Silver & Glass

Przemyśl

Filtry
Szukaj
Miasta

Zbiór pocztówek i fotografii zakładowych

Kartka z miasta, które w 1915 roku
przechodziło z rąk do rąk.

W dziale pocztówek — sto cztery karty. Najstarsze to barwne litografie i światłodruki „Gruss aus” z 1898 roku, w nakładzie przemyskich księgarń — M. G. Rosenfelda, M. Glanza, D. Kandla: Rynek, nowy most na Sanie, Plac Reformacki, panorama, a na jednej widok miasta „z roku 1657”. Krążyły do Wiednia i Stuttgartu na kartach z niedzielonym rewersem, ze znaczkiem za dwa krajcary — jeszcze przed reformą walutową 1900 roku. Potem wchodzą wydawcy krakowscy, Salon Malarzy Polskich i „Sztuka”, oraz miejscowe Wydawnictwo kart artystycznych w Przemyślu, z ulicą Mickiewicza, Franciszkańską i Kazimierzowską pełnymi szyldów.

czytaj dalejzwiń

Środek zbioru to lata 1914–1918 — czterdzieści osiem kart. Zniszczone forty Twierdzy Przemyśl w nakładzie wiedeńskiego Kilophotu i „Austriaverlagu”, wysadzony i odbudowany most na Sanie w kilku wariantach, defilada wojsk bawarskich po odbiciu miasta 3 czerwca 1915 roku, oficjalne Kriegsbildkarten wiedeńskiego Kriegshilfsbüro i niemiecka seria „Der Krieg 1914/15 in Postkarten”. Wiele wróciło pocztą polową, z kaszetami cenzury k.u.k. i szpitala garnizonowego nr 3. Dwie pozycje nie są pocztówkami, lecz odbitkami fotograficznymi ze stemplem inwentarzowym Heeresmuseum w Wiedniu. Podpisy tych kart pisane są językiem strony, która je wydała; noty oddzielają je od tego, co widać na zdjęciu.

Koniec zbioru jest cichszy: międzywojenne serie krakowskiej „Sztuki” i przemyskiej „Współczesnej Sztuki”, widok lotniczy z 1937 roku, a po wojnie cztery karty — Brama zamkowa z kaszetem I Wystawy Znaczków Pocztowych w Przemyślu z kwietnia 1954 roku i Zarząd Miasta w druku „Czytelnika” ze stycznia 1950.

Drugi dział strony to trzydzieści dziewięć fotografii z przemyskich zakładów, z lat 1868–1918 — w większości z atelier Bernarda (Barucha) Hennera przy ulicy Mickiewicza 6, cesarsko-królewskiego nadwornego fotografa. Ich opisy przeniesiono z katalogu kolekcji, bez zmian.

143karty
286skanów
1868–1955zakres dat
Wysadzony fort X. 10 P. Batt.

Lata w indeksie oznaczają datę wydania karty, nie datę stempla ani moment wykonania zdjęcia — karty Kilophotu z 1916 roku pokazują wydarzenia z roku 1915 i liczy się przy nich rok nakładu. Gdy katalog podaje przedział przechodzący przez granicę epok, karta stoi przy dolnej granicy tego przedziału. Część datowań jest przybliżona albo niepotwierdzona; gdzie tak jest, mówi o tym nota przy karcie. Klik w skan otwiera powiększenie z odwrociem i nawigacją.

portret mężczyzny z wąsem (fotografia gabinetowa, ok. 1900–1910)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z zakładu Bernarda (Barucha) Hennera (1843–1926) w Przemyślu — przemyskiego fotografa, ucznia Louisa Lumière'a, c.k. nadwornego fotografa. Popiersiowy portret mężczyzny z dużym, podkręconym wąsem, w ciemnym garniturze z kamizelką i muszką. Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, ces. i król. nadworny fotograf”. Rewers z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami. Adres Mickiewicza 6 (zakład od 1899) datuje kartę na ok. 1900–1910. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:1 · fotografia gabinetowa

portret mężczyzny z wąsem (fotografia gabinetowa, ok. 1900–1910)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (Mickiewicza 6). Popiersiowy portret mężczyzny z dużym, podkręconym wąsem, w ciemnym garniturze z kamizelką i muszką — możliwe, że ten sam mężczyzna co na DZF:4:1 (do potwierdzenia). Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, ces. i król. nadworny fotograf”. Rewers z orłem cesarskim i medalami. Datowanie ok. 1900–1910. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:2 · fotografia gabinetowa

portret starszej kobiety (wizytówka, ok. 1878–1890)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1878–1890

Fotografia wizytowa z wcześniejszego zakładu Bernarda Hennera w Przemyślu — przy Rynku, obok C.K. Sądu (zakład czynny od 1864). Popiersiowy portret starszej kobiety w owalnej winiecie; ciemna suknia z rzędem guzików i koronką pod szyją. Awers: „B. Henner — Przemyśl”. Rewers z herbem austro-węgierskim i rzędem medali (Wiedeń 1873, Londyn 1874 — z wizerunkiem Alberta Edwarda ks. Walii, Wiedeń 1875, Wystawa Krajowa we Lwowie 1877; druk Leopold Türkel, Wiedeń). Zestaw medali (do 1877) i adres przy Rynku datują kartę na ok. 1878–1890. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:3 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret młodej kobiety (fotografia gabinetowa, datowana 12 X 1916)

Bernard Henner, Przemyśl·1916

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (Mickiewicza 6), datowana odręcznie „12/X 1916”. Popiersiowy portret młodej kobiety w okrągłej winiecie; jasna suknia z dużą ciemną kokardą pod szyją, włosy upięte (moda lat 10. XX w.). Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, ces. i król. nadworny fotograf”. Rewers z orłem cesarskim i medalami, fioletowym stemplem „Przemyśl” oraz niemieckojęzycznym dopiskiem („Platten werden aufbewahrt”/klisze przechowuje się) i odręczną datą. Data 1916 przypada na okres I wojny światowej, gdy Przemyśl był wielką twierdzą (kontekst wojenny — charakter stempla/dopisku do potwierdzenia). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:4 · fotografia gabinetowa

portret starszej kobiety, z odręczną dedykacją córce od matki (fotografia gabinetowa, datowana 1915)

Bernard Henner, Przemyśl·1915

Fotografia gabinetowa z zakładu Bernarda (Barucha) Hennera (1843–1926) w Przemyślu — c.k. nadwornego fotografa, ucznia Louisa Lumière’a; zakład przy ul. Mickiewicza 6 od 1899. Popiersiowy portret starszej kobiety w ciemnej sukni z plisowanym żabotem i długim sznurem paciorków. Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, ces. i król. nadworny fotograf”. Rewers fioletowy z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph), medalami i banderolą „Przemyśl, ul. Mickiewicza 6” (druk Leop. Loebenstein, Wiedeń), a na nim odręczna dedykacja atramentem — od matki dla córki („Ukochanej mojej córce — Matka”), z datą; rok „1915” czytelny (dzień/miesiąc „16/V” do potwierdzenia). Data 1915 przypada na I wojnę światową — rok, w którym twierdza Przemyśl przechodziła z rąk do rąk (kapitulacja przed Rosjanami III 1915, odbicie przez Austro-Węgry VI 1915). Osoba niezidentyfikowana; dokładne brzmienie dedykacji do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:4:5 · fotografia gabinetowa

portret młodej kobiety w bluzce w kratkę (fotografia gabinetowa, ok. 1895–1898)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1895–1898

Fotografia gabinetowa z wcześniejszego zakładu B. Hennera w Przemyślu — przy Rynku, obok C.K. Sądu (zakład czynny tam od 1864 do przeprowadzki na ul. Mickiewicza 6 w 1899). Popiersiowy portret młodej kobiety w jasnej bluzce w drobną kratkę z bardzo bufiastymi rękawami (typu gigot) i wysoką ciemną stójką. Awers: „B. Henner — Przemyśl, Rynek obok C.K. Sądu”. Rewers niebieski z herbem austro-węgierskim (gryfy) i łukiem medali (Wiedeń 1873, Londyn 1874 — z wizerunkiem Alberta Edwarda ks. Walii, Wiedeń 1875, Wystawa Krajowa Lwów 1877); druk K. Krziwanek, Wiedeń. Choć adres „Rynek” wskazywałby wcześniejszy okres, skrajnie bufiaste rękawy typu gigot datują zdjęcie na 2. poł. lat 90. XIX w. — adres przy Rynku był używany aż do 1899. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:6 · fotografia gabinetowa

portret młodej kobiety w udrapowanym szalu (fotografia gabinetowa, ok. 1918–1925)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1918–1925

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Popiersiowy portret młodej kobiety w owalnej winiecie, w jasnym, udrapowanym szalu; ciemne, krótko upięte i pofalowane włosy. Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, ces. i król. nadworny fotograf”. Rewers z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami, banderola „ul. Mickiewicza 6” (druk Leop. Loebenstein, Wiedeń); na rewersie ołówkowy dopisek (numer). Nowocześniejszy typ fryzury i udrapowany szal sugerują datowanie po I wojnie światowej (ok. 1918–1925) — do potwierdzenia. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:7 · fotografia gabinetowa

portret młodej kobiety (fotografia gabinetowa, ok. 1895–1905)

Atelier H. Hutter·ok. 1895–1905

UWAGA: to NIE zakład Hennera — karta z innego przemyskiego atelier. Fotografia gabinetowa z Zakładu Fotograficznego H. Huttera w Przemyślu przy ul. Mickiewicza (zakład potwierdzony w zbiorach archiwalnych). Popiersiowy portret młodej kobiety w ciemnej sukni z dużym pelerynowym kołnierzem (bertą) i broszką na sznurku pod szyją. Awers: zielony podpis „H. Hutter — Przemyśl” z herbem. Rewers niebieski: „Zakład Fotograficzny H. Huttera w Przemyślu, ulica Mickiewicza. Klisze przechowują się”; u góry trzy medaliony z portretami pionierów fotografii; druk Sigm. Bondy, Wiedeń. Moda (duży kołnierz pelerynowy, wysoka stójka) datuje kartę na przełom XIX/XX w. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:8 · fotografia gabinetowa

portret młodego mężczyzny w pelerynie (fotografia gabinetowa, ok. 1900–1910)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Popiersiowy portret młodego mężczyzny o krótkich, jasnych włosach, w ciemnej pelerynie/kapie z wysokim, okrągłym kołnierzem (być może kleryk lub uczeń — do potwierdzenia). Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, ces. i król. nadworny fotograf”. Rewers z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami. Adres Mickiewicza 6 datuje kartę na ok. 1900–1910. Osoba niezidentyfikowana; charakter stroju (peleryna) do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:4:10 · fotografia gabinetowa

portret młodego mężczyzny w bluzie mundurowej (fotografia gabinetowa, ok. 1908–1918)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1908–1918

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Popiersiowy portret młodego mężczyzny z niewielkim wąsem, w jednorzędowej bluzie ze stójką obszytą wzorzystym galonem i dwiema naszytymi kieszeniami piersiowymi z wykrojonymi (wielolistnymi) klapami. Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, ces. i król. nadworny fotograf”. Rewers z orłem cesarskim i medalami (druk Leop. Loebenstein, Wiedeń). Krój bluzy (stójka z galonem, naszyte kieszenie) wskazuje na strój mundurowy — najpewniej mundur austro-węgierski z okresu I wojny światowej; Przemyśl był wówczas jedną z największych twierdz monarchii. Identyfikacja munduru (wojskowy czy organizacyjny/urzędniczy) — DO POTWIERDZENIA. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:11 · fotografia gabinetowa

portret młodego mężczyzny (wizytówka, datowana 7 (19) VI 1889)

Bernard Henner, Przemyśl·1889

Fotografia wizytowa (CDV) z wcześniejszego zakładu B. Hennera w Przemyślu przy Rynku, obok C.K. Sądu. Popiersiowy portret młodego mężczyzny w owalnej winiecie, w ciemnej marynarce i muszce. Awers: „B. Henner — Przemyśl”; pod winietą odręczna data atramentem „7 (19) VI 1889”, poprzedzona krzyżem trójramiennym (wschodnim). Data podwójna (7 wg kalendarza juliańskiego = 19 wg gregoriańskiego) oraz krzyż wschodni wskazują na obrządek greckokatolicki/prawosławny sitera lub ofiarodawcy (kontekst rusiński/wschodni — do potwierdzenia). Rewers bordowy: „Zakład Fotograficzny B. Hennera w Przemyślu, Rynek obok C.K. Sądu”, herb austro-węgierski z gryfami i dewizą „Viribus Unitis”, medale (Wiedeń 1873, Londyn 1874 z wizerunkiem Alberta Edwarda ks. Walii, Wiedeń 1875, Wystawa Krajowa Lwów 1877); druk K. Krziwanek, Wiedeń. Data 1889 mieści się w okresie „rynkowym” zakładu. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:13 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret młodego mężczyzny (fotografia gabinetowa, ok. 1895–1899)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1895–1899

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu przy Rynku (obok C.K. Sądu). Popiersiowy portret młodego mężczyzny z wąsem, w ciemnej marynarce i wzorzystej muszce, z jasną kamizelką. Awers: zielony podpis „B. Henner — Przemyśl, Rynek obok C.K. Sądu”. Rewers zielony z herbem i medalami (Wiedeń 1873, Londyn 1874, Wiedeń 1875, Wystawa Krajowa Lwów 1877), a wśród nich medal z napisem „B. Henner Przemyśl — 1870–1895” (za 25-letni udział w wystawach); druk K. Krziwanek, Wiedeń. Medal 1870–1895 datuje kartę na okres po 1895, a adres przy Rynku — przed przeprowadzką w 1899. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:15 · fotografia gabinetowa

portret młodego mężczyzny; rewers z widokiem atelier (wizytówka, ok. 1878–1890)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1878–1890

Fotografia wizytowa (CDV) z wcześniejszego zakładu B. Hennera w Przemyślu przy Rynku (obok C.K. Sądu). Popiersiowy portret młodego mężczyzny z wąsem, w dwurzędowej marynarce i muszce. Awers: „B. Henner — Przemyśl”, czarne obramienie. Rewers efektowny: złoty nadruk na czarnym kartonie — „Zakład Fotograficzny B. Hennera w Przemyślu, Rynek obok C.K. Sądu”, ze sztychem przedstawiającym budynek atelier (przeszkloną altanę przy Rynku) oraz medalami (Wiedeń 1873, Londyn 1874, Wiedeń 1875, Wystawa Krajowa Lwów 1877); druk Eisenschiml & Wachtl, Wiedeń. Datowanie: wczesny okres „rynkowy”, ok. 1878–1890. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:18 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret młodej kobiety (fotografia gabinetowa, ok. 1905–1912)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1905–1912

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Popiersiowy portret młodej kobiety z bujną, wysoko upiętą fryzurą (pompadour); ciemna suknia ze stójką, rzędami drobnych guzików i dekoracyjną naszywką z pasmanterii (frog) na piersi, na szyi delikatny wisiorek w kształcie serca. Awers: zielony podpis „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, c.k. nadworny fotograf”. Rewers z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami; banderola „ul. Mickiewicza 6”. Fryzura i krój sukni (styl edwardiański) datują kartę na ok. 1905–1912. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:21 · fotografia gabinetowa

portret mężczyzny z wąsem (fotografia gabinetowa, ok. 1900–1910)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Popiersiowy portret mężczyzny z długim, podkręconym wąsem, w ciemnej marynarce, muszce i wysokim białym kołnierzyku. Awers: zielony podpis „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6”. Rewers z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami; druk Leop. Loebenstein, Wiedeń. Adres Mickiewicza 6 datuje kartę na ok. 1900–1910. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:23 · fotografia gabinetowa

portret młodego mężczyzny (wizytówka, datowana 1889)

Bernard Henner, Przemyśl·1889

Fotografia wizytowa (CDV) z wcześniejszego zakładu B. Hennera w Przemyślu przy Rynku (obok C.K. Sądu). Popiersiowy portret młodego, jasnowłosego mężczyzny w ciemnej marynarce i wysokim kołnierzyku, z drobną szpilką (gwiazdką) przy koszuli. Awers: „B. Henner — Przemyśl, Rynek obok C.K. Sądu” z monogramem „BH”. Rewers złoty na jasnym kartonie: herb, medale (Wiedeń 1873, Londyn 1874 z wizerunkiem Alberta Edwarda ks. Walii, Wiedeń 1875, Wystawa Krajowa Lwów 1877), medal zasługi; druk Leopold Türkel, Wiedeń; u góry odręczna data „1889”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:24 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret młodej kobiety (wizytówka, ok. 1875–1877 — najwcześniejszy typ karty)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1875–1877

Fotografia wizytowa (CDV) z zakładu B. Hennera w Przemyślu — w najwcześniejszym typie oprawy. Popiersiowy portret młodej kobiety w owalnej winiecie; włosy z przedziałkiem i pofalowane, ciemny stanik zapinany na guziki, biały kołnierzyk i broszka/krzyżyk pod szyją. Awers minimalistyczny: „Fotograf — Henner”. Rewers bordowy z herbem („Viribus Unitis”) i medalami wyłącznie do 1875 r. (Wystawa Powszechna Wiedeń 1873, Londyn 1874 — Albert Edward ks. Walii, Wiedeń 1875), BEZ medalu Wystawy Krajowej we Lwowie 1877. Brak medalu lwowskiego z 1877 datuje kartę na ok. 1875–1877 — to najprawdopodobniej najwcześniejsza karta Hennera w kolekcji. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:25 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret mężczyzny w okularach (fotografia gabinetowa, ok. 1908–1918)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1908–1918

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Popiersiowy portret mężczyzny z wąsem, w binoklach, w jasnym garniturze tweedowym z kamizelką, koszuli w prążki i wełnianym krawacie. Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, c.k. nadworny fotograf”. Rewers brązowy z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami. Nowoczesny, luźny krój garnituru datuje kartę na ok. 1908–1918. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:26 · fotografia gabinetowa

portret młodego mężczyzny (fotografia gabinetowa, ok. 1895–1899)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1895–1899

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu przy Rynku (obok C.K. Sądu). Popiersiowy portret młodego mężczyzny z falującymi włosami, w ciemnym dwurzędowym płaszczu i wzorzystym fularze (plastron). Awers: zielony podpis „B. Henner — Przemyśl, Rynek obok C.K. Sądu”. Rewers zielony z herbem i medalami, w tym medalem jubileuszowym „B. Henner Przemyśl 1870–1895”; druk K. Krziwanek, Wiedeń. Medal 1870–1895 datuje kartę po 1895, adres rynkowy — przed 1899. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:28 · fotografia gabinetowa

portret mężczyzny w binoklach (fotografia gabinetowa, ok. 1895–1899)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1895–1899

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu przy Rynku (obok C.K. Sądu). Popiersiowy portret mężczyzny z wąsem, w binoklach, w ciemnej dwurzędowej marynarce, muszce i wysokim białym kołnierzyku. Awers: zielony podpis „B. Henner — Przemyśl, Rynek obok C.K. Sądu”. Rewers zielony z herbem i medalami, w tym medalem jubileuszowym „B. Henner Przemyśl 1870–1895”; druk K. Krziwanek, Wiedeń. Datowanie: po 1895 (medal), przed 1899 (adres rynkowy). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:29 · fotografia gabinetowa

portret młodego duchownego; rewers z widokiem atelier (wizytówka, ok. 1878–1892)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1878–1892

Fotografia wizytowa (CDV) z zakładu B. Hennera w Przemyślu przy Rynku (obok C.K. Sądu). Popiersiowy portret młodego duchownego w ciemnej sutannie z białym koloratkowym kołnierzem. Awers: złoty podpis „B. Henner — Przemyśl” na czarnym kartonie. Rewers złoty na czerni: „Zakład Fotograficzny B. Hennera w Przemyślu, Rynek obok C.K. Sądu”, ze sztychem przedstawiającym budynek atelier (przeszkloną altanę z napisem „B. Henner”) i medalami; druk Bernhard Wachtl, Wiedeń. Datowanie: okres „rynkowy”, ok. 1878–1892. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:30 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret kobiety w krynolinie (wizytówka, ok. 1868–1874 — najwcześniejszy typ karty, bez medali)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1868–1874

Fotografia wizytowa (CDV) z najwcześniejszego okresu zakładu B. Hennera w Przemyślu (zał. 1864). Portret siedzącej kobiety w jasnej, szerokiej sukni krynolinowej z koronką; włosy splecione i upięte, na kolanach kapelusz zdobiony kwiatami. Awers minimalistyczny: „Fotograf — Henner”. Rewers czerwony, BEZ medali (co jest kluczowe dla datowania): sygnatura „Henner”, „Photograph w Przemyślu. Salon znajduje się w ulicy prowadzącej z rynku do c.k. Sądu miejsko-delegowanego” oraz wersja niemiecka („Der Salon befindet sich in der Nähe des k.k. städt. delegirten Bezirks-Gerichtes, Ringplatz”). Brak jakichkolwiek medali (najwcześniejszy, wiedeński z 1873) i opisowy adres wskazują na okres ok. 1868–1874 — to najprawdopodobniej NAJWCZEŚNIEJSZA karta Hennera w kolekcji (wcześniejsza niż DZF:4:25 i:35). Szeroka suknia krynolinowa potwierdza wczesne datowanie. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:31 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret młodego duchownego (wizytówka, ok. 1878–1890)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1878–1890

Fotografia wizytowa (CDV) z zakładu B. Hennera w Przemyślu przy Rynku (obok C.K. Sądu). Popiersiowy portret młodego duchownego w owalnej winiecie; ciemna sutanna z białym koloratkowym kołnierzem, włosy zaczesane wysoko. Awers: złoty podpis „B. Henner — Przemyśl” na czarnym kartonie. Rewers złoty na czerni: „B. Henner Przemyśl, Rynek obok C.K. Sądu”, medale (Wiedeń 1873, Londyn 1874 z wizerunkiem Alberta Edwarda ks. Walii, Wiedeń 1875, Wystawa Krajowa Lwów 1877); druk Leopold Türkel, Wiedeń. Datowanie: okres „rynkowy”, ok. 1878–1890. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:32 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret młodej kobiety, z dedykacją dla „Olenki”, datowany 27 II 1908

Bernard Henner, Przemyśl·1908

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Popiersiowy portret młodej kobiety z bujną fryzurą (pompadour); jasna bluzka z koronkowym, wysokim żabotem. Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6”. Rewers niebieski z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami; druk Leop. Loebenstein, Wiedeń. Na rewersie odręczna dedykacja atramentem — dla „Kochanej Olenki”, „Przemyśl 27/II 08”, na pamiątkę (dokładne brzmienie do potwierdzenia). Data 27 II 1908 i fryzura potwierdzają datowanie. Imię „Olenka” (zdrobn. od Aleksandry/Oleny) może wskazywać kontekst rusiński. Osoba niezidentyfikowana (obdarowana: „Olenka”).

więcejzwiń

DZF:4:33 · fotografia gabinetowa

portret kobiety (wizytówka, ok. 1878–1885)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1878–1885

Fotografia wizytowa (CDV) z zakładu B. Hennera w Przemyślu. Popiersiowy portret kobiety w owalnej winiecie; ciemny stanik z szerokim kołnierzem i białą wstawką, kokarda we włosach. Awers: „Fotograf — B. Henner”. Rewers bordowy z herbem („Viribus Unitis”) i pełnym zestawem medali do 1877 (Wystawa Powszechna Wiedeń 1873, Londyn 1874, Wiedeń 1875, Wystawa Krajowa Rolniczo-Przemysłowa we Lwowie 1877, medal zasługi). Obecność medalu lwowskiego z 1877 (a brak późniejszego adresu/tytułów) datuje kartę na ok. 1878–1885 — jeden z wcześniejszych egzemplarzy. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:35 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret siedzącej kobiety (wizytówka, ok. 1885–1895; znaczne uszkodzenia)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1885–1895

Fotografia wizytowa (CDV) z zakładu B. Hennera w Przemyślu przy Rynku (obok C.K. Sądu). Portret siedzącej kobiety w ciemnej sukni z pionowymi zakładkami i jasnym kołnierzykiem/broszką; dłoń wsparta na ozdobnym oparciu krzesła. Awers: złoty podpis „B. Henner — Przemyśl” na czarnym kartonie. Rewers złoty na czerni: „B. Henner Przemyśl, Rynek obok C.K. Sądu”, medale; druk Leopold Türkel, Wiedeń. Stan słaby (naddarcia, ślady taśmy). Datowanie ok. 1885–1895. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:37 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret starszego mężczyzny (wizytówka, ok. 1878–1888)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1878–1888

Fotografia wizytowa (CDV) z zakładu B. Hennera w Przemyślu. Popiersiowy portret starszego mężczyzny z wąsem, w jasnej marynarce w drobną kratkę, kamizelce i muszce. Awers: „Fotograf — B. Henner”. Rewers z herbem („Viribus Unitis”) i medalami do 1877 (Wystawa Powszechna Wiedeń 1873, Londyn 1874, Wiedeń 1875, Wystawa Krajowa we Lwowie 1877, medal zasługi); druk K. Krziwanek, Wiedeń. Datowanie: ok. 1878–1888 (jeden z wcześniejszych egzemplarzy). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:39 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

podwójny portret pary przy stole (fotografia gabinetowa, ok. 1918–1925)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1918–1925

Fotografia gabinetowa (większy format) z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Półpostaciowy podwójny portret pary przy stole, na tle malowanego pejzażu; kobieta w ciemnej haftowanej bluzce z wisiorkiem, mężczyzna w ciemnym płaszczu z aksamitnym kołnierzem i miękkim kapeluszu (fedora), z krótką bródką; na stole otwarta książka/album. Podpis fotografa wytłoczony (ślepy) na prawej krawędzi awersu. Rewers niebieski z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami; banderola „Mickiewicza 6”. Miękki kapelusz i moda wskazują na okres po I wojnie (ok. 1918–1925). Podwójny portret o dobrej kompozycji. Osoby niezidentyfikowane.

więcejzwiń

DZF:4:42 · fotografia gabinetowa (większy format)

portret mężczyzny z wąsem, z dedykacją (Brzeżany), datowany ok. 1894

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1894

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu przy Rynku (obok C.K. Sądu). Popiersiowy portret mężczyzny z dużym wąsem i falującymi włosami, w ciemnej marynarce i wysokim kołnierzyku. Awers: złoty podpis „B. Henner — Przemyśl, Rynek obok C.K. Sądu” z monogramem „BH”. Rewers złoty z herbem, ze sztychem budynku atelier i medalami (Wiedeń 1873, Londyn 1874, Wiedeń 1875, Lwów 1877); druk Türkel & Steiner, Wiedeń. Na rewersie odręczna dedykacja atramentem („Najdroższej mojej …”), z miejscem „Brzeżany” i datą (ołówkowy dopisek „894” → ok. 1894); dokładne brzmienie do potwierdzenia. Datowanie ok. 1894 (adres rynkowy — przed 1899). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:44 · fotografia gabinetowa

portret mężczyzny z wąsem (fotografia gabinetowa, ok. 1900–1910)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Popiersiowy portret mężczyzny z dużym, podkręconym wąsem, krótko ostrzyżonego, w ciemnym płaszczu z aksamitnym kołnierzem, kamizelce i krawacie. Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, c.k. nadworny fotograf”. Rewers szaroniebieski z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami; druk C.E. & C., Wiedeń. Adres Mickiewicza 6 datuje kartę na ok. 1900–1910. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:45 · fotografia gabinetowa

portret młodej kobiety w koronkowej bluzce (fotografia gabinetowa, ok. 1905–1912)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1905–1912

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Popiersiowy portret młodej kobiety z bujną fryzurą (pompadour); jasna bluzka z panelami koronki i drapowaniem zapinanym na guziki, kolczyki. Awers na ciemnym kartonie: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza” (numer słabo czytelny). Rewers ciemnoszary z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i banderolą „ul. Mickiewicza 6”. Fryzura i krój bluzki (styl edwardiański) datują kartę na ok. 1905–1912. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:46 · fotografia gabinetowa

dwaj chłopcy w ubrankach marynarskich, z dedykacją dla wujka (fotografia gabinetowa, ok. 1900–1912)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1900–1912

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Podwójny portret dwóch chłopców w jednakowych ubrankach marynarskich; jeden trzyma na kolanach czapkę marynarską. Na twarzach ślady retuszu ołówkowego (siatka pod powiększenie). Awers: „B. Henner — Przemyśl”. Rewers niebieski z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami; druk B. Wachtl, Wiedeń. Na rewersie odręczna dedykacja: „Ukochanemu … Wujaszkowi … w dowód przywiązania” (od dzieci), u góry dopisek z imionami (nieczytelny) — dokładne brzmienie do potwierdzenia. Podwójny portret dzieci w ubrankach marynarskich z dedykacją rodzinną. Osoby niezidentyfikowane.

więcejzwiń

DZF:4:47 · fotografia gabinetowa

portret starszego mężczyzny z długą brodą; rewers z widokiem atelier (fotografia gabinetowa, ok. 1880–1895)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1880–1895

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu przy Rynku (obok C.K. Sądu). Popiersiowy portret dostojnego starszego mężczyzny z długą, siwą brodą i zaczesanymi do tyłu włosami, w ciemnej marynarce z aksamitnym kołnierzem i muszce. Awers: „B. Henner — Przemyśl” z monogramem „BH”. Rewers sepiowy: „Zakład Fotograficzny B. Hennera w Przemyślu, Rynek obok C.K. Sądu”, ze sztychem budynku atelier i medalami (Wiedeń 1873, Londyn 1874, Wiedeń 1875, Lwów 1877); druk Bernhard Wachtl, Wiedeń. Bardzo dobra jakość odbitki (efektowny portret gabinetowy). Datowanie ok. 1880–1895. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:48 · fotografia gabinetowa

kobieta w kostiumie japońskim z wachlarzem (fotografia gabinetowa, ok. 1900–1910)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6) — efektowny portret kostiumowy. Całopostaciowy portret siedzącej kobiety w kostiumie japońskim (kimono z kwiecistego brokatu, szeroka szarfa obi, kwiaty we włosach i grzebień-wachlarzyk), trzymającej duży koronkowy wachlarz; w tle malowana dekoracja z balustradą. Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, c.k. nadworny fotograf”. Rewers niebieski z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami; druk B. Wachtl, Wiedeń. Kostium japoński wpisuje się w modę na japonizm (bale kostiumowe, żywe obrazy) ok. 1900–1910. Prawdopodobnie z tej samej sesji co DZF:4:50 (ta sama modelka/kostium). Portret kostiumowy. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:49 · fotografia gabinetowa (większy format)

kobieta w kostiumie japońskim z parasolką (fotografia gabinetowa, ok. 1900–1910)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6) — portret kostiumowy. Całopostaciowy portret stojącej kobiety w kostiumie japońskim (kimono z kwiecistego brokatu, szeroka szarfa obi, kwiaty we włosach) z rozłożoną japońską parasolką (wagasa); malowana dekoracja atelier. Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, c.k. nadworny fotograf”. Rewers z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami; druk C.E. & C., Wiedeń. Na rewersie odręczna dedykacja po niemiecku (podpis — możliwe nazwisko „Zieliński/Zielinski” — do potwierdzenia). Prawdopodobnie z tej samej sesji co DZF:4:49. Kostium japoński (japonizm) datuje kartę na ok. 1900–1910. Portret kostiumowy. Osoba niezidentyfikowana (możliwy podpis do odczytania).

więcejzwiń

DZF:4:50 · fotografia gabinetowa (większy format)

podwójny portret dwóch kobiet, datowany 11 X 1911

Bernard Henner, Przemyśl·1911

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Podwójny portret dwóch kobiet (starsza siedzi, młodsza stoi za nią) z fryzurami pompadour; starsza w ciemnej sukni z ozdobnym przodem, młodsza w jasnej koronkowej bluzce. Starsza trzyma w dłoni dokument (dyplom/pismo — treść nieczytelna). Awers: „B. Henner — Przemyśl”. Rewers niebieski z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami; druk B. Wachtl, Wiedeń; ołówkowy dopisek „244”, odręczna data „11/10 1911 roku” oraz dedykacja (do potwierdzenia). Osoby niezidentyfikowane.

więcejzwiń

DZF:4:51 · fotografia gabinetowa

portret chłopca w mundurku (fotografia gabinetowa, ok. 1905–1915)

Bernard Henner, Przemyśl·ok. 1905–1915

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Całopostaciowy portret chłopca (ok. 8–10 lat) w ciemnym mundurku ze stójką i naszytą kieszenią z wykrojoną klapą (prawdopodobnie mundurek szkolny/gimnazjalny — do potwierdzenia); dłoń wsparta na secesyjnym krześle, w ręce mała fotografia/karta. Awers: „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, c.k. nadworny fotograf”. Rewers z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami; druk Leop. Loebenstein, Wiedeń. Secesyjne krzesło i adres datują kartę na ok. 1905–1915. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:52 · fotografia gabinetowa

para: kobieta i wojskowy z szablą, kartka bożonarodzeniowa „Mitzi & Fritz”, datowana Przemyśl 1914

Bernard Henner, Przemyśl·1914

Fotografia gabinetowa z zakładu B. Hennera w Przemyślu (ul. Mickiewicza 6). Całopostaciowy podwójny portret pary: kobieta w eleganckiej ciemnej sukni z dużym pióropuszowym kapeluszem, mufką i długim łańcuszkiem; mężczyzna w mundurze austro-węgierskim (czapka z rozetą, jednorzędowa bluza z guzikami) z szablą oficerską zawieszoną u boku i temblakiem (portepee). Awers: zielony podpis „B. Henner — Przemyśl, Mickiewicza 6, c.k. nadworny fotograf”; u dołu odręczna inskrypcja atramentem: „Frohe Weihnachten! / Mitzi & Fritz / Przemyśl 1914” (życzenia bożonarodzeniowe, imiona, miejsce i rok). Rewers zielony z orłem cesarskim (k.u.k. Hof-Photograph) i medalami; druk C.E. & C., Wiedeń. Militaria / I wojna światowa: mundur i szabla, datowanie 1914 (początek wojny; Przemyśl był wówczas obleganą twierdzą), z podanymi imionami (Mitzi i Fritz).

więcejzwiń

DZF:4:53 · fotografia gabinetowa (większy format)

portret młodej kobiety (fotografia gabinetowa, ok. 1905–1912)

J. Mermelstein, „Atelier Aurora”, Przemyśl·ok. 1905–1912

Fotografia gabinetowa z przemyskiego zakładu „Atelier Aurora” J. Mermelsteina (ul. Mickiewicza 7 i 11). Popiersiowy portret młodej kobiety o pełnej, wysoko upiętej fryzurze typu pompadour (moda ok. 1905–1912), w ciemnej sukni z delikatną koronkową wstawką pod szyją. Awers sygnowany „J. Mermelstein — Przemyśl, ul. Mickiewicza 7 i 11”. Rewers secesyjny: banderola z nazwą „Atelier Aurora”, floratura, trzy medaliony z portretami pionierów fotografii (Daguerre, Talbot, Niépce) oraz dwujęzyczna formuła o przechowywaniu klisz („Klisze przechowują się dla dalszych zamówień” / „Die Platte bleibt für Nachbestellungen aufbewahrt”); litografia karty: K. Krziwanek, Wien. (por. analogiczny przypadek H. Hutter przy DZF:4:8). Odczyt nazwiska (Mermelstein / Wermelstein) do potwierdzenia z oryginału. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:4:54 · fotografia gabinetowa

Wysadzony fort X. 10 P. Batt.

Fotografia wojskowa, Heeresmuseum Wien·1915

Betonowe rumowisko z fragmentami pancernej kopuły i zbrojenia, w tle pola i zabudowania — dokumentacyjne ujęcie z 1915 roku, gdy dzieła forteczne wysadzili przed kapitulacją sami obrońcy. Sygnatura w emulsji, odczytana jako „Fort X. 10 P. Batt.”, pozostaje do potwierdzenia. Rewers nosi stempel Lichtbilder-Inventar Heeresmuseum Wien z numerem 09149/682.

więcejzwiń

PT:1:1 · oryginalna odbitka fotograficzna, inwentarz Lichtbilder

Przewrócona kopuła pancerna fortu X a.

Fotografia wojskowa, Heeresmuseum Wien·1915

Ten sam wiedeński inwentarz fotograficzny, tym razem pod numerem L.B.I. 09149/649, obejmuje ujęcie fortu X a.: przewróconą kopułę pancerną, roztrzaskane stropy i drewnianą palisadę nad rozległą doliną. Sygnatura w emulsji jest tu czytelna, a na rewersie doszedł ołówkowy dopisek „X.a”. Odbitka dokumentuje stan po wysadzeniu dzieł w 1915 roku.

więcejzwiń

PT:1:2 · oryginalna odbitka fotograficzna, stempel inwentarzowy

San z filarem zburzonego mostu

Fotograf nieustalony·ok. 1939–1941

Rewers mówi tu więcej niż awers: ołówkowe „Przemyśl” wpisano nad skreślonym „Lemberg”, obok znalazły się „San”, „1940” i wymiar odbitki. Sam obraz to filar zburzonego mostu z rumowiskiem w nurcie oraz panorama miasta z wieżami kościołów. Autor zdjęcia pozostaje nieustalony, a datowanie opiera się wyłącznie na tej annotacji i wymaga potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:3 · odbitka fotograficzna na papierze Agfa Lupex

Wkroczenie wojsk niemieckich, 2 czerwca 1915

Wyd. „Polonia”, Jarosław·1915

Ulicą maszerują żołnierze w pikelhaubach, obok jadą konni i wozy taborowe, wzdłuż kamienic stoi tłum mieszkańców. Dwujęzyczny podpis wydawcy głosi „Wejście Prusaków do Przemyśla w dniu odzyskania twierdzy (2.6.1915)”. Jarosławskie wydawnictwo „Polonia” Adama Wilusza oznaczyło nakład numerem A W 34; karta nie weszła do obiegu.

więcejzwiń

PT:1:4 · światłodruk, nadruk dwujęzyczny, nieobiegowa

Dwie winiety z czasów inwazji

Wyd. „Polonia”, Jarosław; fot. K. Schaller·1915

Secesyjna ramka mieści dwa obrazy: u góry scenę uliczną z żołnierzami i cywilami przy straganach, u dołu żołnierzy w pozycji polowej z beczkami. Podpis wydawcy określa to jako „obrazek uliczny z czasów inwazyi”, zdjęcia sygnowano „Fot. K. Schaller”. Nakład „Polonii” z 1915 roku pod numerem A W 36, rewers pozostał czysty.

więcejzwiń

PT:1:5 · widokówka dwuobrazkowa w secesyjnej ramce, nieobiegowa

Most kolejowy i ulica Jagiellońska

Wyd. „Sztuka”, Kraków·po 1932

Przesyłkę nadano na miejscu — datownik „Przemyśl 26 III”, znaczek Poczty Polskiej, adres Mariana Sobolskiego we wsi Próchenki, poczta Krzesk-Królowa Niwa. Awers pokazuje stalowy most kratownicowy, a za nim kamienice i wieże kościołów. Krakowska „Sztuka” zastrzegła nakład w 1932 roku i oznaczyła go numerem 10, co wyznacza dolną granicę datowania.

więcejzwiń

PT:1:6 · pocztówka obiegowa, datownik Przemyśl

Odbudowa mostu na Sanie

Wyd. „Polonia”, Jarosław·1916

Na pontonie stoi kafar, z wody wystają zawalone przęsła, przy konstrukcji pracują robotnicy: rzecz dotyczy odbudowy mostu na Sanie po zniszczeniach z 1915 roku. Nadruk podano po polsku i po niemiecku. Wydawnictwo „Polonia” Adama Wilusza datowało nakład na 1916 rok i opatrzyło go numerami A W 51 oraz 24168.

więcejzwiń

PT:1:7 · światłodruk, nieobiegowa

Zawalony most 3 Maja

Salon Malarzy Polskich; fot. J. Berger·1916

Stalowa konstrukcja mostu 3 Maja leży w Sanie, w tle rysuje się okazały gmach i zabudowa miasta, na brzegu stoją dwie postacie. Zdjęcie wykonał J. Berger z Przemyśla, oznaczając je numerem 9391; widok pokazuje stan z 1915 roku, a nakład Salonu Malarzy Polskich w Krakowie ukazał się rok później pod numerem 2. Rewers niezapisany.

więcejzwiń

PT:1:8 · światłodruk wg fotografii, nieobiegowa

Ringplatz z targiem i straganami

M. G. Rosenfeld, Przemyśl·1898

Znaczek 2 halerze oraz datowniki Przemyśla i Wiednia z 9 czerwca 1898 roku dokumentują obieg jednej z najwcześniejszych kart zbioru. Winieta pokazuje Ringplatz w dniu targowym: stragany, tłum i gmach z wieżyczką, całość pod ozdobnym napisem „Gruss aus Przemyśl”. Adresatem był Anton Smekal w Wiedniu, nakładcą — M. G. Rosenfeld.

więcejzwiń

PT:1:9 · litografia „Gruss aus”, karta korespondencyjna, obiegowa

Neue San-Brücke w nakładzie Rosenfelda

M. G. Rosenfeld, Przemyśl·1898

Nowy stalowy most kratownicowy na Sanie, za nim panorama miasta, na nabrzeżu wóz i kilka postaci. Nadawca podpisał się na awersie imieniem „Anton” i wysłał kartę do Antona Smekala w Wiedniu przy Stadtgutgasse 11 — jedną z kilku z 1898 roku do tego samego odbiorcy. Znaczek 2 krajcary, datownik wiedeński z 1 czerwca.

więcejzwiń

PT:1:10 · światłodruk „Gruss aus”, obiegowa

Zimowy Plac Reformacki z saniami

M. G. Rosenfeld, Przemyśl·ok. 1898–1900

Śnieg, sanie i tłum mieszkańców przed narożną, bogato zdobioną kamienicą składają się na zimowy widok Reformatenplatz. Druk był w obiegu i trafił do miejscowości Birkis na Węgrzech, ale znaczek odklejono razem z narożnikiem, a datownik pozostaje nieczytelny. Ramy ok. 1898–1900 opierają się więc na niedzielonym rewersie i wymagają potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:11 · światłodruk „Gruss aus”, niedzielony rewers, obiegowa

Automobil na ulicy Jagiellońskiej

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1918

Barwny druk uchwycił wczesny automobil z czytelną tablicą rejestracyjną u zbiegu ulic Jagiellońskiej i Mniszej, wśród okazałych kamienic i pieszych; nad wejściem widnieje szyld zakładu fotograficznego. Kartę wysłano do Elfriede Rippl w Grazu, ze znaczkiem 10 halerzy i datą „20/X”. Nakład Salonu Malarzy Polskich, Kraków 1918, No 8.

więcejzwiń

PT:1:12 · druk barwny, obiegowa

Total-Ansicht z doliną Sanu

M. G. Rosenfeld, Przemyśl·1898

Ujęcie ogólne: gęsta zabudowa, mosty i dolina Sanu pod nadrukiem „Total-Ansicht”. Wiadomość napisano wprost na awersie i podpisano „Anton”, przesyłka poszła do Antona Smekala w Wiedniu, gdzie ostemplowano ją 23 czerwca 1898 roku. W zespole kart do tego adresata nosi oznaczenie „NR 3”; nakładcą był M. G. Rosenfeld.

więcejzwiń

PT:1:13 · światłodruk „Gruss aus”, obiegowa

Autobus na moście, déposé 1929

Wyd. „Sztuka”, Kraków·po 1929

Po jezdni mostu z łukowym portalem kratownicowym jedzie autobus, obok idą piesi, w głębi widać zabudowę miasta. Rewers pozostał czysty; jedynym zapisem jest stempel krakowskiego wydawnictwa „Sztuka” z zastrzeżeniem déposé 1929, oznaczeniem No 1 i numerem 2043. Na tym numerze wydawniczym opiera się całe datowanie.

więcejzwiń

PT:1:14 · pocztówka nieobiegowa, stempel wydawcy

Total-Ansicht z dwuwieżowym kościołem

M. G. Rosenfeld, Przemyśl·1898

Druga panorama „Total-Ansicht” z tego samego nakładu różni się kadrem: na pierwszy plan wysunięto kościół o dwuwieżowej fasadzie z dzwonnicą. Odręczny podpis na awersie nosi datę „Anton. 28 [VI] 98”, wiedeński datownik — 23 czerwca 1898. Znaczek 2 krajcary, adresat ten sam co w kartach obok, oznaczenie w zespole „NR 2”.

więcejzwiń

PT:1:15 · światłodruk „Gruss aus”, karta korespondencyjna, obiegowa

Pięć winiet w secesyjnej oprawie

M. Glanz, Papierhandlung, Przemyśl·1898

Pomnik Sobieskiego, Zasanie, Bulwar Franciszka Józefa, Rynek i wieża zegarowa zebrane w pięciu winietach, spiętych secesyjnym kwiatem jabłoni i pałkami wodnymi. Rewers zapisano i ofrankowano austriackim znaczkiem 2 krajcary; datownik wiedeński z 1 VI 1898 oraz adres Antona Smekala w Wiedniu domykają datowanie. Nakład papierni M. Glanz, numer wydawniczy 861.

więcejzwiń

PT:1:16 · litografia barwna „Gruss aus”, obiegowa

Winiety w drodze do Stuttgartu

M. Glanz, Przemyśl (do potwierdzenia)·ok. 1898–1899

Znaczek ktoś odkleił i został po nim ubytek, ale dwa fioletowe datowniki Stuttgartu zostały: karta szła do Gustava Zeumla(?) przy Staffelstr. 4, przy czym odczyt nazwiska katalog zostawia jako niepewny. Niedzielony rewers każe datować druk ostrożnie, na ok. 1898–1899. Przypisanie nakładu M. Glanzowi, numer 595, również wymaga potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:17 · litografia barwna „Gruss aus”, rewers niedzielony

Wariant na niebieskim papierze

M. Glanz, Papierhandlung, Przemyśl·1899

Numer wydawniczy 861 i układ pięciu winiet powtarzają kartę z 1898 roku, tyle że odbito je na niebieskim papierze — to odmiana kolorystyczna jednego nakładu M. Glanza. Rewers zapisany, znaczek 2 krajcary, datownik przemyski z 1899 roku, adres w tyrolskim Lienz przy linii Südbahn.

więcejzwiń

PT:1:18 · litografia barwna „Gruss aus”, obiegowa

Wybrzeże Franciszka Józefa, list do Pragi

M. G. Rosenfeld, Przemyśl·1903

Nadrzeczny bulwar z rzędem kamienic i szpalerem drzew podpisano dwujęzycznie: „Gruss aus Przemyśl” i „Pozdrowienie z Przemyśla”, całość w secesyjnej ramce kwiatowej. Odręczna data 15 V 1903, znaczek 5 halerzy i niebieski kasownik „Prag” wyznaczają trasę karty do Czech. Druk wyszedł z oficyny M. G. Rosenfelda.

więcejzwiń

PT:1:19 · litografia barwna „Gruss aus”, obiegowa

Panorama ze stalowym mostem

Verlag „Austria”·ok. 1905–1914

Gęsta zabudowa opada ku rzece, a widok zamyka stalowa konstrukcja mostu na Sanie; nadruk mówi tylko tyle: „Panorama. Ogólny widok.”. Datowanie opiera się wyłącznie na dzielonym rewersie, który pozostał czysty — karta nigdy nie poszła pocztą i nie ma na niej datownika. Nakład Verlag „Austria”, numer wydawniczy 18795.

więcejzwiń

PT:1:20 · karta widokowa, nieobiegowa

Park zamkowy nad doliną Sanu

Wyd. „Sztuka”, Kraków·po 1932

Krakowskie wydawnictwo „Sztuka” oznaczyło ten druk numerem 12 i zastrzeżeniem déposé 1932 — stąd ostrożne „po 1932”, bez większej precyzji. Kadr obejmuje szpalery drzew parku zamkowego z posągiem na cokole, a w głębi otwiera się dolina Sanu. Rewers czysty, ze stemplem wydawcy.

więcejzwiń

PT:1:21 · karta widokowa, nieobiegowa

Cmentarz poległych, kwiecień 1916

„Austriaverlag” („Austrya”)·1916

Rzędy jednakowych białych krzyży zbiegają się ku krzyżowi centralnemu, przy którym stoi pojedynczy żołnierz; podpis wydawcy, polski i niemiecki, nazywa to miejsce cmentarzem poległych bohaterów pod Przemyślem. Wiadomość na rewersie datowano 1 IV 1916, opłacono znaczkiem 5 halerzy z Franciszkiem Józefem, a adresowano do Eichgraben pod Wiedniem.

więcejzwiń

PT:1:22 · karta widokowa, obiegowa

Targowy ruch na Rynku

Wyd. „Sztuka”, Kraków·po 1932

Kadr chwyta plac w ruchu — przy narożnych kamienicach i wieży widać handlowe zamieszanie zwykłego dnia. To pozycja nr 8 tej samej międzywojennej serii krakowskiej „Sztuki”, z której pochodzi widok parku zamkowego; zastrzeżenie déposé 1932 wyznacza jedynie najwcześniejszą możliwą datę. Rewers pozostał niezapisany.

więcejzwiń

PT:1:23 · karta widokowa, nieobiegowa

Wierzba nad Sanem

Współczesna Sztuka, Przemyśl·ok. lata 30. XX w.

Pierwszy plan zajmuje wierzba, za nią rzeka, most i wieże kościołów — ujęcie budowane raczej na nastrój niż na topograficzną dokładność. Datowanie na lata trzydzieste opiera się wyłącznie na atrybucji wydawcy, przemyskiej Współczesnej Sztuki, i katalog zaznacza je jako do potwierdzenia. Rewers czysty.

więcejzwiń

PT:1:24 · karta widokowa, nieobiegowa

Brama zamkowa ze stemplem wystawy

Książka i Wiedza; fot. E. Falkowski·1954

Barokowy szczyt spływowy, sklepiony przejazd i figurka w niszy — zdjęcie Edwarda Falkowskiego wydane przez Książkę i Wiedzę pod numerem B-11226. Więcej dzieje się na rewersie: znaczek dobroczynny „Elektrownia w Jaworznie 45+15 gr”, datownik z 27 IV 1954 i czerwony kaszet I Wystawy Znaczków Pocztowych PZF, adresat — Oddział PZF w Rzeszowie.

więcejzwiń

PT:1:25 · karta widokowa, kaszet okolicznościowy

Barwna panorama do Czernoszyc

Wyd. kart artystycznych, Przemyśl·ok. 1908–1914

Dachy kamienic i wieże kościołów ułożone w jedno barwne pasmo, podpisane po niemiecku i po polsku: „Totalansicht. Ogólny widok.”. Widełki datowania wyznacza znaczek 5 halerzy z Franciszkiem Józefem, wydany w 1908 roku, oraz zapisany rewers z adresem w Pradze-Czernoszycach. Druk miejscowego Wydawnictwa kart artystycznych; papier miejscami przybrudzony.

więcejzwiń

PT:1:26 · litografia barwna, obiegowa

Most pontonowy wysłany w 1940

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1916

Wojskowa przeprawa pontonowa przez San, z ludźmi i wozami na pomoście i miastem w tle, wyszła nakładem krakowskiego Salonu Malarzy Polskich w 1916 roku. Wysłano ją dopiero w maju 1940: przemyski datownik i niemiecka wiadomość „Liebes Mausl!… Dein Papi!” dzielą od nakładu ponad dwadzieścia lat. Znaczek naddarty.

więcejzwiń

PT:1:27 · litografia barwna, obiegowa 1940

Dzieło pancerne na górze Zamkowej

„Austriaverlag” („Austrya”)·ok. 1915–1916

Dwujęzyczny podpis wydawcy przedstawia obiekt jako historyczne dzieło pancerne, którego nie zburzono; w kadrze stoi ono na tle panoramy miasta i doliny. Karta nie była w obiegu, więc żaden datownik jej nie potwierdza — datowanie wynika wyłącznie z przynależności do I-wojennej serii „Austriaverlagu”.

więcejzwiń

PT:1:28 · karta widokowa, nieobiegowa

Twierdza sfotografowana przed wojną

Kilophot, Wiedeń·1916

Wiedeńska Kunstanstalt Kilophot wypuściła ten widok w 1916 roku, ale samo ujęcie — panorama z doliną, stalowym mostem i łódkami na wodzie — pochodzi sprzed wojny, co dwujęzyczny podpis zaznacza wprost. Pozycja z dokumentacyjnej serii poświęconej twierdzy, oznaczona be 2571; rewers pozostał czysty.

więcejzwiń

PT:1:29 · karta widokowa, seria Festung Przemyśl

Ulica Potockiego w szpalerze drzew

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1919

Szeroka jezdnia z dwoma szpalerami drzew, po bokach rząd kamienic, w głębi wieża — nadruk nazywa ulicę Potockiego. Rok nakładu, 1919, podał na karcie sam wydawca, krakowski Salon Malarzy Polskich, obecny w tym zbiorze także barwną litografią mostu pontonowego. Rewers czysty, karta nie była w obiegu.

więcejzwiń

PT:1:30 · litografia barwna, nieobiegowa

Zawalony most na Sanie, nakład 1916

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1916, obieg 1916

Stalowa kratownica leży w rumowisku pośrodku rzeki, za nią rozciąga się zabudowa miasta, a nadruk podano po polsku i po niemiecku. Widok wypuścił krakowski Salon Malarzy Polskich w 1916 roku, pod numerem 4. Ten egzemplarz przeszedł pocztę: znaczek 10 halerzy typu „Korona”, adres do Wiednia. Bliźniacza karta PT:1:34 obiegu nie zaznała.

więcejzwiń

PT:1:31 · litografia barwna, obiegowa

Skrzyżowanie ze składem ubiorów Eisnera

Wyd. kart artystycznych, Przemyśl·ok. 1910–1918

Ulica żyje: tłum przechodniów, narożna kamienica, nad wejściami szyldy „Herren & Knaben-Kleider”, „Skład ubiorów męskich” i nazwisko Eisner, w głębi wieża kościoła. Nadruk biegnie w dwóch językach. Kartę tłoczyło Wydawnictwo kart artystycznych w Przemyślu pod numerem 9864. Rewers jest czysty, a datowanie na lata 1910–1918 katalog zostawia do potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:32 · karta widokowa, nieobiegowa

Konni oficerowie bawarscy na ulicy

Kilophot, Wiedeń·1916

Wzdłuż ulicy ustawili się duchowni w szatach liturgicznych, wojskowi i cywile, a środkiem jadą konni oficerowie. Podpis wydawcy głosi, że to defilada wojsk bawarskich po odzyskaniu miasta w czerwcu 1915 roku. Druk wypuściła wiedeńska Kunstanstalt Kilophot w 1916 roku, z oznaczeniem be 2583; rewers pozostał niezapisany.

więcejzwiń

PT:1:33 · karta wydawnictwa Kilophot, nieobiegowa

Rumowisko przęseł, egzemplarz bez obiegu

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1916

Ta sama barwna litografia co w karcie PT:1:31, tyle że do obiegu nigdy nie trafiła: rewers pozostał pusty, a ślady użycia ograniczają się do przetarć i zagięć narożników. Zawalone przęsło i rumowisko konstrukcji opisano dwujęzycznym nadrukiem. Nakład krakowskiego Salonu Malarzy Polskich z 1916 roku, numer 4.

więcejzwiń

PT:1:34 · litografia barwna, rewers czysty

Chorągiew bawarska w kolumnie piechoty

J. F. Lehmanns Verlag, Monachium·1915

Kolumna piechoty maszeruje z bawarską chorągwią o biało-niebieskich rombach, po bokach tłum. Napis „Einzug der siegreichen Deutschen in Przemysl” jest hasłem wydawcy, nie opisem sceny. Karta należy do 28. serii cyklu „Der Krieg 1914/15 in Postkarten” monachijskiego wydawnictwa J. F. Lehmanna, z dochodem na Ostpreußenhilfe; poszła ze znaczkiem Germania 5 fenigów z Kiel-Hassee do Plön.

więcejzwiń

PT:1:35 · Feldpostkarte, seria „Der Krieg 1914/15 in Postkarten”

Żołnierze przy wysadzonym moście

Kilophot, Wiedeń·1916

Nad brzegiem zebrali się liczni żołnierze i robotnicy, a za nimi opada zerwana kratownica; w tle dachy miasta i wieża kościoła. Dwujęzyczny nadruk mówi o wysadzonym moście na Sanie. Widok wydała wiedeńska Kunstanstalt Kilophot w 1916 roku, pod oznaczeniem be 2586, a rewers nie został zapisany.

więcejzwiń

PT:1:36 · karta widokowa Kilophot, nieobiegowa

Panorama z barokowym kościołem, 1898

M. G. Rosenfeld, Przemyśl·1898

Datownik wiedeński z 1 czerwca 1898 roku i znaczek dwukrajcarowy datują tę przesyłkę precyzyjnie. Panoramę z dwuwieżową fasadą i kopułą podpisano „Total-Ansicht”, a miejsca na wiadomość szukano jeszcze na awersie, gdzie widnieje podpis „Anton”. Adresatem był Anton Smekal w Wiedniu; karta nosi „NR. 1” w zespole przesyłek z tego roku.

więcejzwiń

PT:1:37 · światłodruk „Gruss aus”, karta korespondencyjna

Markizy i wóz konny na Franciszkańskiej

Wyd. „Sztuka”, Kraków·po 1932, obieg 1934

Kamienice, markizy nad witrynami, przechodnie i wóz konny, a w głębi wieża kościoła Franciszkanów. Krakowskie wydawnictwo „Sztuka” zastrzegło ten widok w 1932 roku pod numerem 5, więc data nakładu jest datą graniczną. Wysłano go dopiero 27 listopada 1934 roku: znaczek 15 groszy Poczty Polskiej, datownik przemyski, adres w Drohobyczu.

więcejzwiń

PT:1:38 · karta widokowa, obiegowa

Winieta w ramce chorągwi i herbów

Nakładca nieustalony·1916

Wydawcy nie udało się ustalić. Barwną winietę z ulicą i wieżą otacza ramka złożona z chorągwi niemieckich i austro-węgierskich, orłów, herbów, bębnów, szabel i liści dębu — oprawa typowa dla druków sojuszu Państw Centralnych. Rewers zapisał żołnierz służby kolejowej k.u.k. Heeresbahn, datując wiadomość na 24 marca 1916 roku; znaczek się odkleił.

więcejzwiń

PT:1:39 · litografia barwna, karta patriotyczna, obiegowa

Dom robotniczy z kaszetem cenzury

Nakładca nieustalony·ok. 1910–1914

Okazały gmach o czerwonych dachach, drzewa i woda — nadruk nazywa go po polsku i po niemiecku domem robotniczym. Nakład katalog umieszcza około 1910–1914, natomiast obieg datuje fioletowy kaszet „K.u.K. Militärzensur Przemyśl” z lat 1915–1916. Obok niego widnieje oznaczenie transportu wojskowego, a przesyłka szła do Czech.

więcejzwiń

PT:1:40 · litografia barwna, obiegowa, cenzura wojskowa

Rynek na karcie szpitala garnizonowego

Wyd. „Sztuka”, Kraków·1915

Rewers waży tu więcej niż widok: fioletowy kaszet „k.u.k. Garnisonsspital Nr. 3 in Przemyśl”, droga poczty polowej do czeskich Kosmonos i wiadomość datowana 28 grudnia 1915 roku. Na awersie Rynek z narożnymi kamienicami, wieżą i ulicznym ruchem. Nakład krakowskiej „Sztuki”, déposé 1915, numer 9; krawędzie poszarpane.

więcejzwiń

PT:1:41 · karta widokowa, poczta polowa

Ulica Potockiego w cieniu drzew

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1919

Jezdnię obsadzono drzewami, za nimi ciągnie się rząd kamienic, a nad dachami widać wieżę. Barwną litografię wydał Salon Malarzy Polskich w Krakowie w 1919 roku i jest to jedyna wskazówka chronologiczna, bo rewers pozostał czysty. W kolekcji jest drugi, bliźniaczy egzemplarz tej samej karty pod sygnaturą PT:1:30.

więcejzwiń

PT:1:42 · litografia barwna, nieobiegowa

Zasanie z kładką nad Sanem

Nakład krakowski, nr 12·1916, obieg 1918

Ujęcie z góry obejmuje dzielnicę za rzeką: gęstą zabudowę, długą kładkę dla pieszych i wzgórza na horyzoncie, z dwujęzycznym nadrukiem u dołu. Nakład krakowski pochodzi z 1916 roku i nosi numer 12, ale karta poszła w obieg dopiero 2 kwietnia 1918 — znaczek 10 halerzy, wiadomość po czesku, adres w praskim Smíchovie.

więcejzwiń

PT:1:43 · światłodruk, obiegowa

Dolina Sanu z lotu ptaka

Wyd. „Sztuka”, Kraków·1937

Zdjęcie wykonano z dużej wysokości: dolina Sanu ze stalowym mostem, zwarte dachy Starego Miasta, obsadzony drzewami plac i zabudowa śródmieścia. Sygnaturę „Déposé 1937. Nr. 2” i logo krakowskiego Wydawnictwa Sztuka umieszczono na czystym rewersie.

więcejzwiń

PT:1:44 · światłodruk, nieobiegowa

Wychowankowie salezjanów w sali z witrażami

Nakładca nieustalony·ok. 1910–1930

Kilkudziesięciu wychowanków i grono przełożonych ustawiono do zdjęcia we wnętrzu z witrażami, a podpis wymienia Zakład XX Salezyanów. Nakładcy nie udało się ustalić — sygnatury wydawcy brak. Datowanie na lata około 1910–1930 opiera się na układzie dzielonego rewersu i na działalności placówki od 1907 roku, i katalog zostawia je do potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:45 · karta fotograficzna, portret zbiorowy

Szyldy kupieckie przy Franciszkańskiej

Nakł. J. K., Kraków·1916

Nazwiska nad witrynami — Adolf Baranowski, Pauliny Scherz, M. Krug — czyta się tu łatwiej niż architekturę; ulica żyje straganami i markizami, po prawej stoi fasada kościoła Franciszkanów. Rewers zestawia niemiecki znaczek 10 fenigów z galicyjskim datownikiem Rzeszowa, wiadomość podpisał „Richard”, adres do Berlina przekreślono. Rok obiegu pozostaje do potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:46 · barwny druk, obiegowa, znaczek Deutsches Reich

Most kolejowo-drogowy w rumowisku

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1916

Stalowe przęsła leżą powyginane w rzece, w tle rysuje się zabudowa miasta. Katalog wiąże zniszczenie mostu z oblężeniami Twierdzy Przemyśl w latach 1914–1915, a sam nadruk biegnie dwujęzycznie: „Zdemolowany most na Sanie – Zerstörte Sanbrücke”. Nakład Salonu Malarzy Polskich w Krakowie z 1916 roku, numer 4; rewers pozostał czysty.

więcejzwiń

PT:1:47 · barwny druk, nadruk PL/DE, nieobiegowa

Ogrodnicy pod Zamkiem Kazimierzowskim

Wyd. kart artystycznych, Przemyśl·ok. 1910–1914

W tarasowym ogrodzie pod zamkiem pracują ogrodnicy, alejką idzie spacerowicz — drobna scena rodzajowa wpuszczona w widok Schlossbergu. Kartę nadano w Przemyślu z austriackim znaczkiem 5 halerzy, polską formułą „Serdeczne pozdrowienia…” i adresem przez Kraków, lecz rok w datowniku jest nieczytelny, więc ramy 1910–1914 pozostają przybliżone.

więcejzwiń

PT:1:48 · światłodruk, obiegowa

Dorożka na Mickiewicza, listopad 1913

Wyd. kart artystycznych, Przemyśl·1913

Datownik z 28 listopada 1913 daje tej karcie pewny punkt w czasie, rzadki wśród sąsiednich ujęć tej samej ulicy. Awers pokazuje pierzeję Mickiewicza z przechodniami, pojazdem konnym i latarnią, z podpisem polskim i niemieckim. Odbiorcą był „Mag.-Ob.-Lehrer” w Innsbrucku; nakład miejscowego Wydawnictwa kart artystycznych, numer 410.

więcejzwiń

PT:1:49 · światłodruk, obiegowa

Poczta polowa do Wernigerode

Nakładca nieustalony·24 VIII 1915 (obieg)

Barwny widok reprezentacyjnej ulicy z kioskami i kwietnikiem posłużył za blankiet poczty polowej: ukośny cachet „FELDPOST”, odręczne „den 24.8.15” i niemiecka wiadomość podpisana „Karl Jacobi”, wysłana do Wernigerode w Harzu. Oznaczenia jednostki (M.G.K., 44. Res.-Division) odczytano tylko częściowo, a wydawcy karty nie udało się ustalić. Miasto państwa centralne odbiły 3 VI 1915.

więcejzwiń

PT:1:50 · karta poczty polowej, cachet „FELDPOST”

Aleja spacerowa nad brzegiem Sanu

Wyd. kart artystycznych, Przemyśl·ok. 1905–1910

Promenada nad Sanem: zadrzewiona aleja, balustrada i spacerowicze — dorośli razem z dziećmi. Datowanie opiera się wyłącznie na przesłankach pośrednich, bo nazwa Wybrzeża Franciszka Józefa wskazuje czas przed 1918 rokiem, a wczesny układ rewersu na lata 1905–1910; katalog zostawia to jako ustalenie do potwierdzenia. Rewers czysty, z numerem wpisanym ołówkiem.

więcejzwiń

PT:1:51 · barwny druk, nadruk PL/DE, nieobiegowa

Skrzyżowanie z Dworskiego pod cenzurą

Nakł. J. K., Kraków·1916

Czerwony prostokątny kaszet cenzury wojskowej „k.u.k. … Zensur … Lemberg” położono obok lwowskiego datownika i austriackiego znaczka 5 halerzy; niemiecka wiadomość poszła do Seifhennersdorfu koło Zittau w Saksonii. Na awersie skrzyżowanie Mickiewicza i Dworskiego z dorożkami, pawilonem i słupem z izolatorami. Dokładnej daty wpisu nie udało się potwierdzić.

więcejzwiń

PT:1:52 · barwny druk, obiegowa, cenzura k.u.k. Lemberg

Barki przy Wybrzeżu Kościuszki

Nakł. J. K., Kraków·1916

Pierzeja kamienic stoi na skarpie, u brzegu Sanu cumują łodzie i barki, podpis biegnie po polsku i po niemiecku. Druk z 1916 roku trafił do obiegu rok później: odręczne „Feldpost”, data 8 VII 1917 i list po niemiecku do wdowy Kretzschmar w saksońskim Wurzen. Nadawcy, jego jednostki ani ewentualnego kaszetu szpitala polowego nie udało się ustalić.

więcejzwiń

PT:1:53 · barwny druk, poczta polowa, obieg 1917

Wozy konne na wczesnej litografii

H. Hutter & W. Kanner, Przemyśl·ok. 1900–1905

Ulica jest tu wyraźnie zatłoczona: liczne wozy konne i dorożki, przechodnie, secesyjny słup latarni z izolatorami, w głębi reprezentacyjny gmach. O czasie powstania mówi przede wszystkim rewers — niedzielony, w formie Correspondenz-Karte, co katalog wiąże z latami około 1900–1905. Druk Brillant-Chrome numer 21991; karta nie była w obiegu.

więcejzwiń

PT:1:54 · barwna litografia Brillant-Chrome, rewers niedzielony

Dachy śródmieścia i stalowy most

Nakł. J. K., Kraków·1917

Z góry widać dachy śródmieścia, stalowy most na Sanie, dużą bryłę koszarowo-szkolną i dolinę rzeki, a pod spodem podpis „Widok ogólny – Totalansicht”. Nadawca podpisał się jako „Soldat W. H…, Inf.-Rgt. 11”, lecz pełnego odczytu nazwiska nie udało się uzyskać. Stempel poczty polowej z Oświęcimia nosi datę 11 IX 1917, adres prowadzi do Großenhain w Saksonii.

więcejzwiń

PT:1:55 · barwny druk, poczta polowa, datownik Oświęcim

Księżycowa rycina miasta z 1657 roku

D. Kandel, Papierhandlung, Przemyśl·1898

Zamiast współczesnego widoku — cofnięcie o dwa i pół stulecia: obwarowane miasto, most na Sanie i zamek na wzgórzu, ujęte w konwencji księżycowej, z dwujęzycznym podpisem odsyłającym do roku 1657. Druk D. Kandla wysłano 31 X 1898 ze znaczkiem dwukrajcarowym do Antona Smekala w Wiedniu, tego samego adresata, co kilka innych kart z 1898 roku w zbiorze.

więcejzwiń

PT:1:56 · litografia „mondscheinkarte”, karta korespondencyjna

Franciszkańska w zielonkawym światłodruku

Wydawnictwo krakowskie, kod M-46636·ok. 1948–1955

Powojenny druk trzyma się zielonkawej tonacji: plac, przechodnie, w tle wieża kościoła Franciszkanów. Kartę wysłano do Krakowa, na plac Kazimierza Wielkiego, a polski znaczek serii sportowej jest tu jedyną przesłanką datowania na lata około 1948–1955. Wydawcę wskazuje wyłącznie kod M-46636; jego pełnej nazwy nie udało się ustalić.

więcejzwiń

PT:1:57 · światłodruk powojenny, obiegowa

Wille na skarpie widziane zza rzeki

Nakł. M. Glanz, Przemyśl·1907

Zza rzeki widać wille i kamienice na porośniętej zielenią skarpie, a na pierwszym planie postacie w wodzie — kąpiące się lub łowiące. Rewers ma nadruki w trzech językach — polskim, niemieckim i ukraińskim — a niemiecka wiadomość powędrowała do Drezna, do Oscara Zücknera. Nakład M. Glanza z 1907 roku; rok stempla, odczytany jako 1911, wymaga potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:58 · światłodruk, rewers trójjęzyczny, obiegowa

Sklepowe markizy przy A. Mickiewicza

Współczesna Sztuka, Przemyśl·ok. 1925–1935

Datowania nie podpiera tu ani stempel, ani numer wydawniczy — jedynie ubiory przechodniów, które katalog czyta jako modę lat dwudziestych i trzydziestych. Pierzeja ze sklepami osłoniętymi markizami, wóz konny i narożny gmach składają się na zwykły dzień handlowej ulicy. Nakład Wydawnictwa Współczesna Sztuka; rewers pozostał niezapisany.

więcejzwiń

PT:1:59 · światłodruk międzywojenny, nieobiegowa

Kiosk z afiszami i marka dopłaty

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1915

Odbiorca w Wiedniu musiał dopłacić: obok austriackiego znaczka 5 halerzy naklejono czerwoną markę dopłaty 10 halerzy, jest też czerwony kaszet, którego charakteru — cenzuralnego czy urzędowego — nie rozstrzygnięto. Sepiowy awers pokazuje ulicę Kazimierza Wielkiego z kioskiem oblepionym afiszami i szyldem składu skór J. S. Müllera. Datownik Przemyśl, wpis z 4 IX 1916.

więcejzwiń

PT:1:60 · światłodruk sepiowy, obiegowa, marka dopłaty

Ul. Jagiellońska z pierzeją sklepów

Współczesna Sztuka, Przemyśl·ok. 1925–1935

Sepiowy światłodruk zatrzymuje zwykły dzień na Jagiellońskiej: brukowana jezdnia, przechodnie i pierzeja kamienic z parterami zajętymi przez sklepy. Jeden z szyldów daje się odczytać tylko fragmentarycznie, jako „M. Ru…”. Nadruk na awersie brzmi „PRZEMYSL. Ul. Jagiellońska”, bez znaków diakrytycznych. Nakład przemyskiego Wydawnictwa Współczesna Sztuka, rewers niezapisany.

więcejzwiń

PT:1:61 · światłodruk sepiowy, nieobiegowa

Gmach dworca z zegarem w tympanonie

Współczesna Sztuka, Przemyśl (nr 3536)·ok. 1925–1935

Numer 3536 w produkcji przemyskiego Wydawnictwa Współczesna Sztuka przypadł gmachowi dworca kolejowego: fasada z zegarem w tympanonie, przed frontem kioski i przechodnie. Nadruk „PRZEMYŚL. Dworzec” ma już pełną polską pisownię. Karta nie weszła do obiegu, a jej datowanie opiera się wyłącznie na nakładcy i mieści się w latach ok. 1925–1935.

więcejzwiń

PT:1:62 · światłodruk, nieobiegowa

Defilada wojsk bawarskich, poczta polowa 1918

J. F. Lehmanns Verlag, Monachium·1915

Podpis wydawcy głosi „Einzug der siegreichen Deutschen in Przemysl”, a zdjęcie pokazuje kolumnę żołnierzy z bagnetami i chorągwią w biało-niebieskie romby, salutujących oficerów i fasadę przybraną girlandami. Karta pochodzi z 28. serii przemyskiej monachijskiego wydawnictwa Lehmanns (nr 276), z dochodem na Ostpreußenhilfe. Obiegła jako poczta polowa 24/25 V 1918 do Dortmundu.

więcejzwiń

PT:1:63 · seria „Der Krieg 1914/15 in Postkarten”

Panorama z dwoma mostami na Sanie

W.S.P., Przemyśl (atrybucja niepewna)·ok. 1925–1935

Sepiowa panorama obejmuje dachy śródmieścia, dwa stalowe mosty na Sanie i pasmo wzgórz w tle; awers podpisano „PRZEMYŚL. Ogólny widok”. Na karcie widnieje jedynie sygnatura literowa „W.S.P.”, rozwiązywana jako Wydawnictwo Współczesna Sztuka Przemyśl — atrybucji tej nie udało się dotąd potwierdzić. Rewers czysty, datowanie międzywojenne.

więcejzwiń

PT:1:64 · światłodruk sepiowy, nieobiegowa

Ul. Mickiewicza z wozami targowymi

Wyd. „Sztuka”, Kraków·1937

Wozy targowe stoją tu wprost przy krawężniku, pod markizami sklepów w pierzei kamienic, a kadr zamyka narożny gmach i ozdobny słup latarni z izolatorami. Krakowskie Wydawnictwo Sztuka oznaczyło druk sygnaturą „Déposé 1937. Nr. 3”. Według katalogu to samo ujęcie ukazało się prawdopodobnie także we wcześniejszej edycji z 1929 roku.

więcejzwiń

PT:1:65 · światłodruk, nieobiegowa, Déposé 1937 Nr. 3

Franciszkańska i Kazimierzowska w kolorze

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1915

Narożnik obu ulic pokazano w porze największego ruchu: tłum, markizy, a nad wejściami czytelne szyldy kupieckie, w tym skład ubiorów męskich M. Eisnera z dwujęzycznym napisem. W tle wieże kościoła Franciszkanów. Rewers nosi dopisek „Feldpost”, fioletowy owalny cachet komendy wojskowej i datownik Przemyśl z 16 I 1916; adresatem był lokal przy placu Gizeli w Budapeszcie.

więcejzwiń

PT:1:66 · druk barwny, poczta polowa

Czarno-biała odmiana narożnika, cenzura k.u.k.

Wyd. kart artystycznych, Przemyśl·ok. 1915–1916

Zatłoczony narożnik Franciszkańskiej i Kazimierzowskiej wraca tu w monochromatycznym światłodruku przemyskiego Wydawnictwa kart artystycznych, nr 3031. Szyldy pozostają czytelne, z reklamą składu ubiorów M. Eisnera. O drodze karty mówi rewers: dopisek „Feldpost”, fioletowy cachet „K.u.k. Militärzensur … Armee im Felde” i adres kapitana w koszarach dragonów w Gnieźnie.

więcejzwiń

PT:1:67 · światłodruk, poczta polowa, cenzura k.u.k.

Widziane z wieży zamkowej, seria wojenna

J. F. Lehmanns Verlag, Monachium·1915

Z wieży zamkowej obiektyw obejmuje wieżę katedry, kościoły, dachy śródmieścia i dolinę Sanu z mostem — obraz spokojny, choć nośnik wojenny. Druk wyszedł jako Feldpostkarte z ozdobną bordiurą w serii „Der Krieg 1914/15 in Postkarten”, dział austro-węgierski, z dochodem na Ostpreußenhilfe. Numer 277 sąsiaduje w nakładzie z kartą nr 276. Rewers pozostał czysty.

więcejzwiń

PT:1:68 · Feldpostkarte serii „Der Krieg 1914/15”

Ulica Mickiewicza w edycji z 1929

Wyd. „Sztuka”, Kraków·1929

Osiem lat przed odbitką z numerem 3 krakowska Sztuka puściła w obieg handlowy tę samą scenę: markizy nad sklepami, wozy targowe, gęsty ruch przechodniów i ozdobny słup latarni. Rozróżnia je sygnatura — „Déposé 1929. No. 10” oraz numer wydawniczy 2155. Karta nigdy nie przeszła przez pocztę, rewers jest niezapisany.

więcejzwiń

PT:1:69 · światłodruk, nieobiegowa, Déposé 1929 No. 10

Zadrzewiona aleja z wozem beczkowym

Wyd. „Sztuka”, Kraków·1932

Tutaj Mickiewicza wygląda inaczej niż na kartach targowych: drzewa zamykają perspektywę, przy pierzei kamienic stoi wóz konny z beczkami, dalej ciągnie się drewniany parkan. Awers podpisano pełną formą „PRZEMYŚL. Ulica Mickiewicza”. Sygnatura „Déposé 1932. No. 7” wskazuje krakowskie Wydawnictwo Sztuka i rok nakładu.

więcejzwiń

PT:1:70 · światłodruk, nieobiegowa, Déposé 1932 No. 7

Plac na Bramie ze skwerem

Wyd. „Sztuka”, Kraków·1937

Kadr łączy dwa adresy zapisane w nadruku: ulicę Mickiewicza i plac na Bramie ze skwerem obsadzonym drzewami. Nad pierzeją kamienic ze sklepami góruje narożny gmach z kopułą, z boku wieża kościoła, przy chodniku ozdobny słup latarni. Numer 4 w serii z sygnaturą „Déposé 1937” wyszedł z krakowskiego Wydawnictwa Sztuka; rewers czysty.

więcejzwiń

PT:1:71 · światłodruk, nieobiegowa, Déposé 1937 Nr. 4

Zasanie widziane od strony zamku

Nakładca nieustalony (nr 5240a)·ok. 1913

Spojrzenie od strony zamku przenosi się przez San: zabudowa Zasania, barki na rzece, wzgórza w tle. Wydawcy nie udało się ustalić — pozostaje sam numer 5240a. Rewers zapisano po węgiersku, z datą wskazującą na około 1913 rok, i wysłano do Erzsébetfalvy pod Budapesztem; zielony datownik odczytano wstępnie jako krakowską pocztę kolejową, co wymaga potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:72 · światłodruk, obiegowa

Cztery ujęcia na karcie pozdrowieniowej

Wyd. „Sztuka”, Kraków·1937

Formuła pozdrowieniowa zebrała cztery sepiowe ujęcia w jednym kadrze: Basztę Zamkową, ulicę Mickiewicza, Teatr Polski i fragment parku z rzeźbą. Napis „Pozdrowienia z Przemyśla” pełni funkcję nagłówka całości. Druk sygnowano „Déposé 1937. Nr. 100”, z logo krakowskiego Wydawnictwa Sztuka; karta nie była w obiegu.

więcejzwiń

PT:1:73 · światłodruk wielowidokowy, nieobiegowa

Rozstrzelany fort z porzuconym działem

Kriegsfürsorgeamt, Wiedeń·ok. 1915

Barwna odbitka pokazuje rozbitą bryłę kazamat, gruzowisko i pozostawione działo; podpis wydawcy brzmi „Öftl. Kriegsschauplatz. Ein zerschossenes Fort von Przemysl”. Podstawą była fotografia Pressedienstu k.u.k. Ministerstwa Wojny, a druk ukazał się w serii 32/3 „Gloria-Viktoria-Album”, wydawanej przez wiedeński Kriegsfürsorgeamt. Karta obiegła z dwoma austriackimi znaczkami 5 halerzy.

więcejzwiń

PT:1:74 · druk barwny, seria „Gloria-Viktoria-Album”

Wybrzeże Franciszka Józefa, list do Eichgraben

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1915

Nad Sanem ciągnie się długi zespół gmachów i aleja drzew, przy brzegu widać pomost z barkami; awers podpisano dwujęzycznie, po polsku i po niemiecku. Rok po nakładzie karta poszła w obieg: austriacki znaczek 5 halerzy, datownik i ukośny cachet, w którym można podejrzewać cenzurę, choć odczyt wymaga potwierdzenia. Niemiecka wiadomość o przesyłce żywnościowej trafiła pod Wiedeń.

więcejzwiń

PT:1:75 · światłodruk, obiegowa

Trakt Lwowski i szyld Cieślińskiego

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1907

Szyldy kupieckie czynią z tego widoku dokument ulicy handlowej — nad wejściem czytelny „Skład Win – Cieśliński”, obok przechodnie i kobieta w stroju ludowym. Nadruk dwujęzyczny nazywa ulicę Traktem Lwowskim. Druk Photochromu w Pradze, nr 781, dla Salonu Malarzy Polskich, 1907. Rewers wielojęzyczny, z niemiecką wiadomością do Krakowa; znaczka brak — czy został usunięty, pozostaje do potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:76 · litografia barwna Photochrom, rewers zapisany

Wybrzeże Kościuszki z Teatrem Polskim

Wyd. „Sztuka”, Kraków·1929

Sepiowe ujęcie znad wody: gmach teatru i zabudowa nadrzeczna, a na Sanie łódka z wioślarzami. Sygnatura „Déposé 1929. No. 3” oraz numer 2050 wiążą kartę z krakowskim Wydawnictwem Sztuka i jego międzywojenną serią przemyską. Rewers pozostał czysty — druk nigdy nie poszedł pocztą i zachował się jako czysty egzemplarz nakładu.

więcejzwiń

PT:1:77 · światłodruk, nieobiegowa

Most 3 Maja w węgierskiej przesyłce

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1915

Powyginane kratownicowe przęsło opada wprost do rzeki, w tle koszary i kościół; podpis polsko-niemiecki wiąże zniszczenie z rokiem 1915. Wysłano ją rok później: znaczek 5 halerzy, datownik Przemyśl 17 VIII 1916, ukośny cachet i węgierska wiadomość adresowana do Palota-Ujfalu pod Budapesztem. Nakład Salonu Malarzy Polskich, No. 11.

więcejzwiń

PT:1:78 · barwna karta wojenna, obiegowa 1916

Ożywiony plac na Zasaniu

Wyd. kart artystycznych, Przemyśl·ok. 1910–1914

Narożny gmach z wieżyczkami zamyka plac, a wokół niego tłum mieszkańców, wozy konne i dzieci — scena rodzajowa zamiast zwykłej pustej pierzei. Nakład miejscowego Wydawnictwa kart artystycznych. Rewers zapisany po niemiecku, z austriackim znaczkiem 5 halerzy Franciszka Józefa; datowanie opiera się na tej emisji, a szczegóły obiegu pozostają do potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:79 · światłodruk, obiegowa

Gmach Zarządu Miasta, 1950

Czytelnik; fot. E. Falkowski·1950

Druk datowany co do dnia: 19 stycznia 1950, Ser. Pr. Nr 1, nakład Czytelnika. Zdjęcie E. Falkowskiego pokazuje klasycystyczną fasadę z napisem „Zarząd Miasta Przemyśla”, przed nią skwer z drzewami i pojedynczego spacerowicza. Nazwa instytucji wypisana na elewacji osadza kartę w powojennej administracji miasta. Rewers czysty.

więcejzwiń

PT:1:80 · światłodruk, nieobiegowa

Pozdrowienie z ulicy Dworskiego, 1901

Fot. J. Berger, Przemyśl·1901

Karta korespondencyjna o niedzielonym rewersie, a więc z najwcześniejszej warstwy zbioru. Fotografia J. Bergera pokazuje pierzeje ul. Aleksandra Dworskiego i grupę mieszkańców na jezdni, pod nagłówkiem „Pozdrowienie z Przemyśla / Gruss aus Przemyśl”. Odręczna data 15 stycznia 1901, znaczek 5 halerzy, datowniki Praga i Königl. Weinberge; adresatką była panna Bertha Sobotka.

więcejzwiń

PT:1:81 · „Gruss aus”, rewers niedzielony, obiegowa

Kolumny wojska i sklep z kapeluszami

Kilophot, Wiedeń·1916

Podpis wydawcy głosi „Wkroczenie sprzymierzonego wojska 3 czerwca 1915”; na zdjęciu widać kolumny kawalerii i piechoty, tłum wzdłuż jezdni, słup ogłoszeniowy i sklep z szyldem „Kapelusze damskie”. Wiedeński Kilophot wydał tę odbitkę dopiero w 1916 roku, w dokumentacyjnej serii Festung Przemyśl. Nadruk jest dwujęzyczny, rewers pozostał czysty.

więcejzwiń

PT:1:82 · fotograficzna, seria Festung Przemyśl

Następca tronu przed frontem armii

Kilophot, Wiedeń·1916

Szpaler żołnierzy w zimowych płaszczach i rozmowa z oficerami — ujęcie z frontu pod Przemyślem, w katalogu datowane ostrożnie na lata około 1914–1915. Podpis polsko-niemiecki wskazuje austriackiego następcę tronu, arcyksięcia Karola Franciszka Józefa, późniejszego cesarza Karola I. Nakład wiedeńskiego Kilophotu z 1916 roku; rewers nieużywany.

więcejzwiń

PT:1:83 · fotograficzna karta wojenna, nieobiegowa

Willowa ulica Potockiego z kopułą

Wyd. kart artystycznych, Przemyśl·ok. 1910–1914

Adres prowadzi daleko poza Galicję: niemiecka wiadomość powędrowała do Kumrowitz pod Brnem na Morawach, ze znaczkiem 5 halerzy i przemyskim datownikiem. Sam widok jest cichy — willowa zabudowa, narożny dom z kopułą, parkany, ogrody i pusta jezdnia. Nakład miejscowego Wydawnictwa kart artystycznych, nr 5315; rewers nosi zaplamienia wodne.

więcejzwiń

PT:1:84 · światłodruk, obiegowa

Ulica Słowackiego w poczcie polowej

Nakładca nieustalony (nr 28666)·ok. 1910–1916

Widokowy druk trafił do służby wojskowej: dopisek „Feldposte Kártya”, węgierska wiadomość z 6 maja 1916, cachet i adres przy Losonczi utca w Budapeszcie. Awers pokazuje okazałe kamienice i gmach instytucjonalny, skwer ze świerkami za żeliwnym ogrodzeniem. Wydawcy nie udało się ustalić — został numer 28666, a pełny odczyt rewersu wymaga potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:85 · światłodruk, węgierska poczta polowa

Franciszkańska i szyld „King of England”

Wyd. „Sztuka”, Kraków·1929

Markizy i sklepowe szyldy — wśród nich „King of England” — wyznaczają rytm zatłoczonej ul. Franciszkańskiej, zamkniętej w głębi wieżami kościoła Franciszkanów. Sepiowy światłodruk krakowskiego Wydawnictwa Sztuka, sygnowany „Déposé 1929. No. 11”, numer 2051. Karta należy do tej samej międzywojennej serii co widok nadrzeczny; rewers czysty.

więcejzwiń

PT:1:86 · światłodruk, nieobiegowa

Ogólny widok w ozdobnej ramce

Współczesna Sztuka, Przemyśl·ok. 1925–1935

Panorama ujęta z góry i wpisana w ozdobną ramkę: dachy śródmieścia, rynek, dolina Sanu ze stalowymi mostami, dalej wzgórza. Nakład przemyskiego Wydawnictwa Współczesna Sztuka, nr 3533. Datowanie jest szerokie, około 1925–1935, przy czym samo zdjęcie pochodzi zapewne z czasu wcześniejszego niż druk. Rewers nie był zapisany.

więcejzwiń

PT:1:87 · światłodruk, nieobiegowa

Park na wzgórzu zamkowym

Wyd. kart artystycznych, Przemyśl·ok. 1910–1917

Kręta alejka wśród trawników i klombów, pojedynczy spacerowicz — barwna litografia podpisana „Część zamku – Schlossbergteil”, nr 30 miejscowego wydawnictwa. W lipcu 1917 roku karta poszła do Hamburga z datownikiem Medyki. Znaczka nie widać, więc przesyłki poczty polowej nie da się wykluczyć; to pozostaje do potwierdzenia z oryginałem.

więcejzwiń

PT:1:88 · litografia barwna, obiegowa 1917

Kramy u zbiegu Mickiewicza i Kolejowej

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1909

Stragany i kramy wypełniają zbieg dwóch ulic, między nimi dorożki i gęsty ruch przechodniów, a nadruk podaje nazwy po polsku i po niemiecku. Nakład Salonu Malarzy Polskich z 1909 roku, Ser. P 3, według fotografii sygnowanej inicjałami „E.T.J. w Przemyślu”, których rozwinięcie pozostaje do potwierdzenia. Obieg poświadcza znaczek 5 halerzy z emisji 1908 i adres przy ul. Mikołajskiej w Krakowie.

więcejzwiń

PT:1:89 · litografia barwna, obiegowa

Defilada wojsk bawarskich w alei

Kilophot, Wiedeń·1916

Kawaleria i piechota bawarska idą udekorowaną aleją, wzdłuż drogi stoi tłum gapiów, w głębi rysuje się pomnik. Podpis wydawcy mówi o defiladzie po zajęciu miasta przez wojska państw centralnych w czerwcu 1915 roku — to formuła nakładcy, nie opis obrazu. Druk wiedeńskiego Kilophotu z 1916 roku, z serii dokumentacyjnej Festung Przemyśl; rewers niezapisany.

więcejzwiń

PT:1:90 · fotograficzna, seria Festung Przemyśl

Rozsadzona wieża pancerna dzieła fortecznego

Nakład „Austria” (Austriaverlag)·ok. 1915

Rozerwane płyty pancerne z tkwiącą wśród nich lufą i gruzowisko po kopule fortu — ujęcie fotograficzne, opisane równolegle po polsku i po niemiecku. Sprzedaż prowadził na prawach wyłączności austriacki nakład „Austria”, z zastrzeżeniem praw. Rok wydania pozostaje do potwierdzenia; datowanie opiera się na czasie wysadzania fortów Twierdzy. Rewersu nie zapisano.

więcejzwiń

PT:1:91 · karta fotograficzna, wojenna, nieobiegowa

Prowizoryczna odbudowa mostu kolejowego

Kilophot, Wiedeń·1916

Obok resztek zerwanego stalowego przęsła stanęła drewniana konstrukcja na rusztowaniach; przy torach widać robotników i wózek. Podpis wydawcy głosi, że most „przez moskali zburzony” odbudowali „nasi dzielni żołnierze” — to retoryka druku, nie opis zdjęcia. Nakład Kilophot z Wiednia, 1916; na rewersie ołówkowy numer „be 2579”.

więcejzwiń

PT:1:92 · fotografia wojenna, nakład wiedeński

Targowy ruch na Placu na bramie

Verlag „Austria”, nr 18793·ok. 1915–1918

Pierzeja kamienic z parterami handlowymi, czytelne szyldy sklepów, kramy, dorożki i gęsty tłum przechodniów — sepiowy światłodruk zastał plac w godzinach handlu. Podpis biegnie po polsku i po niemiecku. Karty nie wysłano, a jedyną przesłanką datowania jest numer wydawniczy 18793 nakładu Verlag „Austria”, więc przedział wymaga potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:93 · światłodruk sepiowy, scena ożywiona

Dachy i wieże śródmieścia z oddali

Wyd. kart. artystycznych, Przemyśl·ok. 1915–1920

Gęsta zabudowa śródmieścia, spadziste dachy i wieże kościołów złożyły się na widok ogólny, podpisany dwujęzycznie jako „Ogólny widok – Totalansicht”. Druk wyszedł z miejscowego Wydawnictwa kart. artystycznych i nosi numer 4526; tylko on pozwala umieścić kartę w przedziale ok. 1915–1920, którego katalog nie uznaje za pewny. Rewers czysty.

więcejzwiń

PT:1:94 · światłodruk czarno-biały, nieobiegowa

Trzej żołnierze wśród ruin fortu VII

Kilophot, Wiedeń·1916

Skalę zniszczeń wyznaczają tu ludzie: trzej żołnierze stoją wśród powyginanych bloków pancerza i rozsadzonej wieży. Dwujęzyczny podpis wskazuje konkretne dzieło — Fort VII Twierdzy — co odróżnia tę kartę od ujęć nieopisanych. Samo zniszczenie katalog datuje na 1915, nakład wiedeńskiej firmy Kilophot na 1916. Rewers pozostał niezapisany.

więcejzwiń

PT:1:95 · karta fotograficzna, obiekt zidentyfikowany

Zburzone dzieło bez numeru

Kilophot, Wiedeń·1916

Ujęcie ogólne, bez ludzi i bez punktu odniesienia: rozsadzona pancerna kopuła, rozrzucone bloki betonu i pancerza, poszarpane zasieki. Podpis mówi jedynie o „zburzonym forcie”, numeru dzieła karta nie podaje, więc identyfikacja obiektu pozostaje otwarta. Wiedeński Kilophot wydał ją w 1916 roku; egzemplarz nie był w obiegu.

więcejzwiń

PT:1:96 · karta fotograficzna, wojenna, nieobiegowa

Cesarz Karol I przed szpalerem oddziałów

Kilophot, Wiedeń·1918

Monarcha w wojskowym płaszczu przechodzi wzdłuż ustawionych w szpaler żołnierzy i oficerów; podpis polski i niemiecki umieszcza scenę „przed frontem armii pod Przemyślem”. Nakład wiedeńskiego Kilophotu nosi rok 1918, samo ujęcie katalog datuje ostrożnie na ok. 1915–1916 — okoliczności i data zdjęcia pozostają do potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:1:97 · fotografia wojenna, ujęcie monarchy

Zerwane przęsła kratownicy w barwnym druku

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1916

Stalowe przęsła kratownicowe opadają zerwane do wody, a scenę oddano w kolorze, nie w fotograficznej szarości. Nadruk datuje sam widok na rok 1915, choć karta wyszła rok później, w krakowskim Wydawnictwie Salonu Malarzy Polskich, jako pozycja nr 9. Lewą część arkusza przecina pionowe załamanie papieru, widoczne również od strony obrazu.

więcejzwiń

PT:1:98 · litografia barwna, nr 9, nieobiegowa

Ruch uliczny w widoku od Zasania

Wyd. „Sztuka”, Kraków·1915

Na jezdni widać samochody i wozy, za nimi ciągnie się pierzeja kamienic — ujęcie od strony Zasania, podpisane po polsku i po niemiecku. Karta przeszła przez pocztę: austriacki znaczek 10 halerzy, datownik i adres do Wiednia, do tego cachet wydawcy. Nakład krakowskiej „Sztuki” oznaczono jako Déposé 1915, nr 8; roku obiegu nie ustalono.

więcejzwiń

PT:1:99 · światłodruk sepiowy, obiegowa

Zimowa winieta z Placu Reformackiego

M. G. Rosenfeld, Przemyśl·ok. 1898

Winieta powitalna otwiera się na ośnieżony Reformatenplatz: narożna kamienica, sanie i wozy, tłum mieszkańców. Rewers jest jeszcze niepodzielony, a opłatę uiszczono austriackim znaczkiem dwukrajcarowym, walutą sprzed reformy 1900 roku; przesyłka szła do Czech. Nakład M. G. Rosenfelda; datowanie ok. 1898 wymaga potwierdzenia z datownika.

więcejzwiń

PT:1:100 · „Gruss aus”, rewers niepodzielony, obiegowa

Szyld „LEWI…” przy ulicy Franciszkańskiej

Wyd. „Sztuka”, Kraków·1929

Markizy nad wystawami, przechodnie, dorożka, w głębi wieża kościelna, a nad jednym z parterów czytelny szyld zaczynający się od liter „LEWI”. Sepiowy druk pochodzi z międzywojennej serii krakowskiego Wydawnictwa „Sztuka”, oznaczonej Déposé 1929 i numerem 11. Egzemplarza nie wysłano, rewers pozostał czysty.

więcejzwiń

PT:1:101 · światłodruk sepiowy, nr 11, nieobiegowa

Szturm na zewnętrzne forty, październik 1914

Kriegshilfsbüro k.k. MSW, Wiedeń·1914

Nie fotografia, lecz barwna reprodukcja obrazu batalistycznego: rosyjski szturm na zewnętrzne forty Twierdzy, odpierany ogniem artylerii, i dymy wybuchów nad polem. Niemiecki podpis mówi o oblężeniu i ciężkich stratach nieprzyjaciela — to relacja wydawcy, nie ustalenie. Kartę wysłano w 1914 roku z Bad Kissingen, ze znaczkiem bawarskim 5 fenigów.

więcejzwiń

PT:1:102 · Kriegsbildkarte nr 23, obiegowa

Spowiedź polowa przy chacie w Drozdowicach

Kriegshilfsbüro k.k. MSW, Wiedeń·ok. 1914–1915

Kapelan w stule, z opaską Czerwonego Krzyża, przyjmuje spowiedź żołnierzy pod ścianą wiejskiej chaty we wsi Drozdowice pod Przemyślem. Zdjęcie weszło do oficjalnej serii Kriegsbildkarten jako numer 44; wydawało ją Kriegshilfsbüro k.k. Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na rzecz Czerwonego Krzyża, druk powstał w Wiedniu. Rewers niezapisany.

więcejzwiń

PT:1:103 · Kriegsbildkarte nr 44, fotograficzna

Gmach z wieżyczkami i tłum na Zasaniu

Wyd. kart. artystycznych, Przemyśl·ok. 1914–1916

Przed okazałym budynkiem z narożnymi wieżyczkami zebrał się tłum, obok drzew ustawiono kramy. Odręczny tekst na rewersie wspomina pocztę polową i oficera ordynansowego, lecz ani nadawcy, ani daty nie udało się dotąd ustalić; pewne są austriacki znaczek 5 halerzy i wiedeński adres. Nakład miejscowego Wydawnictwa kart. artystycznych.

więcejzwiń

PT:1:104 · światłodruk sepiowy, scena ożywiona, obiegowa