rozeta bruku widziana z góry

fot. Jerzy Grzegorzewicz·prawdopodobnie 1945–1946

Zdjęcie zrobione z okna albo z dachu: pomnik oglądamy z góry, a wokół niego rozwija się ornamentalna rozeta bruku Rynku, której z poziomu chodnika nikt nie widzi. Podpis na rewersie mówi „Pomnik Adama Mickiewicza przed rozbiorem” — rozbiorem nazwano tu niemiecki demontaż z 1940 roku. Ta sama seria co :34.

więcejzwiń

PT:3:39 · pocztówka (rotograwiura, ujęcie artystyczne z góry), patriotyczna, nieobiegowa

Wczesny tramwaj pod wieżami Mariackimi

Salon Malarzy Polskich·ok. 1905–1910

Barwny druk z placem Mariackim: dwie wieże, pierzeja kamienic, drzewa, dorożki — a na jezdni wczesny wagon tramwaju elektrycznego. To on datuje kartę, bo elektryczna komunikacja ruszyła w Krakowie w 1901 roku, a podzielony rewers przesuwa rzecz jeszcze o kilka lat. Czysty, nigdy nie wysłany egzemplarz. Ten sam wydawca co :42.

więcejzwiń

PT:3:40 · pocztówka (druk barwny), nieobiegowa

Barbakan w reklamie cykorii Francka

Heinrich Franck Söhne, karta reklamowa·ok. 1900–1905

Barbakan i Brama Floriańska podpisane po czesku — „Krakov: Rundel a Floriánská brána” — a w poprzek widoku czerwony apel, by spróbować prawdziwego dodatku „Franckova” do kawy, w drewnianych skrzyneczkach. Reklamówka cykoriowa przygotowana na rynek czeski, z niepodzielonym rewersem. Otwiera w zbiorze wątek Francka obok kart Piaseckiego :12 i :20.

więcejzwiń

PT:3:41 · pocztówka reklamowa (druk), rewers niepodzielony, nieobiegowa

Śnieg na Rondlu, list do Liberca

Salon Malarzy Polskich·ok. 1901–1905

Zielonkawy światłodruk na niebieskawym kartonie, śnieg leży na wieżyczkach Barbakanu i na drzewach — motyw zimowy zdarza się tu rzadko. Nadruk dwujęzyczny: „Rondel i Brama Floryańska w Krakowie / Floriancerthor u. Bastei in Krakau”. Wiadomość napisano na awersie, znaczek 5 halerzy, adres do Reichenbergu, czyli dzisiejszego Liberca.

więcejzwiń

PT:3:42 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa (do Czech)

W przejeździe na Śląsk, do Stanisławowa

Wydawnictwo kart polskich A. S., Kraków·po 1910

Widok wieży ratuszowej i Sukiennic zupełnie standardowy, ale rewers ciekawszy: nagłówek w pięciu językach, w tym cyrylicą, i wiadomość pisana po rusku. Nadawca wspomina, że w Krakowie zatrzymał się w przejeździe na Śląsk; adres prowadzi do Stanisławowa, na Sobieskiego 20. Kto krył się pod inicjałami „A. S.”, pozostaje nieustalone.

więcejzwiń

PT:3:43 · pocztówka (światłodruk), obiegowa (do Stanisławowa)

Pieczęć artylerii fortecznej na zimowym Rynku

„J. K.”, Kraków·po 1911

Sukiennice i wieża ratuszowa zimą, bezlistne drzewo, grupka przechodniów — nakład „J. K.” z 1911 roku. Fioletowa pieczęć na rewersie: k.u.k. Festungsartillerieregiment „Kaiser” Nr. 1, kompania polowa, formacja Twierdzy Kraków z czasów I wojny. Poczta jej nigdy nie tknęła — wyszła z wojskowej kancelarii. Ten sam wydawca co :30.

więcejzwiń

PT:3:44 · pocztówka (światłodruk), z pieczęcią wojskową k.u.k. (militaria I wś)

Sukiennice na poczcie polowej, grudzień 1915

Wydawnictwo kart polskich B. M., Kraków·druk 1912, obieg 1915

Barwny druk Sukiennic — czerwone dachy, wieżyczki, stragany, latarnia — wyszedł w Krakowie w 1912 roku. Trzy lata później karta poszła jako poczta polowa: datownik k.u.k. Feldpostamt 186 z 23 grudnia 1915, fioletowa cenzura „Zensuriert”, pieczęć jednostki. Wiadomość napisano po czesku. Komplet stempli wojennych.

więcejzwiń

PT:3:45 · pocztówka (druk barwny), obiegowa jako feldpost (militaria I wś)

Złotówka na miejską zieleń

Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa·1956

Sepiowa rotograwiura Sukiennic według fotografii Edwarda Falkowskiego, z ozdobnym kandelabrem wysuniętym na pierwszy plan. W stopce doklejona do widokówki zbiórka: „Cena 1 zł na zieleń Krakowa”. Nakład 30 000 egzemplarzy z Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych; rewersu nikt nigdy nie zapisał.

więcejzwiń

PT:3:46 · pocztówka (rotograwiura), powojenna, nieobiegowa

Sukiennice wydane w Petersburgu

Изданіе Общины Св. Евгеніи, Petersburg (fototypia A. F. Dressler)·ok. 1904–1912

Nadruk idzie w dwóch językach: „Kraków. Sukiennice, Muzeum Narodowe” i „Краковъ. Торговые ряды. Національный музей”. Polski motyw, ale karta powstała w Petersburgu, w dobroczynnej serii Wspólnoty Św. Eugenii — na rewersie godło z krzyżem Czerwonego Krzyża. Fototypię odbił zakład A. F. Dresslera.

więcejzwiń

PT:3:47 · pocztówka (druk), rosyjska seria Św. Eugenii (Czerwony Krzyż), nieobiegowa

Zielona kopuła nad straganami

Wydawnictwo „Sztuka”, Kraków·1915

Litografia w mocnym kolorze: zielona kopuła wieżyczki Sukiennic, rząd straganów, dorożki, latarnia. Podpis dwujęzyczny „Sukiennice / Tuchhalle”, jak na większości kart tego okresu. Na rewersie pięciokątna pieczęć „Wydawnictwo Sztuka Kraków” i zastrzeżenie „Déposé 1915. No. 3”. Nigdy nie wysłana.

więcejzwiń

PT:3:48 · pocztówka (litografia barwna), nieobiegowa

Strona wschodnia, czyli Westseite

Wyd. „J. K.”, Kraków·1906

Drukarz pomylił strony świata: polski podpis mówi „strona wschodnia”, niemiecki — „Tuchhalle (Westseite)”. Poza tą wpadką to typowa barwna litografia roku 1906 — kopuła wieżyczki, stragany, dorożki. Rewers jeszcze niepodzielony, w stopce „J. K. Kraków. 1906. Naśladownictwo Zastrzeżone. 8.”

więcejzwiń

PT:3:49 · pocztówka (litografia barwna, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Wieża ratuszowa pod niemiecką nazwą

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·ok. 1940–1944

Rotograwiura Rynku z wieżą ratuszową i pierzeją kamienic, w tle zwykły ruch uliczny. Zmienił się tylko podpis: „KRAKAU. Adolf Hitler Platz mit Rathausturm”. Plac został ten sam, tabliczka inna — germanizacja miasta zaczynała się od nazw. Druk wykonała krakowska oficyna „Akropol”.

więcejzwiń

PT:3:50 · pocztówka (rotograwiura), okupacyjna (niemiecka), nieobiegowa

Sukiennice okiem Stanisława Muchy

Fot. Stanisław Mucha, Kraków; wydawca nieustalony·ok. 1940–1944

Słoneczny dzień, kawiarniane parasole, przechodnie pod latarniami — zdjęcie Stanisława Muchy, cenionego krakowskiego fotografa. Niemiecki nadruk nazywa Rynek „Adolf Hitler Platz”, cenę podano w złotych Generalnego Gubernatorstwa: „Preis 1 Zł.”. Zwyczajne popołudnie, sfotografowane w okupowanym mieście.

więcejzwiń

PT:3:51 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura), okupacyjna (niemiecka), nieobiegowa

Winieta sprzed podzielonego rewersu

Księgarnia D. E. Friedleina, Kraków·ok. 1899–1903

Światłodruk w formie winiety, z rozmytymi krawędziami obrazu — moda najwcześniejszych pocztówek. W kadrze Sukiennice, wieża ratuszowa, drzewa i kilku przechodniów. Rewers niepodzielony, z nagłówkiem po polsku, niemiecku i ukraińsku („Карта кореспонденційна”). Dokładny rok pozostaje nieustalony.

więcejzwiń

PT:3:52 · pocztówka (światłodruk, winieta, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Hotel Drezdeński i arkady, do Poronina

Wydawca nieustalony, sygn. „S. D. M.”·1905

Dwa ujęcia na jednej karcie: przejście arkadowe Sukiennic z ciężkimi kolumnami oraz Rynek z szyldem „HOTEL DREZDEŃSKI” — nazwą, której na Rynku dawno nie ma. Rewers niepodzielony zostawiał miejsce wyłącznie na adres, więc wiadomość wpisano na awersie. Znaczek 5 halerzy, datowniki Kraków i Poronin, rok 1905.

więcejzwiń

PT:3:53 · pocztówka (druk, wieloobrazkowa, rewers niepodzielony), obiegowa (do Poronina)

Mariacki zza kolumn, list do Wiednia

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1904–1905

Kolorowany światłodruk: kościół Mariacki oglądany spod arkad Sukiennic, a cały pierwszy plan zajmują masywne kolumny z rzeźbionymi głowicami. Kartę wysłano do Wiednia — znaczek 5 halerzy, krakowski datownik, wiadomość wciśnięta na awers, bo rewers służył wtedy tylko adresowi.

więcejzwiń

PT:3:54 · pocztówka (światłodruk kolorowany, wieloobrazkowa, rewers niepodzielony), obiegowa (do Wiednia)

Maszkarony w podcieniach Sukiennic

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1902

Zamiast fasady — zbliżenie na rzeźbione głowice kolumn w podcieniach, z groteskowymi głowami dodanymi podczas przebudowy Prylińskiego w latach 1875–1879. W tle czytelne szyldy kramów: „…MAKARONU”, „PIERNIK…”. Fotograf poszedł pod arkady zamiast stanąć na środku Rynku.

więcejzwiń

PT:3:55 · pocztówka (światłodruk, detal architektoniczny, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Dorożka pod arkadami, Mariacki w głębi

Księgarnia D. E. Friedleina, Kraków·ok. 1899–1903

Ten sam chwyt kompozycyjny co na karcie Salonu Malarzy Polskich z 1904 roku — kolumny arkad na pierwszym planie, wieże Mariackiego w głębi — tyle że w wykonaniu renomowanej krakowskiej księgarni Friedleina. Na bruku dorożka. Rewers niepodzielony i trójjęzyczny, czysty: karta nie poszła pocztą.

więcejzwiń

PT:3:56 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Św. Idzi w barwnym drzeworycie

Salon Malarzy Polskich, Kraków (druk „Akropol”)·międzywojnie

Drzeworyt Władysława Bieleckiego, odbity w kilku kolorach: niewielki kościół św. Idziego u stóp Wawelu, jesienne drzewo, przechodnie. Podpis polsko-francuski, seria 196. Na rewersie owalny stempelek „Akropol Kraków” — ta sama drukarnia, która kilka lat później tłoczyła karty z niemieckim imprintem. Motyw rzadszy niż Rynek.

więcejzwiń

PT:3:57 · pocztówka (barwny drzeworyt artystyczny), nieobiegowa

Ratusz w akwareli, nakład Tondosa

Nakład St. Tondosa, Kraków·ok. 1900–1905

Reprodukcja akwareli: wieża ratuszowa, kobiety w kapeluszach, młode drzewko przy placu. Autorstwo obrazu przypisuje się Stanisławowi Tondosowi, malarzowi krakowskich wedut, ale pewności nie ma. Niepodzielony rewers z nagłówkiem m.in. po węgiersku („Levelező-Lap”) to typ galicyjski sprzed około 1905 roku.

więcejzwiń

PT:3:58 · pocztówka (reprodukcja akwareli, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Zaśnieżone wejście na wzgórze katedralne

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·ok. 1941

Zima na Wawelu: brama, mur i zabudowa przy wejściu na dziedziniec katedralny, w barwnej grafice Władysława Bieleckiego. Rysunek pozostał polski, ale imprint jest już wyłącznie niemiecki — „Krakau. Eingang zur Kathedrale auf d. Burg”. Kod druku 196/4-8-41 datuje nakład na rok 1941.

więcejzwiń

PT:3:59 · pocztówka (barwna grafika artystyczna), okupacyjna, nieobiegowa

Mariacki od strony prezbiterium, zimą

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·ok. 1941

Bielecki ustawił się tam, gdzie mało kto: przy ceglanej ścianie prezbiterium, z hełmem wieży dopiero w tle. Śnieg, latarnia, przydrożna figura. Kadr nietypowy, kolejność podpisów typowa dla Generalnego Gubernatorstwa — „Krakau. Marienkirche” stoi przed „Kościół Mariacki”. Ta sama seria 196 oficyny Akropol.

więcejzwiń

PT:3:60 · pocztówka (barwna grafika artystyczna), okupacyjna, nieobiegowa

Kopernik jeszcze na dziedzińcu

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·ok. 1941

Pomnik Mikołaja Kopernika dłuta Cypriana Godebskiego stoi tu na zaśnieżonym dziedzińcu arkadowym, ujęty przez ostrołukowe przejście. W 1953 roku przeniesiono go do Plant — grafika Bieleckiego zatrzymuje go w dawnym miejscu. Który dokładnie dziedziniec uniwersytecki, pozostaje do ustalenia.

więcejzwiń

PT:3:61 · pocztówka (barwna grafika artystyczna), okupacyjna, nieobiegowa

Złocona kopuła bez podpisu

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·ok. 1941

Awers pozostał bez nadruku tytułowego, co utrudnia identyfikację. Zimowy widok kościoła z wieżami i złoconą kopułą — najpewniej Kaplica Zygmuntowska z sąsiednią kopułą Wazów, czyli katedra na Wawelu, choć sprawa zostaje otwarta. Rysunek przypisywany Bieleckiemu, jak reszta serii 196.

więcejzwiń

PT:3:62 · pocztówka (barwna grafika artystyczna), okupacyjna, nieobiegowa

Ulica Skałeczna ku Paulinom

Nakład J. Czerneckiego, Kraków·ok. 1910–1930

Akwarela w reprodukcji: perspektywa ulicy Skałecznej na Kazimierzu, kamienice, przewody tramwajowe nad jezdnią, a w głębi sylweta kościoła na Skałce. Nakład Jana Czerneckiego, znanego galicyjskiego wydawcy. Motyw nieporównanie mniej ograny niż Rynek; sygnatura malarza jest na dole, nazwiska nie ustalono.

więcejzwiń

PT:3:63 · pocztówka (reprodukcja akwareli), nieobiegowa

Brama Floriańska w biało-czerwonych flagach

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1938

Na kamienicy przy bramie wywieszono biało-czerwone flagi — kadr złapany w dniu państwowej uroczystości. Pod spodem francuski podpis z literówką: „Grand port de St. Florian” zamiast „Grande porte”. Kartę wysłano w 1938 roku do Roztok u Kruh w Czechosłowacji, ze znaczkiem 25 gr „Belweder”.

więcejzwiń

PT:3:64 · pocztówka (druk barwny), obiegowa (do Czechosłowacji)

Tratwa flisacka pod Wawelem

L.A.M.S., Kraków·międzywojnie

Obraz Adama Setkowicza w reprodukcji: Wawel o zmierzchu, księżyc nad hełmami katedry, na pierwszym planie tratwa z sylwetkami flisaków. Setkowicz malował sceny krakowskie i konie — tutaj wybrał rzekę zamiast Rynku. Podpis niemiecko-polski, seria A/5. Rozwinięcie skrótu „L.A.M.S.” pozostaje nieustalone.

więcejzwiń

PT:3:65 · pocztówka (reprodukcja malarstwa), nieobiegowa

Weselny orszak, pozdrowienia od Zofii

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1912

Orszak weselny na wozach, stroje krakowskie, chata w tle — scena rodzajowa z serii 62. Kartę nadano 27 lutego 1912 roku w Kętach, z austriackim znaczkiem 5 halerzy, a odebrano w Stanisławowie; wiadomość podpisała „Zofia”. Autor obrazu sygnował awers, lecz nazwiska dotąd nie odczytano.

więcejzwiń

PT:3:66 · pocztówka (reprodukcja malarstwa, scena rodzajowa), obiegowa

Reklama Francka na tle Mariackiego

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1911

Rynek z kościołem Mariackim, Sukiennicami, tramwajem i dorożkami — a na to wszystko nałożony czerwony nadruk reklamowy „Franck”. Widokówka posłużyła jako nośnik marki; dokładna treść nadruku wymaga odczytania. Wysłana w sierpniu 1911 z niemiecką wiadomością do Wiednia, datownik odbioru 25 VIII 1911.

więcejzwiń

PT:3:67 · pocztówka (druk barwny, z nadrukiem reklamowym), obiegowa (do Wiednia)

Zielonkawy Rynek, maj 1941

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·maj 1941

Cały kadr wpada w zielonkawy ton druku: kościół Mariacki, wieża ratuszowa i Sukiennice w jednym kadrze, pod nadrukiem „KRAKAU. Adolf Hitler-Platz”. Kod druku 100-V-41 wskazuje maj 1941. Nazwa placu wraca w tym zbiorze na kilku kartach okupacyjnych, ale ta jest datowana najdokładniej.

więcejzwiń

PT:3:68 · pocztówka (druk okupacyjny z nazwą „Adolf-Hitler-Platz”), nieobiegowa

Sukiennice pod niemieckim szyldem placu

Fot. St. Mucha, Kraków·ok. 1940–1943

Rynek Główny sfotografowany z bruku — Sukiennice, kościół św. Wojciecha, wieże Mariackiego — ale nadruk mówi już „Adolf Hitler Platz”. Zdjęcie sygnował Stanisław Mucha, ten sam fotograf, który później dokumentował wyzwolenie Auschwitz. Karta nigdy nie poszła pocztą; na czystym rewersie odbito fioletowy stempel zakładu z ul. Jabłonowskich 2.

więcejzwiń

PT:3:69 · pocztówka (fotografia realna), okupacyjna, nieobiegowa

Sepia z Floriańskiej, list do Budapesztu

Salon Malarzy Polskich·1911

Dwie wieże Mariackiego widziane od pierzei ulicznej, z dorożką i przechodniami w kadrze — sepiowy światłodruk Salonu Malarzy Polskich z 1911 roku. Jeszcze tego samego roku karta ruszyła z Krakowa na Węgry: austriacki znaczek 10 halerzy, krakowski datownik, niemiecka wiadomość i budapeszteński adres.

więcejzwiń

PT:3:70 · pocztówka (światłodruk sepiowy), obiegowa (do Budapesztu)

Trzy kopiejki na karcie galicyjskiej

Salon Malarzy Polskich·karta 1900, obieg ok. 1902–1906

Mariacki od strony Rynku, z Sukiennicami i przechodniami, opisany po polsku, niemiecku i francusku. Karta powstała w Krakowie w 1900 roku, ale ofrankowano ją rosyjskim znaczkiem 3 kopiejek i ostemplowano w zaborze rosyjskim — wiadomość napisano po polsku. Dokładna data obiegu pozostaje nieustalona.

więcejzwiń

PT:3:71 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa (frankatura rosyjska)

Mariacki w służbie mydła Schichta

Schicht (karta reklamowa), druk Ernst Rennert, Aussig·ok. 1898–1905

Autotypia z Mariackim, dorożkami i ruchem na Rynku, a pod widokiem zdanie nie o kościele, lecz o praniu — prośba, by wypróbować mydło „Schicht’s Bleich-Seife”. Krakowski zabytek wypożyczyła tu czeska fabryka z Aussig, druk wykonał Ernst Rennert. Rewers jeszcze niepodzielony, z nagłówkiem „Post-Karte”, i całkiem czysty.

więcejzwiń

PT:3:72 · pocztówka reklamowa (druk, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Dwa medaliony w kwiatowej oprawie

Salon Malarzy Polskich·ok. 1900–1905

Rondel z Bramą Floriańską i katedra wawelska zamknięte w dwóch medalionach, oplecione secesyjnymi kwiatami i banderolą „z Krakowa”. To klasyczne pozdrowienie z miasta, z czasów gdy rewersu nie dzielono jeszcze na adres i wiadomość. Nikt jej nigdy nie wysłał, a rok wydania pozostaje do zawężenia.

więcejzwiń

PT:3:73 · pocztówka (litografia barwna, dwuwidokowa, secesja), nieobiegowa

Flagi nad Bramą Floriańską, marzec 1902

wydawca nieustalony·obieg 1902

Brama Floriańska od strony ulicy, z torami tramwajowymi i wywieszonymi flagami. W nadruku kuriozalny błąd francuskiej wersji tytułu — „Grand port de St. Florian” — ten sam co na karcie :64, tyle że tamta odmiana jest późniejsza. Ta dotarła do Pragi, gdzie 17 marca 1902 przybito niebieski datownik odbioru.

więcejzwiń

PT:3:74 · pocztówka (druk barwny, rewers niepodzielony), obiegowa (do Pragi)

Barbakan z dopłatą na miejską zieleń

Sport i Turystyka, Warszawa·1956

Rotograwiura według zdjęcia Romana Wesołowskiego: Barbakan wśród drzew Plant, nad nim przewody tramwajowe. Nakład 30 000 egzemplarzy, druk PWPW, wydawnictwo „Sport i Turystyka” — a do ceny doliczono dopłatę na zieleń Krakowa. Ta sama masowa seria co :46; dobrze pokazuje powojenny obieg widokówek.

więcejzwiń

PT:3:75 · pocztówka (rotograwiura), powojenna, nieobiegowa

Tramwaj przy Rondlu, kartka do Wiednia

Salon Malarzy Polskich·wyd. 1910, obieg 1911

Barwny druk Salonu Malarzy Polskich z 1910 roku: Barbakan i Brama Floriańska, między nimi tory, tramwaj i grupka przechodniów. Wiadomość datowano 20 lutego 1911, kartę nadano w Krakowie ze znaczkiem 5 halerzy i wysłano do Wiednia. Nazwisko adresatki — Leopoldine Skibes? — czyta się niepewnie.

więcejzwiń

PT:3:76 · pocztówka (druk barwny), obiegowa (do Wiednia)

Dwa tygodnie przed wojną, do Lublina

Fot. St. Mucha, dystrybucja „Ruch”·16 sierpnia 1939

Mury miejskie, Barbakan i Brama Floriańska na realnej fotografii sygnowanej przez Stanisława Muchę. Kartę nadano w Krakowie 16 sierpnia 1939 roku — dwa tygodnie przed wybuchem wojny — do Janiny Godlewskiej w Lublinie, ze znaczkiem 15 gr z Jagiełłą i Jadwigą.

więcejzwiń

PT:3:77 · pocztówka (fotografia realna), obiegowa

Zimowy kadr bez tytułu

producent krakowski, nieustalony·międzywojnie lub okres powojenny

Ostry kontrast, bezlistne drzewa, śnieg: klasycystyczny gmach z kolumnadą i rzeźbami na attyce, w tle kościół z kopułą i wieżami. Awers nie ma nadruku tytułowego, więc budynku nie da się jednoznacznie wskazać — jedynym tropem jest wytłoczony w narożniku stempel krakowskiego producenta. Identyfikacja i datowanie pozostają otwarte.

więcejzwiń

PT:3:78 · pocztówka (fotografia realna), nieobiegowa

Barbakan w serii „Aus aller Welt”

Schicht (karta reklamowa), druk Ernst Rennert, Aussig·ok. 1898–1905

Druga reklamówka mydła Schicht w tym zbiorze — po Mariackim (:72) przyszła kolej na Rondel i Bramę Floriańską, opisane po niemiecku jako „Krakau. Rondell und Florianer Thor.”. Kraków trafił tu do ogólnoświatowej serii „Aus aller Welt”, rozdawanej jako zachęta do kupna wybielacza. Rewers niepodzielony, wciąż „Correspondenz-Karte”, nieużywany.

więcejzwiń

PT:3:79 · pocztówka reklamowa (druk, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Śnieg na hełmach, niebieski karton

Salon Malarzy Polskich·ok. 1901–1905

Ta sama zimowa kompozycja co karta :42 — Rondel i Brama Floriańska pod śniegiem, w polsko-niemieckim nadruku — tyle że w wariancie czystym, odbitym na niebieskawym kartonie. Niepodzielony rewers stawia ją przed rokiem 1905. Tamta pojechała do Reichenbergu, ta nigdy nie opuściła szuflady.

więcejzwiń

PT:3:80 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Jagiełło na placu Matejki, przed 1939

Fot. Franciszek Gazda, Warszawa·międzywojnie

Konny Jagiełło z Pomnika Grunwaldzkiego na tle Barbakanu i kościoła św. Floriana, w ciepłej sepii, z odręcznym opisem „Kraków / Pl. Matejki / 93” wprost na odbitce. Niemcy zburzyli ten pomnik w 1939/40 roku, odbudowano go dopiero w 1976. Zdjęcie wykonał Franciszek Gazda z Warszawy, autor cyklu „Polonia Admirabilis”.

więcejzwiń

PT:3:81 · pocztówka (fotografia realna), patriotyczna, nieobiegowa

Kiedy Barbakan nazywano Rotundą

wydawca nieustalony·ok. 1900–1905

Zielone hełmy wieżyczek, ręcznie kładzione kolory litografii, a w nadruku nazwa dziś nieużywana: „Rotunda przy bramie Floryańskiej”. Niepodzielony rewers cofa kartę przed rok 1905, ale nakładcy nie da się wskazać — wyraźnej sygnatury po prostu brak. Egzemplarz czysty, nigdy nieobiegowy.

więcejzwiń

PT:3:82 · pocztówka (litografia barwna, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Święty Wojciech ofrankowany po rosyjsku

S. W. Niemojowski, Lwów·obieg ok. 1902

Romański kościółek św. Wojciecha na Rynku — motyw rzadszy niż Sukiennice czy Mariacki — w barwnej litografii nakładu S. W. Niemojowskiego ze Lwowa, nazwiska znanego już z karty :36. Kartę zabrano do zaboru rosyjskiego i tam nadano: znaczek 3 kopiejek, rosyjskie datowniki, a wiadomość wciśnięta na awers, bo rewersu jeszcze nie dzielono.

więcejzwiń

PT:4:1 · pocztówka (litografia barwna, rewers niepodzielony), obiegowa (frankatura rosyjska)

Cztery widoki wśród niezapominajek

Ottmar Zieher, Monachium·obieg 1901

Mariacki, Uniwersytet, klasztor Kamedułów na Bielanach i wnętrze kościoła Mariackiego złożone w secesyjną wiązankę niezapominajek z napisem „z Krakowa”. Litografię odbito w monachijskiej oficynie Ottmara Ziehera, sygnowanej „O.Z.M.”. Wiadomość spisano 10 marca 1901, cztery dni później karta była już w drodze do Antona Rehlera na Morawach.

więcejzwiń

PT:4:2 · pocztówka (litografia barwna, wielowidokowa, secesja), obiegowa (na Morawy)

Trzy widoki w błękicie, oprawa kwiatowa

St. A. Krzyżanowski, Kraków·ok. 1898–1902

Kopiec Kościuszki, Sukiennice i Rynek z Mariackim, wszystkie utrzymane w jednym błękicie i wpisane w kwiatowy ornament. Nakład krakowskiej księgarni St. A. Krzyżanowskiego, rewers jeszcze niepodzielony. Narożniki mają zaplamienia, ale karta nigdy nie trafiła do obiegu; rok wydania trzeba będzie zawęzić.

więcejzwiń

PT:4:3 · pocztówka (litografia barwna, wielowidokowa, secesja), nieobiegowa

Ołtarz Stwosza do kleryka w Innsbrucku

druk sygnowany „L. S. D.”·ok. 1899–1901

Nastawa Wielkiego Ołtarza Wita Stwosza z otwartymi skrzydłami, opisana czerwienią po polsku, francusku i niemiecku, w meandrowej bordiurze. Adresat wart uwagi: kleryk Stanisław Rospond w Konwikcie Teologicznym w Innsbrucku — możliwe, że późniejszy biskup pomocniczy krakowski, czego nie udało się potwierdzić. Wiadomość, jak przed podziałem rewersu, zmieściła się na awersie.

więcejzwiń

PT:4:4 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa

Panorama z notą lwowskiego zbieracza

wydawca nieustalony·12 sierpnia 1903

Morze dachów i wieże za pasem błoni — „Ogólny Widok Krakowa” z numerem 1018, bez nazwiska nakładcy na karcie. Nadana 12 sierpnia 1903 do Kazimiery Róży Danielewskiej w Krośnie. Została na niej jeszcze ołówkowa nota o wcześniejszym właścicielu: „Ze zbiorów Henryk[a] …arskiego ze Lwowa” — nazwiska nie da się w całości odczytać.

więcejzwiń

PT:4:5 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa

Pałac Sztuki i datownik Warszawy

Salon Malarzy Polskich·15 czerwca 1902

Gmach Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych na placu Szczepańskim, projektu Franciszka Mączyńskiego z 1901 roku, uwieczniony na świeżo w światłodruku Salonu Malarzy Polskich. Znaczek austriacki, 10 halerzy — ale datownik odbiorczy jest już rosyjski: „Варшава 15.VI.02”, adres Nowogrodzka 33. Karta przekroczyła granicę zaborów.

więcejzwiń

PT:4:6 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa (frankatura austr., odbiór w zaborze rosyjskim)

Sadzawka na Skałce, list bez znaczka

Salon Malarzy Polskich·ok. 1900–1904

Barokowa sadzawka św. Stanisława przy kościele na Skałce, z figurą świętego na kolumnie i kamienną balustradą. Karta jest zapisana i zaadresowana do Wielmożnej Pani Stanisławy Engl, tylko znaczka i datownika na niej nie ma — albo nigdy nie poszła pocztą, albo znaczek później zdjęto.

więcejzwiń

PT:4:7 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony)

Kopernik na dziedzińcu i podpis Crocodill

Salon Malarzy Polskich·wyd. 1900, obieg 1901

Pomnik Kopernika dłuta Cypriana Godebskiego stoi tu jeszcze w dawnej lokalizacji, na dziedzińcu Collegium, na tle gotyckich krużganków. Kartę wydano w 1900 roku, a 29 kwietnia 1901 wysłano do Marcelego Kucharskiego, c.k. inżyniera w Nowym Sączu. Nadawca podpisał się żartobliwie: „Crocodill”.

więcejzwiń

PT:4:8 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa

Wawel w zieleni, afisze na murze

Salon Malarzy Polskich·21 czerwca 1906

Zamek Królewski od strony Podzamcza, odbity w charakterystycznej zielonej monochromii Salonu Malarzy Polskich, z tytułem wybitym czerwienią. Najciekawszy jest dół kadru: mur Podzamcza szczelnie oblepiony afiszami. Emil Rogoziński nadał tę kartę 21 czerwca 1906 do Mikołaja Rogozińskiego, technika we Lwowie.

więcejzwiń

PT:4:9 · pocztówka (autotypia, zielona monochromia, rewers podzielony), obiegowa

Dywan kwiatowy z palmą na Plantach

Nakład J. Bernarda, Kraków·obieg ok. 1902

Okrągły, ornamentalny kwietnik z palmą pośrodku — Planty urządzone jeszcze na modłę dawnego ogrodu miejskiego. W papierze prześwituje znak wodny „POCZTÓWKA”, nakład sygnował J. Bernard, nazwisko dotąd w tym zbiorze nieobecne. Wiadomość spisano na awersie 4 stycznia 1902; karta poszła z Krakowa do Wieliczki.

więcejzwiń

PT:4:10 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa

Składka na wykup świętej Agnieszki

Komitet wykupna kościoła św. Agnieszki, Kraków·ok. 1905–1918

Niebieska monochromia wg fotografii: barokowa fasada kościoła na Kazimierzu, przed wejściem grupka osób, w prawym dolnym rogu sygnatura „Jabłoński”. Kartę wydał Komitet wykupna, by zebrać pieniądze na odzyskanie zdesakralizowanego kościoła. Nadruk pod obrazem powtarza antysemicką retorykę tamtej akcji — odnotowany tu wyłącznie jako cytat z obiektu i dokument epoki.

więcejzwiń

PT:4:11 · pocztówka (autotypia, rewers niepodzielony), nieobiegowa; karta składkowa/agitacyjna

Gotyk Dominikanów w reklamie mydła

karta reklamowa Schicht; druk Ernst Rennert, Aussig·ok. 1900–1905

Fasada ze schodkowym szczytem i kopuła kaplicy-mauzoleum po prawej, pod spodem niemiecki podpis „Krakau: Dominikaner-Kirche.”. W prawym dolnym rogu drobna zachęta, by wypróbować „Schicht’s Bleich-Seife”. To trzecia w zbiorze karta reklamowa mydła Schicht tłoczona przez Ernsta Rennerta w Aussig — po Mariackim (PT:3:72) i Barbakanie (PT:3:79).

więcejzwiń

PT:4:12 · pocztówka reklamowa (autotypia, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Zielone kopuły świętego Wojciecha

nakładca nieoznaczony·po 1905

Zielone kopuły romańskiego kościoła św. Wojciecha i pierzeja kamienic w tle, oddane barwną litografią z dwujęzycznym podpisem „Kraków. Główny Rynek z kościołem św Wojciecha. / Krakau. Haupteingang und St. Adalbert-Kirche.”. Rewers czysty, bez stopki, więc kartę datuje wyłącznie jego układ: podzielony, a więc po 1905 roku.

więcejzwiń

PT:4:13 · pocztówka (litografia barwna, rewers podzielony), nieobiegowa

Dom Towarowy Putzele przy Lubicz

Wydawnictwo „Sztuka”, Kraków·obieg 1916

Ulica Lubicz z tramwajem i pierzeją szyldów, wśród nich czytelny „DOM TOWAROWY S. PUTZELE” — motyw handlowy zamiast kolejnego zabytku. Rewers wypełnia czeska wiadomość Rudolfa Kauřa z krakowskiego k.u.k. Militär, obok austriacki znaczek wojenny 10 halerzy i adres na Morawy, do Prostějova. Poczta polowa roku 1916.

więcejzwiń

PT:4:14 · pocztówka (druk barwny), obiegowa (poczta polowa)

Wawel widata de Vistulo

nakładca nieoznaczony·ok. 1900–1905

Wawel z katedrą widziany zza Wisły, na pierwszym planie drewniane galary rzeczne. Podpis biegnie w trzech językach, a wiersz środkowy — „Wawel widata de Vistulo” — jest w esperanto. Rewers niepodzielony, w ozdobnej czerwonej bordiurze, z pięciojęzycznym nagłówkiem.

więcejzwiń

PT:4:15 · pocztówka (druk barwny, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Wawelska skarpa w pastelowym druku

Salon Malarzy Polskich; druk „Akropol”, Kraków·międzywojnie

Ta sama sylweta co na karcie :15, ale w innej epoce i w miękkiej, pastelowej gamie: zamek z katedrą i zieloną skarpą znad Wisły, z francuskim dopiskiem „Château Royal Wawel”. Nakład Salonu Malarzy Polskich, na rewersie pieczątka krakowskich Zakładów Reprodukcyjnych „Akropol” — tej samej drukarni, która wraca w kartach okupacyjnych z zespołu PT:3.

więcejzwiń

PT:4:16 · pocztówka (druk barwny, rewers podzielony), nieobiegowa

Kartka żołnierska do Dortmundu

Wyd. Kart artystów polskich, Kraków·4 sierpnia 1915

Barbakan z wieżyczkami i Brama Floriańska w tle. Niemiecka wiadomość żołnierza wypełnia rewers i zachodzi na awers, wymienia „Inf. Regt. 9” oraz „47. Rez. Division” i nosi datę 4.8.15. Adresat: Ernst Brendel w Dortmundzie.

więcejzwiń

PT:4:17 · pocztówka (druk barwny, rewers podzielony), obiegowa (poczta polowa)

Ceglany szczyt Dominikanów w barwie

Wydawnictwo kart polskich „B. M.”, Kraków·1912

Ten sam kościół, który reklamował mydło Schichta na karcie :12, tu jednak w barwnym druku i bez podtekstu handlowego: ceglana fasada, schodkowy szczyt, biały portal, obok kaplica z kopułą. Stopka datuje rzecz jednoznacznie — „Wydawn. kart. polsk. B. M. Kraków. 1912.”. Rewers pozostał czysty.

więcejzwiń

PT:4:18 · pocztówka (druk barwny, rewers podzielony), nieobiegowa

Ręka św. Jacka z gałązką lilii

seria „Kościół OO. Dominikanów w Krakowie”·1 poł. XX w.

Nie widok, lecz przedmiot: barokowy relikwiarz w kształcie wzniesionej dłoni z gałązką lilii, osadzony na zdobnym trzonie i cokole z kartuszami herbowymi. Sepiowy światłodruk z serii poświęconej skarbcowi Dominikanów, numer 2039. Tworzy komplet z kartą :20, gdzie sfotografowano relikwiarz z głową świętego.

więcejzwiń

PT:4:19 · pocztówka (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

Puszka na głowę św. Jacka

seria „Kościół OO. Dominikanów w Krakowie”·1 poł. XX w.

Druga połowa dominikańskiej pary: puszka relikwiarzowa zwieńczona kopułą z krzyżem, z reliefowymi kwaterami scen figuralnych i kartuszem herbowym u podstawy. Numer 2040 idzie w serii tuż za ręką św. Jacka z karty :19. Skarbiec fotografowano rzadziej niż fasady, stąd muzealny charakter obu ujęć.

więcejzwiń

PT:4:20 · pocztówka (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

Kapliczka przed kościołem św. Marka

„Wyd. Sal. Mal. Zagr.”, Kraków·1 poł. XX w.

Gotycki kościół św. Marka z wysokim prezbiterium, a tuż obok przydrożna kapliczka z grupą Ukrzyżowania i kilkoro przechodniów — sepia dobrze znosi ten spokojny kadr. Podpis polsko-francuski: „CRACOVIE. L’église de St. Marc.”. Nakładca kryje się pod skrótem „Wyd. Sal. Mal. Zagr.”, którego pełne rozwinięcie pozostaje nieustalone.

więcejzwiń

PT:4:21 · pocztówka (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

Mariacki po rozbiórce Wikarówki

wg akwaforty Józefa Pieniążka; nakładca nieustalony·1934

Rzecz odbita wg akwaforty Józefa Pieniążka i datowana wprost na karcie: 1934. Podpis tłumaczy, po co powstała — „Widok po zburzeniu »Wikarówki«” — a więc utrwala konkretną zmianę w otoczeniu kościoła Mariackiego. Prezbiterium i wieże w chmurnej scenerii, wśród grup przechodniów.

więcejzwiń

PT:4:22 · pocztówka artystyczna (druk wg akwaforty, rewers podzielony), nieobiegowa

Aleja Plant, marzec 1954

Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”; fot. St. Kolowca·wyd. 1952, obieg 24 marca 1954

Aleja Plant obramowana drzewami, a w jej głębi wysoki modernistyczny gmach z cylindryczną nadbudową — budynku dotąd nie zidentyfikowano. Zdjęcie Stanisława Kolowcy, nakład „Kraju” z 1952 roku, lecz w obieg karta poszła dopiero 24 marca 1954: trzy znaczki „Rok Odrodzenia” z Kochanowskim i adres do księdza Mariana w Będzinie.

więcejzwiń

PT:4:23 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, rewers podzielony), obiegowa; powojenna

Collegium Novum na koszt fabryki czekolady

A. Piasecki, Fabryka Czekolady, Kraków·międzywojnie

Collegium Novum zza drzew Plant, pod obrazem sążnisty podpis o neogotyckim gmachu wzniesionym przez architekta Księżarskiego. W polu znaczka widnieje nadruk „Kartka bezpłatna” — to reklamówka fabryki czekolady A. Piaseckiego, rozdawana za darmo. Forma „S. A.” w stopce sytuuje ją po 1922 roku.

więcejzwiń

PT:4:24 · pocztówka reklamowa (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

Baszta Złodziejska zza drzew

Fr. Bednarz, „Krakowiaczek”, Floriańska 2·międzywojnie

Zamiast pomnikowej sylwety wzgórza — pojedynczy szczegół obwarowań: kamienna, blankowana Baszta Złodziejska, podpatrzona zza drzew. Kartę firmuje krakowski zakład fotograficzny „Krakowiaczek” Fr. Bednarza z Floriańskiej 2, nazwisko w tym zbiorze nowe. Rewers podzielony, czysty, z pieczątką firmy.

więcejzwiń

PT:4:25 · pocztówka (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

Kameduli na Srebrnej Górze

nakładca nieoznaczony·1 poł. XX w.

Barokowy zespół Kamedułów na Bielanach — dwie wieże i kopuła wśród zieleni — oddany nie fotografią, lecz reprodukcją rysunku w sepii. Rewers podzielony niesie tylko słowo „POCZTÓWKA”: ani stopki, ani numeru serii, więc nakładca i rok wydania pozostają nieustalone.

więcejzwiń

PT:4:26 · pocztówka (druk sepiowy wg rysunku, rewers podzielony), nieobiegowa

Palaco de belartoj, list w esperanto

Salon Malarzy Polskich — „Salono de polaj pentristoj”·1934

Pałac Sztuki przy placu Szczepańskim, z grupką osób przed portalem — ale całą kartę przygotowano po esperancku: podpis „Palaco de belartoj”, a w stopce Salon Malarzy Polskich występuje jako „Salono de polaj pentristoj”. Rewers zapisano odręcznie, również w esperanto, i datowano na 1934 rok. Druga esperancka karta w zbiorze, po :15.

więcejzwiń

PT:4:27 · pocztówka (druk sepiowy, rewers podzielony), z wiadomością (esperanto)

Portier przed Hotelem Polonia

nakładca nieoznaczony·międzywojnie

Narożny gmach z wieżyczką, szyld „HOTEL POLONIA”, a przed wejściem portier; ulicą sunie automobil, mijają się przechodnie. Nakładcy nie oznaczono, a międzywojenne datowanie pozostaje do zawężenia.

więcejzwiń

PT:4:28 · pocztówka (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

Sala muzealna zamiast fasady

druk Böhmier & Jonas, Drezno·ok. 1905–1914

Rzadki przypadek, w którym fotograf wszedł do środka. Sala z obrazami w ozdobnych ramach, marmurowa grupa leżących postaci i gablota z reliefem oraz wyrobami złotniczymi — zapis konkretnej aranżacji ekspozycji, nie budynku. Odbito ją w saskiej firmie Böhmier & Jonas z Drezna, pierwszej drukarni tej nazwy w kolekcji.

więcejzwiń

PT:4:29 · pocztówka (światłodruk, rewers podzielony), nieobiegowa

Gimnazjum Urszulanek przy Starowiślnej

nakład SS. Urszulanek; fot. St. Mucha·międzywojnie

Długa pierzeja klasztoru i gimnazjum Urszulanek, z napisem na fasadzie i ruchem na jezdni. Kartę wydał sam zakon, zdjęcie sygnował St. Mucha — nazwisko przewijające się przez kolekcję (por. PT:3:69 i PT:3:77). Rewers, z nagłówkiem „POLSKA — POLEN” i adnotacją „Printed in Poland”, pozostał czysty.

więcejzwiń

PT:4:30 · pocztówka (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

Kopernik na dziedzińcu Collegium Maius

nakładca nieoznaczony·ok. 1900–1905

Arkadowy dziedziniec Collegium Maius, pośrodku pomnik Kopernika dłuta Godebskiego, wokół krużganki i schody; podpis wybito czerwienią. Rewers jest jeszcze niepodzielony i mówi wprost: „Karta korespondencyjna. Wyłącznie na adres.” — miejsca na wiadomość nie przewidziano. Stąd datowanie na lata ok. 1900–1905.

więcejzwiń

PT:4:31 · pocztówka (druk, rewers niepodzielony), nieobiegowa

Z dziedzińca Jagiellonki do Budapesztu

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1908

Ten sam dziedziniec i ten sam pomnik co na karcie :31, tylko rewers już podzielony i — co ważniejsze — zapisany. Znaczek 5 halerzy, krakowski datownik i stempel odbiorczy „Budapest 1908” dowodzą, że karta rzeczywiście pojechała na Węgry. Stopka Salonu Malarzy Polskich podaje rok 1908 i numer 64.

więcejzwiń

PT:4:32 · pocztówka (światłodruk), obiegowa (odbiór na Węgrzech)

Sklepy w parterze Starego Teatru

Wydawnictwo kart polskich „B. M.”, Kraków·1912

Bogato dekorowana elewacja Starego Teatru, a pod nią rząd sklepów z czytelnymi szyldami — „Alfred Blasion”, „Apteka” — i zwykły ruch uliczny. To właśnie parter czyni tę kartę ciekawszą niż sam gmach. Nakład kart polskich „B. M.”, ta sama oficyna i ten sam rok co przy Dominikanach z karty :18.

więcejzwiń

PT:4:33 · pocztówka (światłodruk, rewers podzielony), nieobiegowa

Basztowa wzdłuż alei Plant

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1909

Pierzeja Basztowej ciągnąca się wzdłuż Plant, rzędy kamienic, aleje — ujęcie topograficzne, bez ambicji pomnikowych. Stopka Salonu Malarzy Polskich datuje je precyzyjnie na rok 1909. Tę samą ulicę, choć w innym miejscu i w innej dekadzie, pokazuje karta :28 z Hotelem Polonia.

więcejzwiń

PT:4:34 · pocztówka (światłodruk, rewers podzielony), nieobiegowa

Św. Anna sygnowana przez filmowców

„Bracia Karp — Produkcja Filmowa”, Kraków·międzywojnie

Barokowa nawa kościoła św. Anny prowadzi wzrok ku ołtarzowi głównemu, pod sklepieniem kolebkowym i kopułą; z lewej wchodzi w kadr krucyfiks procesyjny. Najdziwniejszy jest dół awersu — logo „PRODUKCJA FILMOWA — BRACIA KARP — KRAKÓW”. Wytwórnia filmowa firmująca kartę fotograficzną z wnętrzem sakralnym to w tym zbiorze nowe nazwisko.

więcejzwiń

PT:4:35 · pocztówka fotograficzna (RPPC, rewers podzielony), nieobiegowa

Brama Floriańska przez oszronione gałęzie

Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa; fot. Stanisław Kolowca·1956

Wieża Bramy Floriańskiej ledwie przebija się przez oszronione krzewy i ośnieżone konary — zimowe ujęcie Stanisława Kolowcy w ciepłej sepii. Stopka zdradza cel wydania: „Cena 1 zł na zieleń Krakowa”, nakład 20 000. Ten sam numer zamówienia 5582-56 nosi PT:3:46 — obie karty wyszły z jednej serii.

więcejzwiń

PT:4:36 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa; powojenna

Ściany Mangghi obwieszone zbiorami

Salon Malarzy Polskich·przed 1914, obieg 1962

Wnętrze zbiorów Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego: ściany gęsto obwieszone obrazami i grafiką, meble, wazony, tkaniny, a pośród nich siedząca postać — czy to sam kolekcjoner, pozostaje nierozstrzygnięte. Karta wyszła jeszcze w Galicji („Made in Galicia (Austria)”), a pocztę zobaczyła dopiero pół wieku później: znaczek 40 gr, datownik Kraków 9.5.62, adres w Krośniewicach koło Kutna.

więcejzwiń

PT:4:38 · pocztówka (światłodruk), obiegowa wtórnie (1962)

Jadwiga i Jagiełło na Plantach

Salon Malarzy Polskich·ok. 1908–1918

Para królewska dłuta T. O. Sosnowskiego stoi na wysokim cokole z tablicą, otoczona zielenią Plant; w tle latarnia i przechodnie, którzy nie zwracają na pomnik uwagi. Tytuł wybito na awersie czerwienią — drobny zabieg, który odróżnia tę kartę od reszty czarno-białych światłodruków Salonu.

więcejzwiń

PT:4:39 · pocztówka (światłodruk, rewers podzielony), nieobiegowa

Neogotycka fasada Collegium Novum

Salon Malarzy Polskich·1911

Frontowa elewacja Collegium Novum z ryzalitem i ostrołukowymi oknami, ujęta prosto i bez ozdobników. Nadruk jest dwujęzyczny — „Uniwersytet Jagielloński — Jagielonische Universität” — co samo w sobie datuje kartę na czasy austriackie; stopka podaje rok 1911 wprost. Ten sam gmach wraca w zbiorze na karcie reklamowej Piaseckiego.

więcejzwiń

PT:4:40 · pocztówka (światłodruk, rewers podzielony), nieobiegowa

Tramwaje przed hotelem „Korona”

Biuro Wydawnicze „Ruch”; fot. S. Arczyński·1964

Modernistyczna bryła hotelu „Korona” z parterem usługowym — widać szyld lokalu „Pluton” — a przed nią tramwaje i uliczny ruch. Nadruk idzie w czterech językach, aż po „Гостиница »Корона«”, bo karta miała trafić do zagranicznego gościa. Cena 1,20 zł plus 20 gr na SFOS, nakład 25 000.

więcejzwiń

PT:4:41 · pocztówka (wklęsłodruk, rewers podzielony), nieobiegowa; powojenna

Panorama znad Adolf-Hitler-Platz

Fot. St. Mucha, Kraków·ok. 1940–1944

Sepiowa panorama znad Rynku Głównego: pierzeje kamienic, fragment attyki Sukiennic na dole kadru, sylweta Wawelu w głębi. Niemiecki podpis „KRAKAU. Blick auf den Adolf-Hitler-Platz und die Burg.” zamienia plac w adres okupanta. Fioletowa pieczątka na rewersie podaje ul. Jabłonowskich 26 — adres inny niż notowany dotąd dla pracowni Muchy.

więcejzwiń

PT:4:42 · pocztówka fotograficzna (sepia), nieobiegowa; okupacyjna

Zbroje po obu stronach portalu

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Fotograf ustawił się tak, by rzeźbiony kamienny portal rozdzielił kadr: z lewej hełm i napierśnik z opartymi halabardami, z prawej półzbroja z obojczykiem i taszkami, pod nimi szachownicowa posadzka. W prześwicie portalu widać następną salę — okrągłą tarczę na ścianie, stelaże z uzbrojeniem i arras. Numer 2 w wawelskiej serii.

więcejzwiń

PT:4:43 · pocztówka (światłodruk, wnętrze zabytkowe / militaria), nieobiegowa

Arrasy i kasetony Sali Poselskiej

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Sala Poselska w pełnym reprezentacyjnym rynsztunku: arrasy na ścianach, kasetonowy strop drewniany, kandelabr, kobierce na posadzce. Kartę oznaczono numerem 1 — to nią zaczyna się cała dokumentacyjna seria Kierownictwa Odnowienia Zamku. Awers trzyma się dobrze, rewers ucierpiał od wody i foxingu.

więcejzwiń

PT:4:44 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

Kominek i arras w Sali Turniejowej

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

XVI-wieczna Sala Turniejowa pokazana jako urządzone mieszkanie, a nie pusty zabytek: kominek, portret na ścianie, arras, meble i obrazy pod kasetonowym stropem. Piąta pozycja serii Kierownictwa Odnowienia Zamku i jedna z niewielu w tej partii z zupełnie czystym rewersem.

więcejzwiń

PT:4:45 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

Gabinet króla w Kurzej Stopie

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Gabinet Zygmunta III mieści się w wieży zwanej „Kurzą Stopą” — stąd nieregularny rzut wnętrza z korytarzem uciekającym w głąb. W kadrze kominek z portretem nad okapem, ozdobny strop i marmurowa posadzka. Zbiór ma też przedsionek tej samej komnaty (PT:4:56) oraz osobne ujęcie kominka Zygmunta III z sali „pod ptakami”.

więcejzwiń

PT:4:46 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

Biały filar sali „Alchemja”

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Pomieszczenie datowane na XIV–XVI wiek, o wnętrzu surowszym niż komnaty piętra: biały filar dźwigający sklepienie, kilka krzeseł, stół, szachownicowa posadzka. Nadruk zachował międzywojenną pisownię „Alchemja”. Egzemplarz nosi ślady użycia — awers wyblakły, górną krawędź rewersu ktoś kiedyś przyciął.

więcejzwiń

PT:4:47 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

Ołtarz kaplicy królewskiej

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Kaplica zamkowa ujęta na osi ołtarza: obraz ze skrzydłami, marmurowa mensa, świeczniki, sztukaterie sklepienia i rozeta wpisana w marmurową posadzkę. To najbardziej zniszczona karta wawelskiej serii w tym zbiorze — górną partię awersu znaczą ubytki emulsji i białe plamki, narożnik jest zaplamiony, rewers pokryty foxingiem.

więcejzwiń

PT:4:48 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

Marmurowy kominek pod ptakami

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Zamiast całej komnaty — jeden sprzęt: ozdobny marmurowy kominek Zygmunta III w sali „pod ptakami”, z owalnym portretem w ramie powyżej i kinkietem z boku. Reszta wnętrza zostaje tłem, wzorzysta posadzka i kasetonowy strop tylko domykają kadr. W serii dokumentacyjnej takie zbliżenie na detal zdarza się rzadko.

więcejzwiń

PT:4:49 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

Biblioteka pod kolebkowym sklepieniem

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Biblioteka zamkowa: sklepienie kolebkowe z lunetami, arkadowe okno wypełnione gomółkami, kamienne portale po bokach. Na środku stół z fotelami i kobiercem, u góry kandelabr — układ pokazuje wnętrze przygotowane do pracy, nie do zwiedzania. Ósma karta serii, rewers bez śladów użytkowania.

więcejzwiń

PT:4:50 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

Trofeum spod Wiednia 1683

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. A. Pawlikowski·międzywojnie

Turecki namiot zdobyty pod Wiedniem w 1683 roku, rozstawiony w zamkowej sali wraz z kobiercami, hełmami i elementami uzbrojenia; ornamentyka tkaniny wypełnia cały kadr. Światłodruk radzi sobie z tekstyliami słabo — odbitka wyszła ciemna i niskokontrastowa. Numer 12 serii, sygnowany przez A. Pawlikowskiego, nie przez Muchę.

więcejzwiń

PT:4:51 · pocztówka (światłodruk, militaria/skarb narodowy), nieobiegowa

Kolumny Schodów Poselskich

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Schody Poselskie sfotografowane od dołu: kolumny, kamienna balustrada, arkadowe okna i szachownicowa posadzka, na ścianie zawieszony arras. Karta ma numer 10. Awers pozostał ciemny, ale czytelny; rewers zniszczył rozległy zaciek wodny, który przykrył niemal całą stronę adresową.

więcejzwiń

PT:4:52 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

Szczerbiec i chorągiew Zygmunta Augusta

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. A. Pawlikowski·międzywojnie

Miecz koronacyjny królów polskich leży w gablocie wspartej na dwóch skręcanych kolumnach, a za nim rozpięto chorągiew koronacyjną Zygmunta Augusta. Karta numer 15 nie pokazuje sali ani architektury — jej tematem są same insygnia. Egzemplarz w dobrym stanie, rewers czysty.

więcejzwiń

PT:4:53 · pocztówka (światłodruk, insygnia koronacyjne / skarb narodowy), nieobiegowa

Zbrojownia od strony gablot

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. A. Pawlikowski·międzywojnie

Ta sama wawelska sala broni co na karcie numer 2, tyle że okiem innego fotografa: Pawlikowski wchodzi głębiej, pokazując przeszklone gabloty z bronią palną i białą, zbroje z hełmami i halabardami przy rzeźbionym portalu, kolebkowe sklepienie i kandelabr. Dwa ujęcia jednego wnętrza to w tej serii wyjątek. Rewers zniszczony rozległym zaciekiem.

więcejzwiń

PT:4:54 · pocztówka (światłodruk, wnętrze zabytkowe / militaria), nieobiegowa

Łoże z baldachimem Zygmunta Augusta

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Drewniane łoże z baldachimem stoi pod malowanym stropem belkowym, a podstropowy fryz biegnie ornamentem roślinnym przetykanym inicjałami. Na ścianie krucyfiks, w bok rzeźbione kamienne portale z intarsjowanymi drzwiami, pod nogami parkiet. Numer 19 w serii — jedna z nielicznych komnat prywatnych, nie reprezentacyjnych.

więcejzwiń

PT:4:55 · pocztówka (światłodruk, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

Przedsionek królewskiego gabinetu

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Pokój przed gabinetem Zygmunta III: ściany kryte adamaszkowym wzorem, rzeźbiony strop kasetonowy z fryzem, przeszklony kredens z naczyniami, stół ze szkatułą, przy oknie wieloramienny świecznik. Marmurowy portal z intarsjowanymi drzwiami otwiera widok na dalszą enfiladę. Razem z kartą numer 4 domyka w zbiorze komplet wnętrz Kurzej Stopy.

więcejzwiń

PT:4:56 · pocztówka (światłodruk, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

Hełm i szczyty katedry wawelskiej

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Żurawski·międzywojnie

Katedra od zewnątrz, w sepiowym wklęsłodruku: wieża z barokowym hełmem, przy niej surowa wieża kamienna, obok kopuła kaplicy i gotyckie szczyty naw wynurzające się z zieleni. Zewnętrzne widoki w tej serii podpisywał już nie Mucha, lecz St. Żurawski — inne nazwisko i inna technika druku niż we wnętrzach.

więcejzwiń

PT:4:57 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury), nieobiegowa

Arrasy w sali „pod planetami”

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Na ścianach arrasy zygmuntowskie z pejzażami i zwierzętami, obok obrazy w ramach, kredens, krzesła i kandelabr pod kasetonowym stropem; posadzka szachownicowa domyka perspektywę. To druga po Sali Poselskiej komnata arrasowa w tym zbiorze. Rewers karty numer 21 znaczy zaciek po prawej stronie.

więcejzwiń

PT:4:58 · pocztówka (światłodruk, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

Baszta Sandomierska wśród drzew

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Żurawski·międzywojnie

Okrągła XV-wieczna baszta z ostrosłupowym dachem, resztka dawnych fortyfikacji Wawelu, wyrasta spomiędzy drzew; w tle miejska zabudowa. Karta numer 24 powstała w tym samym sepiowym wklęsłodruku i z tej samej ręki co widok katedry, co wyodrębnia w serii osobny blok ujęć zewnętrznych.

więcejzwiń

PT:4:59 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury), nieobiegowa

Panorama wzgórza w sepii

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu·międzywojnie

Sepiowy wklęsłodruk obejmuje całe wzgórze naraz: bryłę zamku, wieże katedry, w dole zabudowę i kępy zieleni. Podpis biegnie po polsku i po francusku — seria liczyła się z cudzoziemskim odbiorcą. Zdjęcie St. Muchy, numer 23 w wydawnictwie firmowanym przez samo Kierownictwo Odnowienia Zamku.

więcejzwiń

PT:4:60 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok ogólny), nieobiegowa

Gotycki pawilon spomiędzy drzew

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu·międzywojnie

Fragment gotyckiej zabudowy wawelskiej z ciężkimi przyporami i górnym krużgankiem, ujęty spomiędzy drzew — katalog datuje sam pawilon na XIV wiek. Zdjęcie St. Żurawskiego, numer 26 tej samej wawelskiej serii. Karta nigdy nie poszła pocztą, rewers ma tylko niewielkie przebarwienia przy krawędziach.

więcejzwiń

PT:4:61 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury), nieobiegowa

Tarcze herbowe przy bramie wjazdowej

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu·międzywojnie

Na licu ceglanej bramy ustawiono rzędy kamiennych tarcz z herbami ziem Korony i Litwy — heraldyka wychodzi tu przed architekturę. Stan gorszy niż w reszcie serii: emulsja odpadła białymi plamkami przy lewej krawędzi i u góry, narożniki przetarte, na rewersie foxing. Fot. St. Żurawski, numer 25.

więcejzwiń

PT:4:62 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury / heraldyka), nieobiegowa

Wieża duńska przy korpusie katedry

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu·międzywojnie

Narożna wieża z baniastym hełmem przylega do korpusu katedry, obok gotyckie przypory i zieleń, a podpis dorzuca francuskie „La tour de Danemark”. Rewers czysty, choć ktoś wpisał ołówkiem „1” dokładnie w pole znaczka. Fotografował St. Żurawski, numer 28 serii wawelskiej.

więcejzwiń

PT:4:63 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury), nieobiegowa

Brama Władysława IV pod bluszczem

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu·międzywojnie

Arkadowy wjazd z kamiennym kartuszem herbowym w kluczu, po lewej ściana zarośnięta bluszczem, w prześwicie bruk, zieleń i daleka sylweta wieży. Stopka rewersu jest tu w całości czytelna: nazwisko fotografa, numer 27 i ostrzeżenie „Naśladown. zastrzeż.” — wydawca pilnował praw do własnych widoków Wawelu.

więcejzwiń

PT:4:64 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury), nieobiegowa

Zaułek dziedzińca Stefana Batorego

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu·międzywojnie

Nie fasada, lecz ciasny zaułek między katedrą a zabudową zamkową: arkadowy ganek-przewiązka z balustradą, wieża z baniastym hełmem, gotycki szczyt, kamienny chodnik. Fot. St. Mucha, numer 30. Ołówkowa „2” na rewersie idzie w parze z „1” z karty PT:4:63 — ślad po dawnym porządkowaniu obu razem.

więcejzwiń

PT:4:65 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury), nieobiegowa

Teatr Miejski pół roku przed wojną

wydawca nieustalony·ok. 1913–1914

Neobarokowa bryła teatru z kopułami, przed nią skwer z rabatami i latarniami, a na awersie ręcznie dopisana data 13.II.14 — pół roku przed wybuchem wojny. Rewers zapisano po niemiecku, „Mein lieber Freund!”, do Maxa Germhofera na Rudolfsplatz 12 w Wiedniu. Austriacki znaczek 5 halerzy z Franciszkiem Józefem został na swoim miejscu; nakładcy nie da się odczytać.

więcejzwiń

PT:4:66 · pocztówka (druk barwny, rewers podzielony), OBIEGOWA (1914)

Latarnia gazowa przed gmachem teatru

J. Klein, Kraków·1906

Ten sam gmach osiem lat wcześniej i bez koloru: światłodruk w ujęciu narożnym, na pierwszym planie okrągły skwer, latarnia gazowa i cokół pomnika. Stopka datuje rzecz jednoznacznie — „J. Klein, Kraków. 1906”. Rewers dopiero co podzielony, z uprzejmym objaśnieniem „(Miejsce na Korespondencye.)”.

więcejzwiń

PT:4:67 · pocztówka (światłodruk cz-b, rewers wczesnopodzielony), nieobiegowa

Konny Jagiełło przed Barbakanem

Atelier St. Kolowcy, Kraków·lata 30. XX w.

To nie druk, lecz odbitka na papierze fotograficznym z ząbkowaną krawędzią, z fioletową pieczątką atelier „Kolowca Stanisław, art. fotograf, Kraków, Smoleńsk 9”. Jagiełło stoi jeszcze na cokole, za nim Barbakan, po prawej wieża Mariacka. Pomnik zburzono w 1939 i odbudowano dopiero w 1976, więc odbitka jest niewątpliwie przedwojenna.

więcejzwiń

PT:4:68 · fotografia (odbitka atelierowa cz-b), nieobiegowa

tylko awers

Konfesja świętego Stanisława w katedrze

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Barokowy baldachimowy namiot z relikwiarzową trumną w nawie katedry — temat raczej pielgrzymkowy niż widokowy, rzadszy na kartach niż panoramy. Fotografia naklejona na karton z podwójną ozdobną ramką, podpis w trzech językach, ton chłodny, niebieskawy. Karta z albumu-leporello, jednostronna, więc rewers pozostaje nieznany.

więcejzwiń

PT:4:69 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Ołtarz Wita Stwosza w stanie otwartym

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Tryptyk sfotografowany rozłożony, ze sceną Zaśnięcia i Wniebowzięcia Marii — tak, jak oglądano go w kościele Mariackim na przełomie wieków. W całym albumie to karta najbardziej „muzealna”: nie miasto, lecz jego arcydzieło. Albertotypowa odbitka o niebieskawym tonie, naklejona na karton z ozdobną ramką.

więcejzwiń

PT:4:70 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Norbertanki odbite w Wiśle

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Zespół klasztorny widziany od strony Wisły, z bryłą odbitą w wodzie — po ten kadr trzeba było wyjść poza ścisłe centrum. Zwierzyniec był wtedy przedmieściem i w albumach pojawiał się rzadziej niż Rynek czy Wawel. Podpis polsko-niemiecko-francuski, karton lekko pożółkły ze starości.

więcejzwiń

PT:4:71 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Ten sam Wawel, pokolenie wcześniej

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Panorama, którą w międzywojniu powtórzy seria Kierownictwa Odnowienia Zamku (PT:4:60) — tylko o pokolenie wcześniej i z niemieckim podpisem „Königl. Schloss Wawel mit d. Domkirche”. Wczesny światłodruk naklejony na karton albumowej harmonijki.

więcejzwiń

PT:4:72 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Kopiec w pierścieniu fortyfikacji

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Ziemny stożek ujęto razem z opasującymi go fortyfikacjami i panoramą okolicy — na kartach z tego czasu kopiec prawie zawsze pojawia się w tej wojskowej oprawie. Górny wiersz podpisu wyszedł częściowo poza kadr, przez co polska nazwa jest ucięta, a czytelne zostają niemiecka i francuska.

więcejzwiń

PT:4:73 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Collegium Novum dla zagranicznego gościa

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Neogotycki gmach uniwersytetu, podpisany także po francusku jako „Université des Jagellons” — album wyraźnie liczył na kupującego z zagranicy. Uczelnia trafia tu obok Sukiennic i Wawelu, jako jeden z punktów obowiązkowych. Karton lekko pożółkły, strona ekspozycyjna w dobrym stanie.

więcejzwiń

PT:4:74 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Arkady i attyka od strony Rynku

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Sukiennice z arkadami i attyką, w tle wieża ratuszowa — motyw, który w tym zbiorze wraca w każdej epoce, aż po międzywojenną reklamę czekolady Piaseckiego (PT:6:28). Tutaj jest jeszcze światłodrukiem naklejonym na karton składanej harmonijki, kupowanej na pamiątkę pobytu w mieście.

więcejzwiń

PT:4:75 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Przewiązka nad uliczką przy Pijarskiej

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Gmachy Muzeum Książąt Czartoryskich przy Pijarskiej i św. Jana, z charakterystyczną przewiązką przerzuconą nad uliczką. Muzeum trafiało na karty rzadziej niż Rynek czy Wawel, więc temat jest wyraźnie mniej ograny. Odbitka światłodrukowa w niebieskawym tonie, z ozdobną ramką i trójjęzycznym podpisem.

więcejzwiń

PT:4:76 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Wieża ratuszowa jeszcze z Odwachem

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Gotycka wieża z zegarem stoi tu w towarzystwie przylegającego Odwachu — budynku, którego przy niej dziś już nie ma; z prawej wchodzi w kadr fragment Sukiennic. Na dole trochę ulicznego sztafażu, ludzie na Rynku około roku 1900. Podpis, jak w całym albumie, po polsku, niemiecku i francusku.

więcejzwiń

PT:4:77 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

Ze Skałki aż do bośniackiej Zenicy

Salon Malarzy Polskich·1909

Kościół na Skałce znad Wisły, widziany spoza drzew, z odbiciem w wodzie; stopka wydawcy datuje druk na 1909 rok. Kartę zapisano po polsku i wysłano do Zenicy w Bośni, wówczas również pod Austro-Węgrami — znaczek zerwano razem z narożnikiem rewersu, ale ślad datownika został. Tematycznie tworzy parę z konfesją św. Stanisława (PT:4:69).

więcejzwiń

PT:4:78 · pocztówka (druk barwny, rewers podzielony), OBIEGOWA (1909)

Wierszyk o czekoladzie „Halka”

A. Piasecki S.A., Fabryka Czekolady·ok. 1920–1939

Wąska litografowana karta: Sukiennice z wieżą ratuszową, a pod widokiem firma — „A. Piasecki S.A. Fabryka Czekolady, Kraków”. Na rewersie, w miejscu na korespondencję, rymowana zachęta: „…Nieraz w sklepie o miejsce walka, / Każdy woła: — czekolada «Halka»!”. Znany chwyt tej fabryki: krakowski zabytek jako opakowanie reklamy.

więcejzwiń

PT:6:28 · pocztówka reklamowa (widok miasta + reklama), przedwojenna, nieobiegowa

Znaczek Wystawy Ziem Odzyskanych

Wydawnictwo „Polonia”·1948

Drobna karta z winietką panoramy z Wawelem, w tej partii jedyna powojenna. Cały ciężar leży na rewersie: znaczek 6 zł „Wystawa Ziem Odzyskanych Wrocław 1948”, stempel z tego samego roku, polski tekst i adres na ulicy Szewskiej w Krakowie. Nazwiska adresata nie udało się dotąd odczytać.

więcejzwiń

PT:6:30 · karta pocztowa (widok miasta), POWOJENNA, obiegowa 1948 — poza ramami przedwojennymi

Cesarska para przed kompanią honorową

Paul Hoffmann & Co., Berlin-Schöneberg·ok. 1917

Para cesarska Austro-Węgier przechodzi wzdłuż frontu kompanii honorowej, oficerowie w galowych kapeluszach z pióropuszami. Podpis niemiecki: „Zum Besuch des österr. Kaiserpaares in Krakau. Abschreiten der Ehrenkompagnie”, obok adnotacja „Zensiert” — zdjęcie przeszło wojenną cenzurę, zanim berlińska oficyna puściła je w obieg. Datowanie na rok 1917 wymaga potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:6:31 · fotopocztówka dokumentacyjna (militaria / dwór cesarski, wizyta w Krakowie), nieobiegowa

Cegielnia w Rybitwach po wysadzeniu komina

wydawca nieustalony; proweniencja Heeresmuseum Wien·1914–1918

Zamiast widoku dla turysty — dokumentacja zniszczeń: cegielnia w Rybitwach po wysadzeniu komina, rumowisko belek, porzucone wozy i maszyny. O pochodzeniu odbitki przesądza rewers — stempel inwentarza fotograficznego Heeresmuseum Wien i żółta nalepka „RYBITWY (PODGÓRZE) KRAKÓW”. Zdjęcie z lat wojny, dokładnej daty katalog nie ustala.

więcejzwiń

PT:6:32 · fotografia dokumentacyjna (militaria / zniszczenia wojenne, przemysł – cegielnia), proweniencja muzealna, nieobiegowa